İdareye Süresi İçerisinde Şikayet Başvurusunda Bulunmayan Başvuru Sahibinin İddiası Süre Yönünden Reddedilir
Karar No : 2022/UY.I-883
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2022/479228 İhale Kayıt Numaralı “Muhtelif Cadde ve Sokakların Üst Yapı, Aydınlatma ve Çevre Düzenlemesi Yapım İşi” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Muş Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 07.06.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Muhtelif Cadde ve Sokakların Üst Yapı, Aydınlatma ve Çevre Düzenlemesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Öner Enerji İletişim İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. – Çetin İnş. Teks. Turz. Üreti. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın 08.07.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.07.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.07.2022 tarih ve 32268 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.07.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2022/736 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
2) Daha önce iptal edilen aynı yapım işine ilişkin 2022/412213 İKN’li ihalenin iptal edilmesine ilişkin gerekçe teşkil eden hususların aynen korunmuş olduğu, yapılan zeyilname ile de şartların daha da ağırlaştırılmış ve rekabetin önemli ölçüde kısıtlanmış olduğu, yapılan zeyilname ile sadece 2 firmanın ihaleye katılımının mümkün olduğu, nitekim ihaleye 3 teklif verildiği, tek geçerli teklif sahibinin söz konusu iki firmanın kurmuş olduğu iş ortaklığı olduğu,
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler…
Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;
a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,
b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,
c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,
karar verilir. Kurumun görev alanında bulunmaması hali hariç, itirazenşikayet başvurusunun reddedilmesi durumunda, başvuru teminatı yatırılan hallerde teminatın gelir kaydedilmesine de karar verilir…” hükmü
“İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.
İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır…
İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.
Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(8) Ortak girişim adına yapılacak şikayet veya itirazen şikayet başvurularının, pilot ortak/koordinatör ortak veya temsil yetkisi verilen özel ortak ya da ortakların tamamı tarafından yapılması zorunludur. Bu başvurulara, ortak girişim beyannamesinin veya sözleşmesinin, özel ortak tarafından yapılan başvurularda ayrıca özel ortağa temsil yetkisi verildiğine ilişkin belgenin eklenmesi gerekir.” hükmü,
“Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle; …c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,…yönlerinden sırasıyla incelenir.
(2) Başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçilir…” hükmü,
“Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir…” hükmü,
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesine “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:… 7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:
– Asfalt Plentinden getirilecek asfalt kaplama malzemesinin çalışma sahasına varış sürelerinin uzamasının ve yeterli çalışma yapılamamasının engellenmesi, işçilerimizin artan nakliye süreleri sebebiyle çalışma sürelerinin kısıtlanmasının ve bu nedenle oluşacak verim kaybının engellenmesi ve nakliye mesafelerinin uzaması sebebiyle kendi malı olan veya kiralanan Asfalt Plentinin Muş Belediyesi Karayolları Kavşağına 25 km mesafesi içerisinde kaldığını gösteren belgeyi İmar ve Şehircilik Müdürlüğümüze başvuru neticesinde verilecek yazı, tekliflerin ekinde idareye sunacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.
İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde yer alan yukarıda belirtilen düzenlemenin 27.05.2022 tarihinde istekli olabileceklere tebliğ edilen zeyilname ile İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesine eklenildiği, başvuru sahibi iş ortaklığı tarafından ihale dokümanının 02.06.2022 tarihinde satın alındığı, 03.06.2022 tarihinde başvuru sahibi iş ortaklığının özel ortağı olan Çetin İnş. Teks. Turz. Ürt. San. ve Tic. A.Ş. tarafından İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesine eklenilen düzenlemeye ilişkin olarak idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, idare tarafından söz konusu başvurunun “şikâyet başvurularına, başvuruda bulunmaya yetkili olduğuna dair belgeler ile imza beyannamesinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin eklenmesi veyahut başvurularda bu belgelere ilişkin belgelerin belirtilmesi gerekir.” gerekçesiyle reddedildiği, Çetin İnş. Teks. Turz. Ürt. San. ve Tic. A.Ş. tarafından aynı hususlara ilişkin 07.06.2022 tarihinde ikinci kez şikayet başvurusunda bulunulduğu, idare tarafından ihale dokümanına ilişkin belirtilen başvurunun ihale tarihi olan 07.06.2022 tarihinden üç iş günü öncesine kadar en geç 01.06.2022 tarihine kadar yapılmamış olduğu gerekçesiyle reddedildiği, aynı hususların pilot ortak Öner Enerji iletişim İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. tarafından yapılmış olan 08.07.2022 tarihli şikayet başvurusunda da bulunduğu ve başvurunun aynı gerekçelerle reddedildiği, ihale dokümanına ilişkin şikayet başvurusunun Kanun’un 55’inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen hüküm gereğince en geç ihale tarihinden 3 iş günü öncesinde (01.06.2022 tarihine kadar) yapılması gerektiği, belirtilen şikayet başvurularının 01.06.2022 tarihinden sonra yapıldığı, dolayısıyla Kanun’da belirtilen süre içerisinde yapılmadığı, bu nedenle idareye süresi içerisinde şikayet başvurusunda bulunmayan başvuru sahibinin söz konusu iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
- Published in Şikayet Süresi, YAPIM AŞIRI DÜŞÜK
Şikayet Süresinin İhale Sürecinde Yeni Bir İşlem Olarak Ortaya Çıkan, İhalenin Bütün Hüküm Ve Sonuçlarının Yer Aldığı İhale Kararının Davacı Şirketlere Tebliğ Edildiği Tarihten İtibaren Başlaması Gerektiği
Karar No : 2018/MK-67
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2016/389987 İhale Kayıt Numaralı “3 Yıllık Çiğli Bölge Eğitim Hastanesi Yemek Hizmeti Alımı” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
İzmir Kuzey Kamu Hastane Birliği tarafından 08.11.2016 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2016/389987 ihale kayıt numaralı “3 Yıllık Çiğli Bölge Eğitim Hastanesi Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak, Elzem Sos. Hizm. Evde Bakım Hizm. ve Bil. Tek. Tem. Gıda Bes. Turizm İnş. Petrol Ürün. San. Tic. Ltd. Şti. – Sks İnsan Kaynak. ve Bil. Tek. Tem. Gıda Turizm İnş. ve Petrol Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine, 19.04.2017 tarihli ve 2017/UH.I-1108 sayılı Kurul kararı ile “Başvurunun reddine” karar verilmiştir.
Davacı Elzem Sos. Hizm. Evde Bakım Hizm. ve Bil. Tek. Tem. Gıda Bes. Turizm İnş. Petrol Ürün. San. Tic. Ltd. Şti. – Sks İnsan Kaynak. ve Bil. Tek. Tem. Gıda Turizm İnş. ve Petrol Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 18. İdare Mahkemesinin 11.07.2017 tarih ve E:2017/1243, K:2017/1730 sayılı kararı ile “davanın reddine” karar verilmesi üzerine, davacı tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuş ve Danıştay Onüçüncü Dairesi’nin 27.11.2017 tarihli ve E:2017/2080, K:2017/3334 sayılı kararı ile, “…Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu ihalede ilk ihale komisyonu kararının 21.11.2016 tarihinde alındığı ve 22.11.2016 tarihinde davacı şirketlere tebliğ edildiği, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Mendika Gıda ve Yem. Paz. Inş. San. ve Tic. A.Ş. ile geçerli teklif sahibi istekliler Azık Yem. San. ve Tic. A.