Aşırı düşük teklif

Cuma, 18 Ocak 2019 by ihaleuzmani

“Aşırı düşük teklif” müessesesi hakkında uluslararası ya da ulusal mevzuatta etraflıca yapılmış bir tanım bulunmamaktadır. 4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde, yaklaşık maliyet ve diğer tekliflere göre aşırı düşük olan teklif bedelinden bahsedilmektedir. Buradan yola çıkarak herhangi bir istekli tarafından yapılan teklifin aşırı düşük olarak nitelendirilebilmesi için en veri, sunulan teklif fiyatıyla ihale konusu işin yapılması için idare nezdinde tereddüt oluşmasıdır. Bu nedenle ihale aşamasında, sunulan bir teklif fiyatının, imzalanacak kamu ihale sözleşmesinin ifası konusunda duraksamaya yol açması, o teklifin aşırı derecede düşük olduğunu göstermektedir.

4734 Sayılı Kanunun “Yaklaşık Maliyet” başlıklı 9. maddesinde; idarenin mal, hizmet ya da yapım işi ihalesi yapılmadan önce fiyat araştırması yaparak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirleyeceği belirtilmiştir. Devamında yaklaşık maliyetin dayanaklarıyla birlikte hesap cetvelinde gösterilmesi sorumluluğunu da idareye yüklemiştir. Yaklaşık maliyetin isteklilere karşı gizli tutulması, idarenin serbest piyasa koşulları içerisinde gerçekleştirilmesini sağlamak ve kamunun ihtiyaçlarını minimum bedelden karşılamasını sağlamaktır. Ülkemizdeki hukuki düzenleme, duraksama yaratacak bedelin yaklaşık maliyet ve diğer tekliflerle mukayese edilmek suretiyle tespit edilmesi gerektiğini ifade etmektedir. idarelerin hazırladıkları yaklaşık maliyetin piyasa fiyatını yansıttığının kabulü ve isteklilerin de serbestçe rekabet ettikleri varsayımından hareketle, yeterli rekabetin olduğu bir piyasada, bu dengenin dışında sunulan atipik bir teklifin tereddüt yaratmasının kaçınılmaz olduğudur.

Kamu İhale Kanunu (KİK) m.38’e göre, ihale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edecek ve bu teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyecektir. Bu çerçevede Kanun son fıkrasında Kamu İhale Kurumu’na, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla, a) sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirleme, b) ihalenin yukarıda belirtilen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırma, ve c) yaklaşık maliyeti KİK m.8’de öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddetme konularında düzenleme yapma yetkisi verilmiştir.

İhale sürecinde belirlenen yaklaşık maliyete göre tekliflerin aşırı düşük olarak kalmasının çeşitli sebepleri bulunmaktadır. Bunlar idareden kaynaklanan sebepler olabileceği gibi isteklilerden kaynaklanan sebepler de olabilir.

İdare tarafından aşırı düşük olarak değerlendirilen her teklif bu nitelikte olmayabilir. İdare tarafından yanlış yaklaşık maliyet hesaplanması bu duruma örnektir. Yanlış yaklaşık maliyet hesabı ihtiyaca uygun maliyetin tam olarak tespit edilememesidir. Ülkemizde bazı durumlarda idarelerin belirlediği birim fiyatların piyasa fiyatından yüksek belirlenerek hazırlanmış ihalelerde, piyasa fiyatına uygun teklifler aşırı düşük olarak nitelendirilebilmektedir.

İsteklilerden kaynaklanan aşırı düşük teklif nedenlerinin en sık karşılaşılanı istekli tarafından idari şartnamenin tanımlanan iş toplamının daha az algılanması ya da yanlış algılanmasıdır. Doğal olarak bu durum isteklinin daha düşük teklif vermesine neden olmaktadır. Bu durum ihaleye konu ihtiyacın tam olarak anlaşılamaması olarak nitelendirilmektedir.

En sık karşılaşılan ikinci aşırı düşük teklif nedeni ise, isteklinin kar elde etmek amacını ikinci plana atarak hareket etmesidir. İstekli bu durumda kar elde etmekten başka saiklerle hareket etmektedir. İş deneyimi elde etmek amacıyla bu tür tekliflerle karşılaşılabilmektedir.

Üçüncü olarak da iflas tehlikesi bulunan isteklinin kamu ihalesini kazanarak iflas takibinden kurtulmak amacıyla olabildiğince düşük teklif sunması örnek olarak verilebilir.

Son olarak iş imkanlarının sınırlı olduğu piyasa koşullarında istekli işçilerini kaybetmemek için çok az bir karla teklifte bulunabilmektedir.

Aşırı düşük teklif savunması istenilmesi idarenin yükümlülükleri arasında bulunmaktadır. Bu savunmanın yapılabilmesi ise teknik ve zorlu bir süreçtir ve mutlaka işinin ehli olan bir uzmandan yardım istenilmesi gerekmektedir.

