İhale, artırma ve eksiltme suretiyle yapılan sözleşmelerden en çok arttıranın veya eksiltenin icabını kabul niteliğinde olmak üzere artırma veya eksiltmeye çıkaranın meydana gelmiş irade beyanıdır.
Bir işin bir başkası üzerine bırakılması, ihalenin kelime anlamını oluşturmaktadır.
İdare, görevlerini yerine getirirken tek taraflı işlemler yaptığı gibi, yeri geldiğinde sözleşmeler de yapmaktadır. İdarenin sözleşmeleri her daim idari sözleşmeler şeklinde meydana gelmemektedir. Bazı sözleşmeler, sözleşmeci taraflardan biri idare olduğundan idare sözleşmesi olmasına rağmen, idari sözleşme olmayabilir. Bu sözleşmeler; bazen idari sözleşmeler, bazen ise özel hukuk sözleşmeleri olmaktadır. Kamu hizmetlerinin yerine getirilmesinde idarenin yaptığı alım, satım, taşıma, kiralama, bayındırlık işlerine ilişkin sözleşmeler, özel hukuk sözleşmesi niteliğinde olabilmektedir. Özel hukuk sözleşmelerinde taraflar arası eşitlik ilkesi geçerlidir ve bu noktada özel hukuk sözleşmeleri, idari sözleşmelerinden ayrılmaktadır. Özel hukuk sözleşmeleri Borçlar Kanunu hükümlerine ve bu sözleşmelerdeki uyuşmazlıklar da adli yargıya tabi olmaktadır. Ancak idarenin sözleşmeleri nitelik olarak özel hukuk sözleşmesi de olsa, özel hukuk kişilerinin yaptığı, alım-satım, kiralamalardan farklılık göstermektedir. Kamu tüzel kişileri ile kamu yararının korunmasının gerekli olduğu kişilerce yapılan alım-satım ve kiralamalar, önceden kamu hukuku kuralları ile belirlenen emredici kurallara bağlı kılınarak gerçekleştirilmektedir.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 4. Maddesinin 3. Fıkrasında bu kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin taraflarının, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahip olduğu, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddeler eyer verilemeyeceği, kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensibin göz önünde bulundurulacağı belirtilmiştir.
İhaleye fesat karıştırma suçu, genellikle, kanunlarda belirtilen ihale süreci ve yöntemlerine aykırı hareket edilmesi sonucu ortaya çıkmaktadır. İhale süreci ise ihale ihtiyacının ortaya çıkmasıyla birlikte, idarenin ihtiyacını karşılamak için özel hukuk kişisine yönelmesi ile başlamaktadır.
Sözleşmenin yapılması anına kadar olan ihale süreci beş aşamada gerçekleşmektedir. Bunlar;
– Hazırlık
– İlan
– İhale dokümanının alınması ve tekliflerin sunulması
– Tekliflerin değerlendirilmesi
– İhalenin karar bağlanması, onaylanması ve sözleşmeye davet aşamalarıdır.
Kamu İhale Hakkında Bilgiler