Ş. – Şimal Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından anılan ihale komisyonu kararına karşı itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu ve Kamu İhale Kurulu’nca 04.01.2017 tarihli ve 2017/UH.I-24, 2017/UH.I-25 sayılı düzeltici işlem tesisi kararları alınarak ihale üzerinde bırakılan Berdem Gıda Yem. Tem. Inş. Nak. Turizm San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği, idarece anılan Kurul kararlarını yerine getirmek amacıyla 18.01.2017 tarihli ikinci ihale komisyonu kararının alındığı ve ihalenin iptaline karar verildiği, anılan iptal kararının iptaline karşı Mendika Gıda ve Yem. Paz. İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu ve Kamu İhale Kurulu’nca 15.02.2017 tarihli ve 2017/UH.I-557 sayılı düzeltici işlem kararının alındığı ve ihalenin iptalinin iptaline karar verildiği, idarece anılan Kurul kararını yerine getirmek üzere 28.02.2017 tarihli üçüncü ihale komisyonu kararının alındığı ve ihalenin Mendika Gıda ve Yem. Paz. İnş. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, anılan kararın davacı şirketlere 01.03.2017 tarihinde tebliğ edildiği, davacı şirketler tarafından 01.03.2017 tarihinde yapılan şikâyet başvurusunun idarece reddedilmesi üzerine 27.03.2017 tarihli dilekçe ile yapılan itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde özetle; birinci iddiasının, ihaleye teklif veren Mendika Gıda ve Yem. Paz. İnş. San. ve Tic. A.Ş., Berdem Gıda Yem. Tem. İnş. Nak. Turizm San. Tic. Ltd. Şti., Baysan Toplu Yem. Hayvan. Gıda Tem. İnş. Emi. Bil. San. ve Tic. Ltd. Şti., Elazığ Aşsan Yem. Fab. San. ve Tic. Ltd. Şti., Azık Yem. San. ve Tic. A.Ş. – Şimal Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Palmiye Yem. Üretim. Tem. Turizm. San. ve Tic. Ltd., Yeni Vizyon Prodük. İnsan Kaynak. Sos. Hiz. İnş. Arç. Kir. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Yemek. Tab. Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.nin;
1.1.İhaleye sunduğu belgelerden oda sicil kaydının ilk ilan veya ihale tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmamış olduğu,
1.2.a) Tüzel kişiliğin ortaklıklarının son durumunu gösterir belgelerin ihaleye sunulmadığı, b) Sunulan Ticaret Sicil Gazetelerindeki adres ile birim fiyat teklif mektubunda yazılı olan ikametgâh adreslerinin aynı olmadığı, c) Bu belgelerin İdari Şartname’nin 7.7’nci maddesine uygun şekilde sunulmadığı, belgelerin aslı yerine ihale tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” ibaresini taşıyan nüshalarının sunulmadığı, idareye suretlerin ibraz edildiği ve suretin suretinin ihaleye sunulduğu,
1.3.a) Birim fiyat teklif mektubu ile birim fiyat teklif cetvelinin arasında yazı ve rakam olarak farklılıklar olduğu, b) Aritmetik hata olduğu,
1.4.Geçici teminat mektubunun standart forma uygun olmadığı,
1.5.a) Geçici teminat mektubunun teklifin % 3’ünü karşılamadığı, b) İdari Şartname’nin 26.3’üncü maddesinde belirtilen 06.05.2017 tarihine dek geçerli olmadığı,
1.6.a) Vekâleten teklif verilmesi hâlinde vekâletnamenin ekinde sunulması gereken imza beyannamesinin ve vekâletnamenin sunulmadığı, b) Sunulan belgelerin notere onaylı olması gerekirken aslı idarece görülmüştür şeklinde onaylanan suretlerinin sunulduğu,
1.7.a) İşletme kayıt belgesinin faaliyet alanının ihale konusu işi kapsamadığı, b) Ayrıca işletme kayıt belgesinde bulunan adres ile Ticaret Gazetesi’nde bulunan adresin farklı olduğu,
1.8.Banka referans mektubunun ilk ilan tarihinden sonra alınmadığı,
1.9.Bilanço oranlarının İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde belirtilen oranları karşılamadığı ve yetersiz olduğu,
1.10.İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesinde belirtilen ciro yeterlik kriterinin karşılanmadığı,
1.11.İş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uygun olmadığı ve İdari Şartname’de belirtilen % 15 oranını karşılamadığı ve özel sektöre gerçekleştirilen işte, sözleşmenin ve çalıştırılan personele ait SGK belgelerinin de sunulması gerektiği, yine sunulan iş deneyim belgelerinin düzenleyen idarelerden teyit edilmesi ve benzer işe uygun olmayan kısımlarının ayrıştırılması gerektiği,