Published in MAKALELER

No Comments

İsteklilerin Açık Düşük Tekliflerini Kamu İhale Genel Tebliğine Uygun Vermelerinin Gerektiği

Perşembe, 17 Ocak 2019 by ihaleuzmani

İndir Yazdır



	KAMU İHALE KURUL KARARI

Toplantı No	: 2019/003
Gündem No	: 17
Karar Tarihi	: 09.01.2019
Karar No	: 2019/UH.II-36

BAŞVURU SAHİBİ:

Doğuşzade Gıda Pazarlama Tic. ve San. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Maltepe Belediye Başkanlığı Kreş Çocuk Gelişim ve Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/490676 İhale Kayıt Numaralı “Malzeme Dahil Yemek Hazırlama ve Dağıtım Hizmeti Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Maltepe Belediye Başkanlığı Kreş Çocuk Gelişim ve Eğitim Müdürlüğü tarafından 05.11.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Malzeme Dahil Yemek Hazırlama ve Dağıtım Hizmeti Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Doğuşzade Gıda Pazarlama Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 22.11.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.11.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.12.2018 tarih ve 58581 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.12.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1766 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1) Aşırı düşük teklif açıklaması için sundukları Denizli Ticaret Borsası, Ankara Ticaret Borsası, Van Ticaret Borsası, İzmir Ticaret Borsası, Akhisar Ticaret Borsası, Bursa Ticaret Borsasının 2017 yılı Aralık ayında yayınlanan yıllık bültenlerinden faydalanılarak açıklama yaptıkları, ihale tarihinden önceki son 12 aya ait olan 2017 yılının Aralık ayında yayınlanan yıllık bültenlerden faydalanılarak aşırı düşük teklif açıklamasını yapmış olmalarına rağmen açıklamalarının kabul görmediği,

2) Teknik Şartname’de belirtilen çiğ girdi miktarlarından yemekte 1’inci gün ezo gelin çorbasında 10 gr mısırözü yağı, 10’uncu gün ezo gelin çorbasında 10 gr mısırözü yağı, 10’uncu gün püreli Hasanpaşa köftede 10 gr soğan, sabah kahvaltısı 2’nci gün için 20 gr reçel girdilerinin sehven girilmediği, gözden kaçtığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi ve 79.3.1’inci maddelerine göre sehven girilmeyen çiğ girdilerin reçetelere girilmesi halinde dahi (Ana Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı oranının 0,80’den az, 0,95’ten çok olmadığı, oranları rahatlıkla karşıladığı, Ek-H.4 hesap cetvelindeki oranları tutturduğunun görüleceği,

3) Firmalarının yapmış olduğu açıklamanın hayatın olağan akışına ve ticari gereklere aykırılık teşkil etmediği, teklif fiyatları olan 1.294.280,00 TL ile ihale üzerinde bırakılan firma olan Akkol Hazır Yemek San. ve Tic. A.Ş.nin teklif fiyatı olan 1.666.138,50 TL arasında 371.858,50 TL fark olduğu, aradaki fiyat farkının kamu yararına olacağı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “…İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

…

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “…2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: MALZEME DAHİL YEMEK HAZIRLAMA VE DAĞITIM HİZMETİ ALIM İŞİ

b) Miktarı ve türü:

01/01/2019-31/12/2019 arasında Maltepe İlçesi sınırlarında yer alan gündüz çocuk bakımevlerindeki toplam 300 öğrenci için 74.100 öğün sabah kahvaltısı, 74.100 öğün öğle yemeği ve 56.810 öğün ikindi öğünü hazırlanması ve dağıtım hizmeti alım işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Söz konusu yemek hazırlama hizmeti yüklenicinin kendi mutfağında veya tesisinde gerçekleştirilecek olup, Maltepe İlçesi sınırları içerisinde bulunan Gündüz Çocuk Bakım Evlerine dağıtım yapılacaktır.

ç) Bu bent boş bırakılmıştır…” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.1. İstekliler tekliflerine ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerini dahil edeceklerdir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Teknik şartnamedeki her türlü diğer giderler teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır…” düzenlemesi,

“Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “…33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden istekliler tarafından ticaret borsası fiyatlarının aşırı düşük teklif açıklama yöntemi olarak kullanılması durumunda teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18.05.2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’nun 51’inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabileceği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibi istekli Doğuşzade Gıda Pazarlama Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında İstanbul Büyükşehir Belediyesi hal fiyatları, İstanbul Halk Ekmek A.Ş. fiyatları, Sakarya Ticaret Borsası, İzmir Ticaret Borsası, Van Ticaret Borsası, Sakarya Ticaret Borsası, Gaziantep Ticaret Borsası, Bursa Ticaret Borsası, Ankara Ticaret Borsası ve Denizli Ticaret Borsasına ait borsa bültenlerinin kullanıldığı görülmüştür.

Söz konusu belgelerden İstanbul Büyükşehir Belediyesi hal fiyatlarında 26.10.2018 tarihindeki günlük fiyatların, Sakarya Ticaret Borsası borsa bülteninde ise 2018 yılı Ekim ayına ait aylık borsa bülteninin kullanıldığı görülmüştür.

Bahse konu ticaret bültenlerinden İzmir Ticaret Borsası, Van Ticaret Borsası, Gaziantep Ticaret Borsası, Bursa Ticaret Borsası, Ankara Ticaret Borsası ve Denizli Ticaret Borsasına ait yıllık borsa bültenleri olduğu görülmüştür. Söz konusu borsa bültenlerinden Denizli Ticaret Borsası yıllık bülteninde “…Tarih:01/01/2017-31/12/2017…” ibaresinin yer aldığı görülmüştür. Diğer yıllık borsa bültenlerinin de 2017 yılına ait yıllık borsa bültenleri olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından ticaret borsalarının 2017 yılına ait yıllık fiyatlarını gösteren belgelerin kullanıldığı ve ihale tarihinin 05.11.2018 olduğu hususları göz önüne alındığında, ticaret borsaları tarafından 2017 yılına ait yıllık fiyatların belirlenmesinde ihale tarihinden önceki son 12 ay içerisinde bulunmayan günlerde/aylarda (01.01.2017-05.11.2017) gerçekleşen fiyatların da yıllık fiyat hesaplamalarında yer alabileceği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibi istekli tarafından sunulan yıllık borsa bültenlerinde ihale tarihinin 12 ay öncesinden daha geri tarihteki (05.11.2017 öncesi) herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatların kullanılmadığının tevsik edilemediği, diğer bir ifadeyle anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan yıllık borsa bültenlerinde sadece ihale tarihinden (05.11.2018) önceki son 12 ay içerisinde (05.11.2017 tarihine kadar) gerçekleşen fiyatların kullanıldığının belgelendirilemediği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, 19.11.2018 tarihli ihale komisyonu kararında ve Doğuşzade Gıda Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti.ne ait itirazen şikayet başvuru dilekçesinde başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarında Akhisar Ticaret Borsasına ait borsa bülteninin kullanıldığı belirtilmesine rağmen anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarında söz konusu belgeye rastlanılamamıştır. Ayrıca, başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde “salatalık turşusu” girdisi için Akhisar Ticaret Borsasının 2017 yılı yıllık borsa bülteninin kullanıldığı belirtilmiştir.

