İHALE İPTALİ: İŞLEMDEKİ MEVZUATA AYKIRILIK VE DEĞİŞEN İHTİYAÇLARIN BELİRSİZLİĞİ
Karar Tarihi : 28.02.2024
Karar No : 2024/UH.II-362
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Adana Büyükşehir Belediyesi Satınalma Dairesi Başkanlığı,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2023/1286444 İhale Kayıt Numaralı “Abb Sorumluluğunda Bulunan Alanların Temizliği İçin Kullanılacak Araçların Çalıştırılması İşi” İhalesi
KURUMCA YAPILAN İNCELEME:
Adana Büyükşehir Belediyesi Satınalma Dairesi Başkanlığı tarafından 18.12.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Abb Sorumluluğunda Bulunan Alanların Temizliği İçin Kullanılacak Araçların Çalıştırılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Meteor Kurumsal Hizmetler Temizlik Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 02.02.2024 tarih ve 130090 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.02.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2024/163 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; 27.12.2023 tarihinde EKAP üzerinden taraflarına gönderilen ihale komisyonu kararında ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi istekli olarak belirlenen Öner Nakliye Turizm İnşaat Otomotiv Temizlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı yönünde şikayet başvurusunda bulundukları, başvurunun idarece reddedilmesi üzerine itirazen şikayet başvurusunda bulundukları ve Kamu İhale Kurulu tarafından 25.01.2024 tarih ve 2024/UH.II- 168 Kurul kararı ile “düzeltici işlem belirlenmesi” yönünde işlem tesis edildiği,
Buna müteakip düzeltici işleme ait gerekçeli karar henüz yayınlanmadan 30.01.2024 tarihinde idare tarafından ihalenin iptal edildiğinin belirtildiği,
Ancak mevzuata göre söz konusu ihalenin temel ilkelere uygun olarak gerçekleştirildiği, tekliflerin alınması, yeterliklerin değerlendirilmesi ve akabinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihale neticelendirildikten sonra Kamu İhale Kurulu tarafından verilen “düzeltici işlem” kararını müteakip karar gerekçeleri dahi açıklanmadığı aşamada ihalenin iptal edilmesinin mevzuata uygun olmadığı,
Söz konusu ihalenin soyut ve dayanaksız şekilde, hizmet gerekleri ve kamu yararı gözetilmeden, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 39’uncu maddesinin verdiği yetki aşılarak iptal edilmesinin mevzuata aykırı olduğu İddialarına yer verilmiştir.
İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
…
Bahse konu ihtiyaç listesi ve Teknik Şartname incelendiğinde; ihale konusu işte toplamda 60 adet araç ve makinanın çalıştırılacağı, şikâyete konu ihaleye ait ihaledokümanında yer alan 59 araçtan yüksek basınçlı kompakt genel temizlik aracı (2 adet) ve ekskavatörün (1 adet) 2024/194095 IKN’li ihaleye ait ihtiyaç listesinde olmadığı, damperli kamyon (en az 6 ton kapasiteli), tamir bakım aracı ve arazözün ( en az 13 ton kapasiteli ) ihtiyaç listesine eklendiği, vakumlu yol süpürme aracı adedinin 5’ten 2’ye düşürüldüğü ve zemin temizleme makinesi adedinin 2’den 4’e yükseltildiği, diğer araç ve makinaların aynı şekilde korunduğu tespit edilmiştir.
Ancak incelemeye konu olan “2023/1286444 İhale Kayıt Numaralı ABB Sorumluluğunda Bulunan Alanların Temizliği İçin Kullanılacak Araçların Çalıştırılması İşi” ihalesinin iptal edilmesine gerekçe olarak gösterilen “ihtiyaçtan kaynaklı meydana gelen iş kalemlerinin eklenmesi ve mevcut iş kalemlerinden bazılarının çıkarılması, iş artışı veya eksilişinin mevcut iş kalemleri dışında farklı iş kalemlerinin eklenmesi ve yeni fiyat tespiti zorunluluğunun ortaya çıkması, bu durumun idare ve yüklenici arasında uzlaşmazlığa sebebiyet verebileceği ve ayrıca iş artışı ve eksilişinin mevzuatın izin verdiği üzerine çıkabileceği” hususuna yönelik somut tespit, değerlendirme ve hesaplamalar idareden 09.02.2024 tarihli ve E-84252536-101.01.02-49521 sayılı Kurum yazısı ile istenilmiş olmasına rağmen, idare tarafından ihtiyacın neden ve ne şekilde değiştiği, iş kalemlerine ilişkin iş artışı ve iş eksilişinin hangi mertebede olduğuna yönelik somut tespit, değerlendirme ve hesaplama yapıldığına ilişkin açıklama sunulmadığı ve dayanak bilgi ve belgelerin gönderilmediği tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesi uyarınca idareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. İhalenin iptali konusunda idarelerin takdir yetkisi bulunmakta ise de, bu yetki mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır.