1.12.İhale dosyasında sunulan tüm belgelerin İdari Şartname’nin 7.7’nci maddesine göre uygun şekilde aslının onaylanmadığı,
1.13.İş deneyim belgesinin EKAP üzerinden düzenlenmediği, EKAP üzerinden yeniden düzenlenerek kayıt altına alınmayan belgenin kullanılamayacağı;
İkinci iddiasının, ihale üzerinde bırakılan Mendika Gıda ve Yem. Paz. Inş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından İdari Şartname’nin 7.1. maddesinin (h) bendini tevsik amacıyla sunulan et ürünlerine ilişkin işletme onay belgesinin noter onayının sahte veya aslının aynı olmadığı şeklinde olduğu, itirazen şikâyet başvurusunun ehliyet, süre ve şekil yönünden reddedilmesi üzerine Kamu İhale Kurulu kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Temyize konu Mahkeme kararının; davacının dava konusu Kurul kararında yer alan birinci iddiasına ilişkin olarak itirazen şikâyet başvurusunun ehliyet ve süre yönünden reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığına ilişkin kısmı incelendiğinde;
Olayda, davacı şirketler tarafından ihale dokümanı satın alınarak ihaleye teklif verildiği, dolayısıyla istekli sıfatını haiz olduğu, bu kapsamda ihale süreci ile ilgili olarak itirazen şikâyet başvuru ehliyetinin bulunduğu ve başvurusunun Elazığ Aşsan Yem. Fab. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Palmiye Yem. Üretim. Tem. Turizm. San. ve Tic. Ltd. ile Berdem Gıda Yem. Tem. inş. Nak. Turizm San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan belgelere ilişkin iddiası açısından esasın incelenmesi gerektiği anlaşıldığından, Kamu İhale Kurulu kararının başvurunun ehliyet yönünden reddine ilişkin kısmında hukuka uygunluk, bu kısma ilişkin olarak davanın reddi yolunda verilen temyize konu kararda hukukî isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan, Kamu İhale Kurulu kararlarının yerine getirilmesi için alınan 28.02.2017 tarihli üçüncü ihale komisyonu kararı ile ihalede en avantajlı teklif sahibi istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin yeniden belirlenmesi nedeniyle, ortaya çıkan bu değişikliğin dikkate alınarak ihale sürecinde davacı şirketlerin hak kaybına uğradığını iddia edebileceği yeni bir işlemin ortaya çıktığının kabulü gerekmektedir. İhale sürecinde yeni bir hukukî durum meydana getiren, ihale sürecine etkili bir kararın alınması üzerine başvuruya konu edilebilecek işlemi ve hukuka aykırılık nedenini öğrenen ilgililerin bu tarihten itibaren Kanun’da öngörülen sürede idareye başvurmalarına hukukî bir engel bulunmadığından 28.02.2017 tarihli kesinleşen ihale kararına da, tebliğ tarihinden itibaren 4734 sayılı Kanun’un 55. maddesi uyarınca süresi içinde şikâyet başvurusunda bulunulabileceği açıktır.
Bu itibarla, ihale sürecinde yeni bir işlem olarak ortaya çıkan, ihalenin bütün hüküm ve sonuçlarının yer aldığı 28.02.2017 tarihli kesinleşen ihale kararının davacı şirketlere tebliğ edildiği 01.03.2017 tarihinde yapılan şikâyet başvurusunun reddi üzerine yapılan itirazen şikâyet başvurusu süresinde yapıldığından, davacı şirketlerin, Mendika Gıda ve Yem. Paz. İnş. San. ve Tic. A.Ş., Baysan Toplu Yem. Hayvan. Gıda Tem. İnş. Emlak Bil. San. ve Tic. Ltd. Şti., Azık Yem. San. ve Tic. A.Ş. – Şimal Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Yeni Vizyon Prodüksiyon İnsan Kaynak. Sos. Hiz. İnş. Arç. Kir. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Yemekçim Tab. Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. adlı istekliler tarafından sunulan belgelere ilişkin söz konusu şikâyet konularının esasının incelenmesi gerekirken, Kamu İhale Kumlu kararının başvurunun süre yönünden reddine ilişkin kısmında hukuka uygunluk, bu kısma ilişkin olarak davanın reddi yolunda verilen temyize konu kararda hukukî isabet bulunmamaktadır.