Konuya açıklık getirmek amacıyla 21.12.2018 tarihli ve E.2018/13174 sayılı Kurum yazısı ile Doğuşzade Gıda Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından Akhisar Ticaret Borsasının borsa bülteninin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulup sunulmadığı hususunda bilgi istenilmiş olup, idarenin 27.12.2018 tarihli ve E.954802 sayılı cevabi yazısında bahse konu istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında Akhisar Ticaret Borsası borsa bülteninin bulunmadığı bildirilmiştir.

Sonuç olarak, ihale tarihinin 05.11.2018 olduğu göz önüne alındığında, başvuru sahibi istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında ticaret borsalarınca düzenlenen 2017 yılına ait yıllık fiyatları gösteren borsa bültenlerinin de kullanıldığı, bahse konu belgeler ile örnek menüdeki ana girdiler için ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatların kullanıldığının tevsik edilemediği, isteklilerin günlük ve aylık ticaret borsa bültenlerini sunma imkanlarının da olduğu, aşırı düşük teklif açıklamalarında fiyatları kullanılan Akhisar Ticaret Borsasına ait borsa bülteninin sunulmadığı, açıklamalar kapsamında kullanılan fiyatları tevsik etme sorumluluğunun istekliye ait olduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir…” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılacağı ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtileceği, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklamaları kapsamında sunacağı, açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerektiği, oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ana girdilerin açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınacağı, isteklilerin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli “yardımcı girdiler” unsurları için açıklama sunulmasının gerekmediği, malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderlerinin dikkate alınarak açıklama yapılması gerektiği, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklamalarının uygun kabul edileceği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, isteklilerin malzemeli yemek alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamalarında “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerektiği, bu hususun aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olması için gerekli tek koşul olmadığı, dolayısıyla aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından örnek menüde yer alan ana girdiler ve işçilik giderlerinin dikkate alınarak açıklama yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda, somut olayda teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarında örnek menüde yer alan tüm ana çiğ giderler için Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.2.6’ncı maddesini dikkate alarak açıklama yapmaları gerektiği anlaşılmıştır.

19.11.2018 tarihli ihale komisyonu kararından Doğuşzade Gıda Pazarlama Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklifinin Teknik Şartname’de düzenlenen örnek menünün 1 ve 10’uncu günlerde bulunan ezogelin çorbasındaki mısırözü yağı, örnek menünün 10’uncu gününde bulunan püreli Hasanpaşa köftesindeki soğan ve bahse konu menünün 2’nci günde sabah kahvaltındaki reçelin maliyete eklenmediği gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında yukarıda yer verilen ana çiğ girdileri eksik olarak sunduğuna yönelik yapılan incelemede; örnek menünün öğle yemeği öğününün 1 ve 10’uncu günlerinde şikayete konu ezo gelin çorbasının yer aldığı görülmüştür. Teknik Şartname’de düzenlenen yemek gramajları göz önüne alındığında ezo gelin çorbasının içeriğinde 5 gr mısırözü yağı girdisinin olduğu, ancak, başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarına ezo gelin çorbası için mısırözü yağı girdisinin dahil edilmediği anlaşılmıştır.

Örnek menünün öğle yemeği öğününde 10’uncu günde püreli Hasanpaşa köftesinin yer aldığı görülmüştür. Teknik Şartname’de düzenlenen yemek gramajlarında şikayete konu püreli Hasanpaşa köftesinin içeriğinde 10 gr soğan girdisinin olduğu, ancak, başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarına Hasanpaşa köftesi için soğan girdisinin dahil edilmediği anlaşılmıştır.

Ayrıca, Teknik Şartname’de yer alan örnek menünün sabah kahvaltısı öğününün 1, 2, 5, 7 ve 10’uncu günlerinde şikayete konu reçelin (20 gr) yer aldığı görülmüştür. Ancak, başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarında örnek menünün 2’nci günü için reçel girdisinin dahil edilmediği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, başvuru sahibi istekli tarafından (Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı oranının sabah kahvaltısı için 0,88, öğle yemeği için 0,87 ve ikindi öğünü için 0,85 olarak hesaplandığı görülmüştür.

Sonuç olarak, başvuru sahibi istekli tarafından örnek menüde yer alan çiğ girdilerden ezo gelin çorbasında mısırözü yağı, püreli Hasanpaşa köftede soğan, sabah kahvaltısının 2’nci günü için de reçel girdilerinin aşırı düşük teklif açıklamalarına dahil edilmediği, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı örnek menüyü kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklamalarının uygun kabul edileceği, örnek menüde yer alan yemeklerdeki ana girdilerin tamamının aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında yer almamasının anılan Tebliğ’in 79.2.6’ncı maddesine uygun olmadığı, idarece anılan gerekçelerle başvuru sahibinin teklifinin reddedilmesinin mevzuata aykırı olmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “…Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz…” hükmü,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “…İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

“İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “…37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.…

İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır…” hükmü,

“İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinde “…d) İdarelerce bütçesinin programlanmasında, ihalede ise isteklilerce verilen tekliflerin karşılaştırılmasında kullanılmak üzere tespit edilen yaklaşık maliyet isteklilere duyurulmaz…” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyetin belirleneceği ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterileceği, ihalelerde tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında ise isteklilerce verilen tekliflerin karşılaştırılmasında tespit edilen yaklaşık maliyetin dikkate alınacağı anlaşılmaktadır.

