KAMU İHALE KURUMU KARARI
- Idari Şartname Düzenlemesinin Yorum Yoluyla Sözleşme Ya Da Teknik Şartname Düzenlemesi Haline Getirilemeyeceği
- Sınır Değer
- Amortisman ve Kiralama Maliyetlerinin Birlikte Açıklanmaması
- Sınır Değerin Altında Verilen Teklif
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2016/362791 İhale Kayıt Numaralı “2017 Yılı Personel Taşımacılığı” İhalesi
KARAR:
Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü İdari İşler Dairesi Başkanlığı tarafından 12.10.2016 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2016/362791 ihale kayıt numaralı “2017 Yılı Personel Taşımacılığı” ihalesine ilişkin olarak, Ayder Turizm Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine, 30.11.2016 tarihli ve 2016/UH.I-2944 sayılı Kurul kararı ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.
Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle, Şem-Dem Turizm Oto. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından açılan davada, Ankara 15. İdare Mahkemesinin E:2017/158, K:2017/600 sayılı kararı ile “…Dosyanın incelenmesinden; davaya konu ihalede Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.1’inci maddesi uyarınca sınır değer hesabı yapılarak sınır değerin altında teklif sunduğu tespiti yapılan Şen – Dem Tur. Oto. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve söz konusu istekliden 13.10.2016 tarihli ve 81453 sayılı EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi konulu yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, söz konusu yazı ekinde “Sözleşme Giderleri (izin, ruhsat, resim, harç, KİK payı vb. giderler), Personel Gideri (kişi x 12 ay), Hizmete verilecek araçların kiralama olması halinde kira bedeli, Yakıt Gideri (hizmette kullanılan araçların yakıt tüketimi ile ilgili teknik verilerine ilişkin ilgili araçların yetkili satıcıdan, katalog v.b. gibi tevsik edici belge ile açıklanacaktır), Araç Bakım-Onarım ve Servis Giderleri, Yazlık-kışlık araç lastik giderleri, Motorlu Taşıtlar Vergisi, Trafik Muayene bedeli, Egzoz Muayene bedeli, Zorunlu trafik sigortası, Kasko (ferdi kaza Sigortası), Amortisman bedeli (bir aracın kasko bedeli üzerinden yıllık), Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği ekindeki EKİ, EKİ/A ve EK 2 belgeleri için yapılacak giderlerin” önemli maliyet bileşenleri olarak belirlendiği;
Aşırı düşük teklif açıklaması istenen anılan isteklinin 14.10.2016 tarihli şikâyet başvurusu üzerine idarece 17.10.2016 tarihli ve 82686 sayılı aşırı düşük teklif açıklama talebi konulu yazı ile aynı istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve söz konusu yazı ekinde önemli maliyet bileşenlerinin “Sözleşme Giderleri (KİK payı, Sözleşme Damga Vergisi, İhale Karar Pulu giderleri), Personel Gideri (kişi x 12 ay), Hizmete verilecek araçların kiralama olması halinde kira bedeli, Yakıt Gideri (hizmette kullanılan araçların yakıt tüketimi ile ilgili teknik verilerine ilişkin ilgili araçların yetkili satıcıdan, katalog v.b. gibi tevsik edici belge ile açıklanacaktır), Araç Bakım-Onarım ve Servis Giderleri, Yazlık-kışlık araç lastik giderleri, Motorlu Taşıtlar Vergisi, Trafik Muayene bedeli, Egzoz Muayene bedeli, Zorunlu trafik sigortası, Kasko (ferdi kaza Sigortası), Amortisman bedeli (bir aracın kasko bedeli üzerinden yıllık), Özel Servis Aracı izin Belgesi bedeli” şeklinde yeniden belirlendiği ve anılan istekli tarafından söz konusu yazıda istenilen açıklamalara cevaben 20.10.2016 tarihli yazı ve ekleri ile aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu ve söz konusu açıklamanın idarece uygun görülerek Şen – Dem Tur. Oto. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.
Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Ayder Tur. Tic. Ltd. Şti.nin itirazen şikayet başvurusu kapsamında Kamu İhale Kurumunca yapılan incelemede;
“Kamu ihale mevzuatı kapsamında yapılacak hizmet alımı ihalelerinde yapılacak aşırı düşük teklif sorgulamalarına ilişkin olarak, idarece sınır değerin altında teklif verdiği tespiti yapılan isteklilere önemli maliyet bileşenlerinin belirlendiği aşırı düşük teklif sorgulama yazılarının gönderileceği ve istekliler tarafından ise belirtilen önemli maliyet bileşenlerine uygun açıklamalarını sunmaları gerektiği ve idarece anılan istekliye gönderilen 17.10.2016 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ve ekinde, hizmete verilecek araçların kiralama olması halinde kira bedelinin ve amortisman (bir aracın kasko bedeli üzerinden) bedelinin ayrı başlıklar altında önemli maliyet bileşeni olarak belirlendiği ancak anılan istekli tarafından tüm araçların kiralama yoluyla temini doğrultusunda açıklama sunulduğu ve amortisman giderlerine ilişkin olarak ise ayrıca bir açıklamanın ise sunulmadığı görülmüştür.