Temyize konu Mahkeme kararının, davacının dava konusu Kurul kararında yer alan ikinci iddiasına ilişkin olarak itirazen şikâyet başvurusunun şekil ve süre yönünden reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığına ilişkin kısmı incelendiğinde;
Olayda, davacı şirketler tarafından, 27.03.2017 tarihinde Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, itirazen şikâyet başvurusunda idareye verilen şikâyet dilekçesinde yer almayan yeni bir iddia olarak, “İhale üzerinde bırakılan Mendika Gıda ve Yem. Paz. İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından İdari Şartname’nin 7.1. maddesinin (h) bendini tevsik amacıyla sunulan et ürünlerine ilişkin işletme onay belgesinin noter onayının sahte veya aslının aynı olmadığı” iddiasının yer aldığı, ancak Kamu ihale Kurulu’nun dava konusu kararında, bu hususun idareye verilen şikâyet dilekçesinde yer almadığından bahisle bu iddianın şekil yönünden reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
4734 sayılı Kanun’un 56. maddesinin lafzından, başvuru sahibinin iddialarından sadece şikâyet başvurusunda yer alan iddiaların anlaşılamayacağı, şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularında yer alan tüm iddiaların incelenmesinin gerektiği, Kanun’da sayma suretiyle bir sınırlama yapılmadığı, Kamu İhale Kurulu’nun, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusundaki iddialarını, bu iddiaların şikâyet aşamasında öne sürülüp sürülmediğine bakılmaksızın incelemesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacı şirketlerin, şikâyet başvurusunun reddi üzerine, 4734 sayılı Kanun’da öngörülen şekil ve usul kurallarına uygun olarak itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu açık olup, davacı şirketlerin söz konusu iddiasının da esastan değerlendirilmesi gerekirken şekil yönünden reddine dair dava konusu Kurul kararının bu kısmında hukuka uygunluk, davanın reddine yönelik Mahkeme kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, 28.02.2017 tarihli üçüncü ihale komisyonu kararı ile ihalede en avantajlı teklif sahibi istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin değişmesi nedeniyle, ihale sürecinde davacının hak kaybına uğradığını iddia edebileceği yeni bir işlemin ortaya çıktığının kabulü gerekmektedir, ihale sürecinde yeni bir hukukî durum meydana getiren, ihale sürecine etkili bir kararın alınması üzerine başvuruya konu edilebilecek işlemi ve hukuka aykırılık nedenini öğrenen ilgililerin bu tarihten itibaren Kanun’da öngörülen sürede idareye başvurmalarına hukukî bir engel bulunmamaktadır.
Bu itibarla, ihale sürecinde yeni bir işlem olarak ortaya çıkan, ihalenin bütün hüküm ve sonuçlarının yer aldığı 28.02.2017 tarihli kesinleşen ihale kararının davacı şirketlere tebliğ edildiği 01.03.2017 tarihinde yapılan şikâyet başvurusunun reddi üzerine yapılan itirazen şikâyet başvurusu süresinde yapıldığından, işin esasının incelenmesi gerekirken, Kamu İhale Kurulu kararının başvurunun süre yönünden reddine ilişkin kısmında hukuka uygunluk, bu kısma ilişkin olarak davanın reddi yolunda verilen temyize konu kararda hukukî isabet bulunmamaktadır…” gerekçesiyle Ankara 18. İdare Mahkemesinin 11.07.2017 tarih ve E:2017/1243, K:2017/1730 sayılı kararı Mahkeme kararının bozulmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
1- 19.04.2017 tarih ve 2017/UH.I-1108 sayılı Kurul Kararının iptaline,
2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin iddialarının esasının incelenmesine,
Oybirliği ile karar verildi.
Düzeltici İşlem Kararları Sonucunda Yeni Komisyon Kararları Alınarak Kesinleşen İhale Kararının Tebliğ Edildiği Tarihin Şikayet Süresinin Başlangıcı Olarak Kabul Edilmesi
Karar No : 2018/MK-410
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2016/326463 İhale Kayıt Numaralı “Mudanya-(Bursa- Gemlik) Ayr Yolu Km: 2+740-24+136 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üst Yapı (Bsk) Ve Köprü İşleri İkmal İnşaatı İşi” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan 2016/326463 ihale kayıt numaralı “Mudanya-(Bursa- Gemlik) Ayr Yolu Km: 2+740-24+136 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üst Yapı (Bsk) Ve Köprü İşleri İkmal İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak Sintaş Taahhüt Tic. A.Ş. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 14.02.2018 tarihli ve 2018/UY.I-416 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.