Ayrıca, yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden, diğer isteklilerin tekliflerine veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların idarece tespit edileceği, bu teklifleri reddetmeden önce teklif sahiplerinden yazılı olarak aşırı düşük teklif açıklaması isteyeceği, idarenin açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, değerlendirme sonucunda açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmaktadır.

Bahse konu ihalenin 05.11.2018 tarihinde yapıldığı, ihaleye 2 isteklinin katıldığı, yaklaşık maliyetin 1.852.747,64 TL olarak belirlendiği, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi isteklinin teklif fiyatının 1.666.138,50 TL olduğu, aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmeyerek teklifi reddedilen Doğuşzade Gıda Pazarlama Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından teklif edilen fiyatın ise 1.294.280,00 TL olduğu görülmüştür.

Sonuç olarak, isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarını Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre yapmaları gerektiği, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmayan isteklilerin tekliflerinin 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine göre reddedileceği, teklifi reddedilen istekli ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatları arasında fark olmasının reddedilen teklifi tekrar geçerli hale getiremeyeceği, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi isteklinin ihale komisyonu kararında belirlendiği ve bu isteklinin teklif fiyatının da yaklaşık maliyetin altında olduğu, bahse konu ihale komisyonu kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Aşırı düşük teklif Çiğ Ana Girdi En Avantajlı İkinci Teklif Hizmet İhalesi İhale İhale Avukatı Kamu İhale Genel Tebliği Sınır Değer Ticaret Borsası Yaklaşık Maliyet Yemek Aşırı Düşük

Published in KİK KARARLARI

No Comments

İş kalemine sunulan teklifin fiyat dışı unsur olarak belirlenmesi halinde puanlamanın yaklaşık maliyet oranları ile uyumlu olması gerekir.

Perşembe, 17 Ocak 2019 by ihaleuzmani



	KAMU İHALE KURUL KARARI

Toplantı No	: 2019/003
Gündem No	: 39
Karar Tarihi	: 09.01.2019
Karar No	: 2019/UY.I-51

BAŞVURU SAHİBİ:

Cevdet ALBAYRAK,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/471940 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 7 Bölge Müdürlüğü Tünelleri İle Tesislerine Ait Aydınlatma, Bakım Ve Onarım İşlerinin Yapılması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü tarafından 26.10.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 7 Bölge Müdürlüğü Tünelleri İle Tesislerine Ait Aydınlatma, Bakım Ve Onarım İşlerinin Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Cevdet Albayrak’ın 26.11.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.12.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.12.2018 tarih ve 60856 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.12.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1824 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1) Erveen Elek. Ltd. Şti. & Cihangir Güngör İş Ortaklığı tarafından idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarece verilen cevaptan hareketle, idare tarafından yaklaşık maliyet oluşturulurken “ÖZEL-Tİ, ÖZEL-TBO-1, ÖZEL-TBO-2, ÖZEL-TBO-3, ÖZEL-VİNÇ, ÖZEL-VSÜP” pozlarına ilişkin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesine göre %7 oranında yüklenici kâr ve genel giderler eklendiğinin ve diğer tüm pozlar için %25 oranında yüklenici kâr ve genel giderler eklendiğinin idare tarafından kabul edildiği, ancak Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 11’inci maddesine göre tüm pozların kâr oranlarının %25 olması gerektiği, böylelikle idare tarafından yapılan uygulama sonucunda yaklaşık maliyetin olması gerekenden daha düşük olarak hesaplandığı, yaklaşık maliyet yanlış hesaplandığından Siemens San. ve Tic. A.Ş.’nin teklifinin sınır değer hesabına katılmadığı ve sınır değerin de yanlış olarak tespit edildiği, fiyat dışı unsur değerlendirmesi yapılırken TFmin olarak tespit edilen teklifin yanlış tespit edildiği ve buna bağlı olarak diğer tekliflerin teklif fiyatı puanlarının yanlış belirlendiği, kalite ve teknik değer nitelik puanlaması tablosunda yaklaşık maliyete bağlı olarak her iş kalemi için verilmiş olan ağırlık oranlarının yanlış olarak hesaplandığı, yapılan hatalı hesaplamalara göre tespit edilen toplam puanların da hatalı olması nedeniyle tüm isteklilerin fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedelinin yanlış hesaplandığı ve böylelikle ekonomik açından en avantajlı teklif sahibinin hatalı olarak tespit edildiği, bu gerekçeler nedeniyle ihalenin iptal edilerek yaklaşık maliyetin mevzuata uygun olarak yeniden belirlenmesi ve yeniden ihale edilmesi gerektiği,