Bu ilkeler çerçevesinde idarenin iptal gerekçeleri incelendiğinde, idarenin 25.01.2024 tarihli ve 2024/UM.II-168 sayılı Kurul kararı üzerine başvuru konusu ihaleye ilişkin ihtiyaç listesinde belirtilen bazı araçların iş gücüne ihtiyaç kalmadığı, bazı araçların ise arttırılması gerektiği, hizmetin gerekliliğine göre yeni ihtiyaçların meydana geldiği gibi hususlar gerekçe gösterilerek idarece ihalenin iptal edildiği, ancak ihtiyacın neden ve ne şekilde değiştiği ve değişiklik doğuran iş kalemlerine ilişkin gerekçe olarak gösterilen iş artışı ve iş eksilişine yönelik herhangi bir somut tespit, değerlendirme ve hesaplama yapılmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla idarece belirtilen yeni ihtiyaçların ortaya çıkması ve değişen ihtiyaca göre araç ve ekipmanın nitelik ve sayısının kamu ihale mevzuatında düzenlenen iş artışı veya iş eksilişi sınırları içerisinde incelemeye konu ihale kapsamında gördürülemediğine yönelik somut bir tespitin bulunmadığı ve idarenin ihale konusu işi iptal etme gerekçesinin somut verilere dayanmadığı görüldüğünden söz konusu gerekçenin bu haliyle öne sürülerek ihalenin iptal edilmesi işleminin mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.
…
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline,
2) Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.
- Published in İhalenin İptali Kararının İptali
İhalenin İptalinin İptali Kararı – Yerindelik Denetimi – Teklifi Değerlendirme Dışı Bırakılan ve İhale Uhdesinde Kalan Kişilerin Teklifleri Arasındaki Ekonomik Fark
Karar No : 2019/MK-112
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2018/164760 İhale Kayıt Numaralı “9 Grup Sonuç Karşılığı (Puan Bazlı) Laboratuvar Hizmet Alımı” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
KARAR:
Kahramanmaraş İl Sağlık Müdürlüğü tarafından yapılan 2018/164760 ihale kayıt numaralı “9 Grup Sonuç Karşılığı (Puan Bazlı) Laboratuvar Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Türev İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketi itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 21.11.2018 tarihli ve 2018/UH.I-1970 sayılı karar ile “1) İdarenin ihalenin 5, 6 ve 7’nci kısımlarının iptali kararının iptaline …” karar verilmiştir.
Davacı Bio-Tanı Medikal Tıp Hizmetleri Pazarlama Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 9. İdare Mahkemesinin 14.02.2019 tarihli E: 2019/54 sayılı kararında “Olayda, 5’inci kısım için idarece yaklaşık maliyetin 5.169.062,24.-TL olarak belirlendiği, teklifi değerlendirme dışı bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif olan davacı şirketin teklifi (2.796.148,74.-TL) ile dava konusu Kamu İhale Kurulu kararı neticesinde tek geçerli teklif sahibi olan ve ihale uhdesinde kalan dava dışı isteklinin teklifi (3.418.927,32.-TL) arasında 622.778,58.-TL tutarında önemli bir fark bulunduğu, 6’ncı kısım için idarece yaklaşık maliyetin 4.258.941,66.-TL olarak belirlendiği, teklifi değerlendirme dışı bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif olan davacı şirketin teklifi (2.094.389,80.-TL) ile dava konusu Kamu İhale Kurulu kararı neticesinde tek geçerli teklif sahibi olan ve ihale uhdesinde kalan dava dışı isteklinin teklifi (3.036.865,21.-TL) arasında 942.475,41.-TL tutarında önemli bir fark bulunduğu, 7’nci kısım için idarece yaklaşık maliyetin 6.621.899,16.-TL olarak belirlendiği, teklifi değerlendirme dışı bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif olan davacı şirketin teklifi (4.070.506,00.-TL) ile dava konusu Kamu İhale Kurulu kararı neticesinde tek geçerli teklif sahibi olan ve ihale uhdesinde kalan dava dışı isteklinin teklifi (4.444.992,55.-TL) arasında 374.486,55.-TL tutarında önemli bir fark bulunduğu, sonuç itibarıyla teklifi değerlendirme dışı bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif olan davacı şirketin 5’inci, 6’ncı, 7’nci kısımlarına yönelik teklifi ile dava konusu Kamu İhale Kurulu kararı neticesinde tek geçerli teklif sahibi olan ve ihale uhdesinde kalan dava dışı isteklinin teklifi arasında toplam 1.939.740,54.-TL tutarında önemli bir fark bulunduğu, dava konusu Kamu İhale Kurulu kararı neticesinde tek geçerli teklif sahibi olan ve ihale uhdesinde kalan dava dışı isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin altında olduğu görülmekle birlikte, ihale yetkilisi tarafından kaynakların etkin ve verimli kullanılması açısından yapılan yerindelik denetimi sonucunda gerekçeli bir şekilde takdir yetkisi kullanılarak alınan ihalenin iptali kararında belirtilen gerekçelerin 4734 sayılı Kanun’un 5. maddesinde belirtilen ilkelere uygun olduğu anlaşıldığından, idarenin ihalenin iptal edilmesine ilişkin kararının iptaline ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Nitekim, Danıştay 13. Dairesinin 06.02.2018 tarih ve E:2017/3055 K:2018/298 sayılı kararı da aynı yöndedir.
Diğer taraftan, dava konusu işlemin uygulanması durumunda telafisi güç ya da imkansız zararların doğabileceği kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, hukuka aykırılığı açık olan dava konusu işlemin uygulanması halinde telafisi güç zararlar doğabileceğinden, 2577 sayılı Kanun’un 27. maddesi uyarınca teminat alınmaksızın yürütmenin durdurulmasına, 2577 sayılı Kanun’un 20/A maddesi uyarınca kesin (itiraz yolu kapalı) olarak 14/02/2019 tarihinde
Oybirliğiyle karar verildi.” gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1- Kamu İhale Kurulunun 21.11.2018 tarihli ve 2018/UH.I-1970 sayılı kararının, bedel iadesine ilişkin kısmı hariç iptaline,
2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirâzen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.