Davacı Sintaş Taahhüt Ticaret A.Ş. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 16. İdare Mahkemesinin 20.11.2018 tarihli E: 2018/2159 K: 2018/2451 sayılı kararında “ …Dava dilekçesinde iptali talep edilen Kamu İhale Kurulu kararı, Heltaş İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Heltaş) ve B. Ergünler Yol Yapı İnş. Taah. Mad. Nak. San. ve Tic. A.Ş.’nin (B. Ergünler) aşın düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığına ilişkin iddiaların değerlendirilmesine ilişkin olmakla birlikte, dava dilekçesi içeriği ve öne sürülen hukuka aykırılık sebepleri dikkate alındığında, Kurul kararının, B. Ergünler yönünden reddine ilişkin kısmıyla sınırlı olarak işin esasının incelenmesine geçildi.
…
Dava dosyasının incelenmesinden; Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü tarafından 27/09/2016 tarihinde gerçekleştirilen “Mudanya-(Bursa-Gemlik) Ayr Yolu Km:2+740+24+136 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapılan, Üst Yapı (Bsk), ve Köprü İşleri İkmal İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak, şikayet ve itirazen şikayetler ile bu kararlara ilişkin yargı kararları doğrultusunda en avantajlı ve ikinci avantajlı teklif sahibinin değiştiği, gelinen aşamada, 21.08.2017 tarihli 4 no.lu ihale komisyon kararı ile ihalede en avantajlı teklif sahibinin Heltaş, en avantajlı ikinci teklif sahibinin B. Ergünler olarak belirlendiği, bu aşamada, B. Ergünler tarafından, 05.09.2017 tarihinde idareye yapılan şikayet başvurusunun reddi üzerine yapılan itirazen şikayet başvurusunun Kamu İhale Kurulu’nun 25.10.2017 tarih ve 2017/UY.I-2890 sayılı kararıyla reddedildiği, yine, davacı tarafından 05.09.2017 tarihli idareye yapılan şikayet başvurusunun reddi üzerine yapılan itirazen şikayet başvurusunun Kamu İhale Kurulu’nun 25.10.2017 tarih ve 2017/UY.I-2891 sayılı kararıyla reddedildiği, bu süreçte, 16.01.2018 tarihli 5. no.lu ihale komisyon kararı ile Heltaş’ın en avantajlı teklif sahibi, B. Ergünler’in de ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, kesinleşen ihale kararının davacıya 18.01.2018 tarihinde bildirildiği, davacı tarafından, 23.01.2018 tarihli başvuru ile şikayet başvurusunda bulunulduğu, bu başvurunun reddi üzerine yapılan itirazen şikayet başvurusunun dava konusu işlemle görev ve süre yönünden reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Başvurunun görev yönünden reddi kısmına ilişkin olarak;
Uyuşmazlık konusu Kurul kararında, davacı tarafından itirazen şikayet başvurusuna konu edilen itirazlarının (1., 2., 3. iddialar) 25.10.2017 tarih ve 2017/UY.I-2890 ve 2891 sayılı Kurul kararına itiraz niteliğinde olduğu, bu iddialara yönelik olarak daha önce yapılan itirazen şikayet başvuruları sonucunda esas incelemesi yapılarak 2890 ve 2891 sayılı Kurul kararlarının alındığından bahisle bu iddialara yönelik başvurunun görev yönünden reddi gerektiğinin belirtildiği anlaşılmaktadır.
25.10.2017 tarih ve 2017/UY.I-2890 sayılı Kurul kararında, başvuru sahibinin B. Ergünler olduğu ve ihale üzerinde kalan Heltaş’ın ihale belgeleri ve aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğuna itiraz edildiği, Kurul tarafından da Heltaş’ın teklifinin (idari belgeler, aşın düşük teklif açıklaması vs) incelenmek ve değerlendirmek suretiyle itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verildiği görülmektedir.
25.10.2017 tarih ve 2017/UY.I-2891 sayılı Kurul kararında, başvuru sahibinin davacı olduğu ve başvuruda ihalenin B. Ergünler’de bırakılmaya çalışıldığı İleri sürülse de bu firmanın aşın düşük teklif açıklamasının yetersizliğine ilişkin iddialara yer verilmediği, B. Ergünler ile ilgili olmayan diğer itiraz konuları ile birlikte ihale üzerinde kalan Heltaş’ın aşın düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığına ilişkin iddialara yer verildiği, Kurul tarafından da, Heltaş’ın teklifinin incelenmek ve değerlendirilmek suretiyle itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verildiği, kararda B. Ergünler’in aşırı düşük teklif açıklamasının yeterliliğine/yetersizliğine ilişkin değerlendirmelerde bulunulmadığı görülmektedir.