2) Erveen Elek. Ltd. Şti. & Cihangir Güngör İş Ortaklığı tarafından hizmet niteliğindeki iş kalemlerine ilişkin %7 oranında yüklenici kâr ve genel giderlerin eklendiği bilgisinin ihale öncesinde biliniyor olmasının Kamu İhale Kanunu’nun gizlilik ilkesine aykırı olduğu, ihale komisyonu kararında ihalenin ilgili istekli üzerinde kaldığının belirtildiği ve verilen diğer bilgilerden ilgili isteklinin kalite ve teknik değer nitelik puanlamasından tam puan aldığının anlaşıldığı, isteklinin hem ilgili düzenlemeye ilişkin itirazı bulunduğu hem de kalite ve teknik değer nitelik tablosuna göre yapılan değerlendirmeden tam puan almasının ancak yaklaşık maliyet bilgi ve içeriğini ihale öncesinden bilmesi ile açıklanabileceği, isteklinin puanlamaya ilişkin tam puan alacağını bilmesine rağmen ihaleyi iptal ettirmeye çalışmasının nedeninin, teklifinin 4’üncü sırada yer alması üzerine kendileri tarafından erişilen bilgilere başkalarının da erişmiş olabileceği şüphesiyle ihalenin kendileri üzerinde kalmayacağı düşüncesi olduğu, isteklinin kalite ve teknik değer nitelik puanlaması bölümünden tam puan alabilmek için teklifini idare tarafından hatalı olarak belirlenen oranlara göre hazırladığı, tekliflerini piyasa gerçeklerine göre hazırlayan diğer isteklilerin tablodaki değerler yanlış olduğundan düşük puan aldıkları, ilgili istekli ihale öncesinde gizli kalması gereken bilgilere erişerek ihalede kendisine haksız bir avantaj sağladığı, bu durumun Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerine ve Kanun’un 61’inci maddesine aykırı olduğu, ayrıca istekli yaklaşık maliyetin gizliliğini ihlal ederek ihaleye fesat karıştırdığı, Türk Ceza Kanunu’nun 235’inci maddesi gereğince suç işlediği, böylece savcılığa suç duyurusunda bulunulması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

…

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.

…

En düşük fiyatın ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak değerlendirildiği ihalelerde, birden fazla istekli tarafından aynı fiyatın teklif edildiği ve bunların da ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu anlaşıldığı takdirde, ikinci fıkrada belirtilen fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.

Yapım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 11’inci maddesinde “İş kalemi ve/veya iş grubu şeklinde tespit edilen imalat miktarlarının, Yönetmeliğin 10 uncu maddesine göre belirlenen ve yüklenici karı ve genel gider ihtiva etmeyen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutar KDV hariç olarak hesaplanır ve bulunan bu tutara % 25 oranında yüklenici kar ve genel gider karşılığı eklenmek suretiyle yaklaşık maliyet tespit edilir.

(2) Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin hesap cetveli ve icmal tablosu hazırlayanlarca imzalanmak suretiyle ihale onay belgesine eklenir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 61’inci maddesinde “(1) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme” başlıklı 62’nci maddesinde “(1) İhale konusu işin özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer, süre gibi unsurlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir.

(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgeler idari şartnamede açıkça belirtilir.

(3) Fiyat dışı unsurlar, bir marka veya model esas alınarak rekabeti ortadan kaldırıcı bir şekilde belirlenemez.

(4) Fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanır ve bu belge ihale onay belgesinin ekinde yer alır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi ile ilgili hususlar” başlıklı 53.3’üncü maddesinde “53.3.1. Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak belirlenebilmektedir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi yöntem kullanılarak belirlenebileceği hususu tamamen idarenin takdirinde olup fiyat dışı unsurlar kullanılarak belirlenmesi durumunda aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir.

53.3.2. Fiyat dışı unsurların, Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen ilkelere halel getirmeyecek bir biçimde idari şartnamede açık ve net olarak düzenlenmesi gerekmektedir.

53.3.3. İdari şartnamede fiyat dışı unsur olarak belirlenen hususların parasal değerlerinin veya nispi ağırlıklarının belirlenmesi gerekmektedir.

53.3.4. Fiyat dışı unsur olarak yalnızca niceliksel unsurların belirlenmesi zorunlu olmayıp bu kapsamda niteliksel belirlemeler de yapılabilir. Bu bağlamda, ihale konusu işin beklenen kaliteye uygun olarak gerçekleştirilmesini sağlamaya yönelik parametreler, kamuya karşı yükleniminde bulunan işlerin miktarı veya tutarı bakımından kapasite durumu ya da ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibariyle isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumu gibi hususlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Karayolları 7 Bölge Müdürlüğü Tünelleri İle Tesislerine Ait Aydınlatma, Bakım Ve Onarım İşlerinin Yapılması İşi

b) Yatırım proje no’su/kodu:2009E040130-1993E040230

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Karayolları 7. Bölge Müdürlüğüne Bağlı Tüneller İle Tesislerin Aydınlatma, Bakım Ve Onarım İşleri. LED’ Lİ BAHÇE AYDINLATMA DİREĞİ 60 WATT 40 ad. , Harici tip speed dome analog kamera 10 ad. , Değişken mesaj işareti (VMS) 5 ad.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü Tünelleri İle Tesislerinde.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin reddedilecektir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1.

Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

A-Değerlendirme “teklif fiyatı” ile “kalite ve teknik değer nitelik” olmak üzere iki kısımda yapılacaktır.

A.1. Teklif fiyatı puanlaması

Teklif fiyatı puanlaması 50 tam puan üzerinden yapılacaktır. Geçerli teklif veren istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatı sahibi istekli 50 puan alacak olup, diğer isteklilere ait teklif puanları; TP = (TFmin x 50) / TF formülü ile hesaplanacaktır.

Bu formülde;

TP: Teklif puanı,

TFmin: Geçerli teklifler içinden istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatı,

TF: İsteklinin teklif fiyatı,

ifade eder.