Kendi malı olması istenilen araçlara ilişkin ihale dokümanı düzenlemelerinin yapılabilmesine dayanak olan hükümlere Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesinde yer verildiği görülmüş olup, söz konusu maddede yer alan hükümler incelendiğinde, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde idarece ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin ilgili belgelerin ihale dokümanı kapsamında yeterlik kriteri olarak belirlenebilmesine imkân tanındığı açıktır.
Başvuruya konu ihalede taşıma işinin 33 adet araç ile gerçekleştirilmesinin öngörüldüğü ve söz konusu araçlardan 2011 model ve daha üst model olmak üzere; en az 3 adet 29 kişilik ve üstü, 7 adet 27 kişilik ve üstü koltuk kapasitesine sahip toplam 10 adet aracın kendi malı olarak belirlenmesinin ihale dokümanı kapsamında ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak belirlendiği, ayrıca amortisman ve kiralama giderlerinin teklif fiyata dahil giderler arasında belirlendiği, ihale konusu iş kapsamında istenen söz konusu araçlar dışındaki diğer araçlara ilişkin özel bir düzenlemeye ise yer verilmediği ve anılan istekli tarafından bütün araçların kiralama yoluyla temini doğrultusunda açıklama sunulduğu anlaşılmıştır.
İhale dokümanı kapsamında 33 adet aracın çalıştırılmasının ve söz konusu araçlardan en az 10 adet aracın isteklinin kendi malı olması gerektiği yönünde belirlendiği, araçlara ait kiralama ve amortisman giderinin teklif fiyata dahil giderler arasında yer aldığı, anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında esas alınan 17.11.2016 tarihli ve 82686 sayılı aşırı düşük teklif sorgulama yazısı kapsamında araç kiralama giderleri ile birlikte amortisman bedelinin de önemli maliyet bileşeni olarak belirlendiği ve söz konusu tespitler uyarınca araç kiralama yoluyla aşırı düşük teklifin açıklanmasına engel bir durumun bulunmadığı ancak önemli maliyet bileşeni olarak belirlenen amortisman bedeline ilişkin bir açıklamanın ayrıca yapılması gerekeceği değerlendirildiğinden bu doğrultuda 33 adet araç içerisinde yer alan en az 10 adet aracı kendi malı olarak belirlendiği dikkate alındığında, en az belirtilen sayıda kendi malı araca ait amortisman gideri maliyetinin ve çalıştırılması öngörülen diğer araçların ise kiralama veya amortisman bedellerinin ayrı ayrı hesaplanarak aşırı düşük teklif açıklamasının bu şekilde sunulması gerekeceği, anılan istekli tarafından 33 adet araca ilişkin yalnızca kiralama giderlerinin maliyet bileşeni olarak açıklanarak ve teklif fiyata dahil giderler arasında sayılan ve önemli maliyet bileşeni olarak belirlenen amortisman giderlerine ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadan sunulan söz konusu aşırı düşük teklif açıklamasının bu haliyle kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu; sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Şen-Dem Tur. Oto. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi yönünde düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği görülmektedir.
Yukarıda yazılı mevzuat hükümleri ve tarafların iddiaları birlikte değerlendirildiğinde;
İdari şartnamenin 7.5.2. Maddesinde; “İsteklinin 2011 model ve daha üstü model olmak üzere; en az 2 adet 29 kişilik ve üstü, 7 adet 27 kişilik ve üstü koltuk kapasitesine sahip toplam 10 adet araç kendi öz malı olacaktır.” ifadesine yer verildiği ancak bu araçların idarenin hizmet alımında bilfiil kullanılmasının şart koşulmadığı, dolayısıyla yüklenicinin ihale kapsamında sunacağı hizmette kendi araçlarını kullanabileceği gibi araç kiralama yoluna da başvurabileceği, araçları kiralama yoluyla temin etmesi durumunda da amortisman bedeli doğmayacağı ve aşırı düşük teklif açıklamasında böyle bir kalemin belirtilmesinin gerekmeyeceği hususları gözetildiğinde dava konusu Kamu İhale Kurumu kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır…” şeklinde gerekçe belirtilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Öte yandan 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
1- Kamu İhale Kurulunun 30.11.2016 tarihli ve 2016/UH.I-2944 sayılı kararının Şem-Dem Tur. Oto. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında amortisman bedeline ilişkin olarak herhangi bir açıklama sunmaması nedeniyle anılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmamasına ilişkin kısımlarının ve karar sonucunun iptaline,
2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