Dava konusu işleme konu itirazen şikâyet başvurusu incelendiğinde ise, davacı tarafından, Heltaş ve B. Ergünler’in aşırı düşük teklif açıklamasının yetersizliğinin ileri sürüldüğü, dava konusu Kurul kararında ise B. Ergünler’in aşırı düşük teklif açıklamasının incelenip değerlendirilmeksizin bu itirazların yukarıda belirtilen 2890 ve 2891 sayılı Kurul kararlarında esastan incelenerek karar verildiği, başvurunun bu kararlara itiraz niteliğinde olduğundan bahisle başvurunun görev yönünden reddine karar verildiği görülmektedir.
Yukarıda aktarılan 2890 ve 2891 sayılı Kurul kararlarında ihale üzerinde kalan Heltaş’ın teklifine yönelik itirazların değerlendirilerek, Heltaş’ın teklifinin geçerliliğine ilişkin inceleme yapılmak suretiyle başvurunun reddine karar verildiği, Kurul kararlarında B. Ergünler’in aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin bir inceleme ve değerlendirme yapılmadığı görüldüğünden, dava konusu Kurul kararının başvurunun görev yönünden reddine ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Başvurunun süre yönünden reddi kısmına ilişkin olarak;
Dava konusu işlemde; davacının 4. iddiasının B. Ergünler’in aşırı düşük teklif açıklamasındaki amortisman hesabının mevzuata uygun olmadığına ilişkin olduğu, B. Ergünler’in aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görüldüğüne ilişkin 23.01.2017 tarihli ihale komisyon kararının (2 no.lu komisyon kararı) davacıya tebliğ edilen 26.01.2017 tarihini izleyen günden itibaren 10 gün içinde idareye şikayet başvurusunda bulunması gerekirken bu süre geçirildikten sonra şikayet başvurusunda bulunulduğundan bahisle, bu kısım yönünden başvurunun süre yönünden reddine karar verildiği görülmektedir.
Yukarıda anılan mevzuat gereği; ihale surecindeki hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem ve eylemlerin farkına varıldığı tarihin, ihalenin bütün hüküm ve sonuçlarının yer aldığı kesinleşen ihale kararının ilgililere tebliğ edildiği tarih olarak kabul edilmesi gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta, Kamu ihale Kurulu’nun düzeltici işlem kararları sonucunda yeni komisyon kararları alınarak nihayetinde 16.01.2018 tarihli 5 no.lu ihale komisyon kararının alındığı ve kesinleşen ihale kararının 18.01.2018 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, bu durumda ihale sürecindeki hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem ve eylemin farkına varıldığı tarihin 18.01.2018 olduğunun kabulü gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla, davacı tarafından 23.01.2018 tarihinde yapılan şikayet başvurusunun süresinde olduğu anlaşılmakla, itirazen şikayet başvurusunun süre yönünden reddine ilişkin kısmında da hukuka uygunluk görülmemiştir…” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1- Kamu İhale Kurulunun 14.02.2018 tarihli ve 2018/UY.I-416 sayılı kararının, B. Ergünler Yol Yapı İnş. Taah. Mad. Nak. San. ve Tic. A.Ş.ye yönelik değerlendirmelerin iptaline,
2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin B. Ergünler Yol Yapı İnş. Taah. Mad. Nak. San. ve Tic. A.Ş.ye yönelik iddialarının esasının incelenmesine geçilmesine, Oybirliği ile karar verildi.
İstekli İkinci İhale Kararıyla Değerlendirme Dışı Bırakıldığından, Şikâyet Süresinin Kesinleşen İkinci İhale Kararının Tebliğ Edildiği Tarihten İtibaren Hesaplanması Gerektiği
Karar No : 2019/MK-122
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2018/317754 İhale Kayıt Numaralı “Şoförlü Araç Kiralama” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
İzmir Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü tarafından yapılan 2018/317754 ihale kayıt numaralı “Şoförlü Araç Kiralama” ihalesine ilişkin olarak, DND Turizm Taşımacılık A.Ş. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 09.01.2019 tarihli ve 2019/UH.IV-27 sayılı karar ile “Başvurunun reddine” karar verilmiştir.