A.2. Kalite ve teknik değer nitelik puanlaması

Kalite ve teknik değer nitelik puanlaması 50 tam puan üzerinden yapılacaktır. Geçerli teklif veren isteklilere ait kalite ve teknik değer nitelik puanlamasına konu iş kalemleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Sıra No:	İş Kalemi Grubu No:	İş Minimum Teklif Oranı (%):	Maksimum Teklif Oranı (%):	Puan
1	Özel-TBO-2	15	23	10
2	ELK-34	7	12	5
3	Özel-Ti	7	10	4
4	Özel-TBO-1	6	8	4
5	ELK-35	5	7	3
6	Özel-TBO-3	4	7	3
7	ELK-12	4	7	3
8	İş Grubu 1	32	46	18
	TOPLAM	80	120	50

İŞ KALEMİ / İŞ GRUBU 1: ELK-36, ÖZEL-VSÜP, ÖZEL-VİNÇ, ELK-14, ELK-01, ELK-10, ELK-17, ELK-28, ELK-23, ELK-15, ELK-19, ELK-37, 31.6.3/014, ELK-09, ELK-21, ELK-31, ELK-33, ELK-11, ELK-16, ELK-24, ELK-32, ELK-08, ELK-30, 17.8/008, ELK-02, ELK-13, ELK-25, ELK-29, 791.431/2, 723.422, ELK-20, 983.102, 5.5.3.2.1/012, 791.431/1, ELK-22, 20.5/004, 726.304, 791.315, 727.526, 715.315, ELK-26, ELK-27, 791.316, 727.524, 727.549, 702.101, 31.6.3/012-D, 727.527, 15.1/013, 723.603, 701.201, 723.705, ELK-18, 24.7.2.46/06, 739.301, 715.313, 3.1.2/002, 22.4.2/004-M, 22.4.1/008-M, ELK-04, 718.564, 723.402, ELK-03, ELK-05, 710.100, 9.3.1/002, 727.523, 701.101, 5.5.3.2.2/012, ELK-07, 30.4.1, 739.302, 715.314, 32.34.17/003, 783.120, 780.205, 715.311, 727.513, 30.4, 30.3/001, 30.1/001, 32.15/002, 715.312, 985.101, 725.511, 30.2/002, Y.15.001/2B, 727.512, 723.511, 723.301, 742.128, 715.310, 17.9/025, 780.152, 718.310, 22.4.1/008-D, 22.4.2/004-D, 14.001, 30.4.2, ELK-06, 20.6.1/004, 704.105, 724.601, 780.154, 24.4.1/005-D, 32.15/002-M, 711.102, 32.34.11/002, 718.570,725.402, 32.34.11/002-M, 725.311, 715.308, 715.309, 724.406, 782.100, 718.102, 718.508, 720.108, 718.507, 718.101, 17.9/023, 724.407, 780.147, 725.401, 724.603, 32.34.17/003-M, 724.602, 724.401, 780.148, 726.303, 718.103, 718.502, 26.2.004, 724.408, 725.904, 725.102, 725.203

A.2.1. Söz konusu iş kalemleri için isteklilerce teklif edilen tutarların toplam tekliflerine oranının; her bir iş kalemi için belirlenen minimum ve maksimum teklif oranları aralığında (minimum ve maksimum oranlar dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için yukarıdaki tabloda yer alan puanlar verilecektir.

A.2.2. İş grupları için ise o iş grubunda yer alan her bir iş kalemi için verilen teklif tutarlarının toplamının toplam tekliflerine oranının her bir iş grubu için belirlenen minimum ve maksimum teklif oranları aralığında (minimum ve maksimum oranlar dahil) kalması durumunda her bir iş grubu için yukarıdaki tabloda yer alan puanlar verilecektir.

A.2.3. Teklif oranları hesaplanırken yuvarlama yapılmayacaktır.

A.2.4. İsteklilerin teklif oranları, belirlenen minimum ve maksimum teklif oranları dışında kalıyorsa o iş kalemleri/iş grupları için puan alamayacaklardır.

A.2.5. Kalite ve teknik değer nitelik puanı, her bir iş kalemi/iş grubu için verilen puanların toplamıdır.

A.3. Toplam puan

Toplam puan, teklif fiyat puanı ile kalite ve teknik değer nitelik puanının toplamıdır.

A.4. Fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli

Fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli;

FDTF = (ETF x 100) / TTP formülü ile hesaplanacaktır.

Bu formülde;

FDTF: İsteklinin fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli,

ETF: Toplam puanı en yüksek istekliye ait teklif bedeli,

TTP: İsteklinin toplam puanı,

ifade eder.

B. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli en düşük olan istekliye ait teklif bedelidir.

35.2. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde;

35.2.1. Teklif fiyatı daha düşük olan istekli ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (N) = 1 Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği”nin tüm maddeleri “İdari Şartname” de yer almasalar bile geçerlidir.