Davacı DND Turizm Taşımacılık A.Ş. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 8. İdare Mahkemesinin 06.03.2019 tarihli ve E: 2019/194 sayılı kararında “Dava dosyasının incelenmesinden, İzmir Çalışma ve İş Kurumu Müdürlüğü tarafından açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Şoförlü Araç Kiralama” ihalesinin, 20.09.2018 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararı üzerine ihalenin davacı şirket üzerinde kaldığı, söz konusu ihalede en avantajlı ikinci teklif sahibi olan Manisa Birlik Seyahat Otomotiv İnşaat Gıda San. Tic. Ltd. Şti. (şikâyetçi şirket) tarafından 01.10.2018 tarihinde yapılan şikâyet başvurusunun reddi üzerine, 17.10.2018 tarihinde yine şikâyetçi şirket tarafından Kamu İhale Kurumu’na yapılan şikâyet başvurusunda bulunulduğu, Kamu İhale Kurulu’nun 13.11.2018 tarih ve 2018/UH.II-1950 sayılı kararı ile davacı şirketin aşırı düşük teklif açıklamasının hatalı olduğu ve teklifin reddedilmesi gerektiğinin belirtildiği, bu karar üzerine ihaleyi yapan idare tarafından düzeltici işlem tesis edilerek kesinleşen ihale kararının verildiği, bu kararın davacı şirkete EKAP üzerinden 07.12.2018 tarihinde tebliğ edildiği, davacı şirketin ikinci ihale kararı ile ihale dışı bırakılması üzerine hak kaybına uğradığı ve yaklaşık maliyet ve sınır değer yanlış hesaplandığından aşırı düşük teklif sorgulamasının da hatalı olduğunu belirterek 12.12.2018 tarihinde ihaleyi yapan idareye başvurduğu, ihaleyi yapan idarenin bu başvuruyu reddettiğini davacının EKAP üzerinden 18.12.2018 tarihinde öğrendikten sonra 27.12.2018 tarihinde de davalı idareye, ihaleyi yapan idare tarafından yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığını, eğer yanlış hesaplanmasaydı aşırı düşük teklif sorgusundan geçmeyeceğini belirterek itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu, Kurul tarafından alınan dava konusu 09.01.2019 tarih ve 2019/UH.IV-27 sayılı karar ile davacının 27.12.2018 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesinde esas olarak idarece yaklaşık maliyetin ve sınır değerin mevzuata uygun olarak hesaplanmamasına yönelik iddialara yer verildiği, bu yönüyle şikâyete konu işlemin farkına varıldığı tarihin esasen ihale tarihi olan 03.09.2018 olduğu, anılan mevzuat uyarınca bu tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içinde idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerektiği, diğer taraftan şikâyete konu işlemin farkına varıldığı tarih olarak, başvuru sahibinden aşırı düşük teklif açıklaması istenilen 05.09.2018 tarihi dikkate alınsa dahi yine bu tarihi izleyen 10 gün içinde idareye başvurulması gerektiği, ancak anılan hususa ilişkin idareye şikayet başvurusunun 12.12.2018 tarihinde yapıldığı anlaşıldığından idareye şikâyet başvurusunun süre yönünden uygun olmadığı sonucuna varıldığının belirtilerek, itirazen şikâyetin süre yönünden reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, yukarıda belirtilen Danıştay kararlarında da ifade edildiği üzere, şikâyet süresinin, kesinleşen ikinci ihale kararının tebliğ edildiği tarih olan 17.12.2018 tarihinden itibaren hesaplanması gerektiği, zira davacının ikinci ihale kararı ile ihale dışı bırakıldığı, öncesinde ihale üzerinde kaldığından herhangi bir hak kaybının söz konusu olmadığı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 55. maddesine göre de hak kaybına uğranılması hâlinde şikâyet başvurusunda bulunulabileceğinin açık olduğu, dolayısıyla yasal süresi içinde şikâyet yoluna başvuru yapıldığı gözetilmeksizin, itirazen şikâyet başvurusunun süre yönünden reddine dair dava konusu Kurul kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.” gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1- Kamu İhale Kurulunun 09.01.2019 tarihli ve 2019/UH.IV-27 sayılı kararının iptaline,
2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin iddialarının esasının incelenmesine geçilmesine,
Oybirliği ile karar verildi.