4 Aralık 2015 tarih ve 29552 sayılı Resmi Gazete’de çeşitli ilanlar bölümünde yer alan “Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yapılan yapım işleri ihalelerinde; Sınır Değer Katsayısı (A) Alt Yapı İşlerinde N = 1,00 olarak belirlenmiştir.Bu ilan yayımı tarihinde yürürlüğe girer.” hükme göre bu ihale için Sınır Değer Katsayısı (N) = 1,00 olarak belirlenmiştir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdare tarafından yaklaşık maliyet hesaplanmasında birim fiyat teklif cetvelinde yer alan itirazen şikâyete konu “ÖZEL-Tİ, ÖZEL-TBO-1, ÖZEL-TBO-2, ÖZEL-TBO-3, ÖZEL-VİNÇ, ÖZEL-VSÜP” pozlarına ilişkin %7 oranında yüklenici kâr ve genel giderler eklendiği ve diğer tüm pozlar için %25 oranında yüklenici kâr ve genel giderler eklendiği, idare tarafından ilgili pozlara ilişkin %7 kâr oranı belirlenmesinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 11’inci maddesine aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Yaklaşık maliyet hesabında idarece yapılan hatalı işlemin ilan süreleri, yeterlik koşulları ve sınır değer üzerinde etkisi olup olmadığına bakılmak suretiyle değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Ancak yine de “ÖZEL-Tİ, ÖZEL-TBO-1, ÖZEL-TBO-2, ÖZEL-TBO-3, ÖZEL-VİNÇ, ÖZEL-VSÜP” pozlarına ilişkin kâr yüzdesinin %7 olduğu durum incelendiğinde, idare tarafından hesaplanan yaklaşık maliyetin 10.195.130,12 TL olduğu, sınır değerin 8.166.185,01 TL olarak hesaplandığı, en düşük fiyat teklifi olarak ihaleye 8.989.282,00 TL’lik fiyat teklifi verildiği ve böylece sınır değerin altında kalan isteklinin bulunmadığı görülmektedir. İlgili pozlara ilişkin kâr oranlarının %25’e çıkartılması durumunda ise yaklaşık maliyetin 11.237.752,89 TL olduğu, sınır değerin 8.730.177,09 TL olarak hesaplandığı, sınır değer değişmekle birlikte ilan süreleri ve yeterlik koşullarının değişmediği, sınır değer altında kalan isteklinin ise bulunmadığı görülmektedir. Böylelikle ilgili pozların kâr oranlarının %25 olarak alınması durumunda esası etkileyecek bir aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan söz konusu ihaleye ilişkin yaklaşık maliyetin sadece sınır değer hesaplanmasında kullanılmadığı aynı zamanda idare tarafından İdari Şartname’de düzenlenen ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği kalite ve teknik değer nitelik puanlaması parametrelerinin belirlenmesinde de kullanıldığı görülmektedir.

İdari Şartname’de kalite ve teknik değer nitelik puanlamasının 50 puan üzerinden yapılacağı, tabloda yer alan iş kalemleri için isteklilerce teklif edilen tutarların toplam tekliflerine oranının; her bir iş kalemi için belirlenen minimum ve maksimum teklif oranları aralığında (minimum ve maksimum oranlar dâhil) kalması durumunda her bir iş kalemi/grubu için tabloda yer alan puanların verileceği düzenlenmiştir.

Fiyat dışı unsur tablosunda verilen parametrelerin idare tarafından hesaplanan ilgili pozların yaklaşık maliyete oranları ile %25 kâr eklenerek yeniden hesaplanan pozların yeni yaklaşık maliyete oranları aşağıdaki tabloda karşılaştırılmıştır.

Sıra No:	İş Kalemi Grubu No:	İş Minimum Teklif Oranı (%):	Maksimum Teklif Oranı (%):	Puan	Normal Durumda Pozların Yaklaşık Maliyete oranları	%25 Kâr Eklendiğinde Pozların Yaklaşık Maliyete oranları
1	Özel-TBO-2	15	23	10	38,47	40,77
2	ELK-34	7	12	5	18,83	17,09
3	Özel-Ti	7	10	4	10,20	10,81
4	Özel-TBO-1	6	8	4	7,03	7,45
5	ELK-35	5	7	3	2,82	2,56
6	Özel-TBO-3	4	7	3	2,51	2,66
7	ELK-12	4	7	3	2,45	2,22
8	İş Grubu 1	32	46	18	17,68	16,44
	TOPLAM	80	120	50	100,00	100,00

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53.3’üncü maddesi gereği, Kanunun 40’ıncı maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak belirlenmesi gerektiği, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi yöntem kullanılarak belirlenebileceği hususunun tamamen idarenin takdirinde olduğu, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin fiyat dışı unsurlar kullanılarak belirlenmesi durumunda Kanun’un 5’inci maddesinde belirtilen temel ilkelere aykırı olmayacak şekilde İdari Şartname’de açık ve net olarak düzenlenmesi gerektiği, İdari Şartname’de belirlenen hususların parasal değerlerinin veya nispi ağırlıklarının belirlenmesi gerektiği ve fiyat dışı unsur olarak sadece niceliksel unsurların belirlenmesinin zorunlu olmadığı aynı zamanda niteliksel belirlemelerin de yapılabileceği, bu çerçevede ihale konusu işin beklenen kaliteye uygun olarak gerçekleştirilmesini sağlamaya yönelik parametreler, kamuya karşı yükleniminde bulunan işlerin miktarı veya tutarı bakımından kapasite durumu ya da ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibariyle isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumu gibi hususların fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceği açıklanmıştır.

Yaklaşık maliyetin değişmesinin fiyat dışı unsur parametrelerine etkisinin olup olmadığı incelendiğinde, 1 sıra numaralı Özel-TBO-2 pozuna ilişkin belirlenen minimum ve maksimum teklif oranlarının %15 ile %23 arasında olması gerektiği, isteklilerin tekliflerindeki anılan iş kalemlerinin toplam teklif içerisindeki ağırlığının söz konusu aralıkta olması halinde puan alabileceği belirtilmiştir.

Ancak puanlamanın dayanağı olan ilgili iş kaleminin yaklaşık maliyetteki ağırlık oranına bakıldığında, idare tarafından hesaplanan yaklaşık maliyet hesap cetvelindeki Özel-TBO-2 pozuna ilişkin tutarın 3.922.253,50 TL olduğu, bu tutarın yaklaşık maliyete oranının %38,47 (3.922.253,50/10.195.130,12×100) olduğu, yaklaşık maliyetin düzeltilen halinde ise Özel-TBO-2 pozuna ilişkin tutarın 4.582.071,85 TL olduğu, bu tutarın yaklaşık maliyete oranının %40,77 (4.582.071,85/11.237.752,89×100) olduğu görülmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53.3’üncü maddesi uyarınca yaklaşık maliyet yapısının fiyat dışı unsur parametreleri ile uyum içerisinde olması gerekmektedir. Özel-TBO-2 pozunun yaklaşık maliyete oranının ilk durumda ve ikinci durumda sırasıyla %38,47 ve %40,77 olduğu, ancak fiyat dışı unsur tablosunda bu kaleme ilişkin verilen aralıkların %38,47 ve %40,77 değerlerini kapsaması beklenirken tabloda yer alan aralıkların %15 ile %23 arasında belirlendiği, belirlenen bu değerler ile her iki haldeki yaklaşık maliyet arasında herhangi bir uyumdan bahsedilemeyeceği, hatta aralarında yaklaşık 2 kat kadar fark olduğunun görüldüğü, ayrıca itirazen şikâyete konu olan diğer Özel-Ti ve Özel-TBO-3 iş kalemleri ile şikâyete konu olmayan ELK-34, ELK-35 ve ELK-12 iş kalemleri için de puanlamada belirlenen aralığın yaklaşık maliyet ile uyumluluk göstermediği, mevzuattaki fiyat dışı unsur düzenlemesinin “bileşenler itibariyle isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumu” hükmüne aykırılık taşıdığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla dolaysıyla ekonomik açından en avantajlı teklifin fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak belirleneceği kurgusu yapılan ihalede bahse konu aykırılığın ihalenin sonucu üzerinde doğrudan etkili olacağı dikkate alındığında ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibi istekli tarafından İdari Şartname’de düzenlenen ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği teklif fiyat puanlamasındaki TFmin’nin yanlış belirlendiğine ilişkin iddiası incelendiğinde, idare tarafından isteklilere ait teklif puanlarının “TP = (TFmin x 50) / TF” formülü ile hesaplanacağı, TP’nin “Teklif puanı” olarak ifade edildiği, TFmin’in “Geçerli teklifler içinden istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatı” olarak ifade edildiği, TF’nin ise “İsteklinin teklif fiyatı” olarak ifade edildiği ve geçerli teklif veren istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatı sahibi isteklinin 50 puan alacağı belirtilmiştir.

Geçerli teklifler arasında Aab Müh. San. Tic. Asım Aytaç Bozer & Akr Sosyal Hiz. Elek. Özel Sağ. ve İnş. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından ihaleye 8.989.282,00 TL’lik en düşük teklif fiyatı verildiği, idare tarafından isteklilere ilişkin fiyat dışı unsur puanlamasının yapıldığı tablo incelendiğinde, en düşük teklif veren istekliye 50 tam puan verildiği ve buna bağlı olarak diğer isteklilere ilişkin ise ilgili formül kullanılarak kendi teklifleri oranınca puanlarının doğru olarak hesaplandığı tespit edilmiştir. Böylece başvuru sahibi istekli tarafından TFmin’in yanlış olarak belirlendiği iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık Maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Bilgi ve belgeleri açıklama yasağı” başlıklı 61’inci maddesinde “Bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanlar; ihale süreci ile ilgili bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve malî yönlerine ilişkin olarak gizli kalması gereken bilgi ve belgelerle işin yaklaşık maliyetini ifşa edemezler, kendilerinin veya üçüncü şahısların yararına kullanamazlar. Aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 ve 60 ıncı maddelerde belirtilen müeyyideler uygulanır.” hükmü,

Yapım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre miktar tespiti ve fiyat araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

…

(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı teklifler ile birlikte açıklanır.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 57’nci maddesinde “(3) Başvuru veya teklif zarfları alınış sırasına göre incelenir. Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde teklif zarfları açılmadan önce, pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde ise son yazılı fiyat tekliflerinin verildiği oturumda yaklaşık maliyet açıklanır. Zarflardan uygun olanların açılması ve belge kontrolünün yapılması aşamasında, aday veya isteklilerce sunulan belgeler tek tek kontrol edilerek hangi belgelerin sunulduğu Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağında her belge için açılmış bulunan sütunlara kaydedilerek gösterilir. İhale usulüne göre ilgili oturumda istekliler ve teklif ettikleri fiyatlar duyurularak tutanak düzenlenir. Bu tutanakların komisyon başkanınca onaylanmış suretleri, isteyenlere imza karşılığı verilmeden oturum kapatılamaz.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Kanunun 36 ncı maddesine göre ihale komisyonunca ilk oturumda yapılacak iş ve işlemler” başlıklı 16.2’nci maddesinde “16.2.4. 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin ikinci fıkrası ile İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı maddesi uyarınca, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyetin, teklif fiyatları ile birlikte, pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanması gerekmektedir. Bu çerçevede, ihale komisyonu tarafından 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca teklif zarflarının incelenmesinin ardından, teklif zarfları açılmadan önce yaklaşık maliyet açıklanacaktır. Ancak, isteklilerce sunulan teklif zarflarının hiçbirinin Kanunun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasına uygun olmadığının anlaşılması halinde yaklaşık maliyet açıklanmayacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden, ihale yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyetin belirlendiği, yaklaşık maliyete ihale ilanında yer verilemeyeceği ve isteklilere veya ihale süreci ile resmi ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanamayacağı, ancak ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyetin teklif fiyatları ile birlikte açıklanacağı, bu aşamadan önce açıklanamayacağı ve ilan edilemeyeceği, yaklaşık maliyetin gizliliğinin bu aşamadan önce ihlal edildiğinin tespiti durumunda Kamu İhale Kanunu’nun 58 ve 60’ıncı maddelerinde belirtilen müeyyidelerin uygulanabileceği anlaşılmaktadır.

İhale tarihinin 26.10.2018 olduğu, Erveen Elek. Ltd. Şti. & Cihangir Güngör İş Ortaklığı tarafından hizmet niteliğindeki iş kalemlerinin kâr oranlarının diğer kalemlerden farklı olarak belirlendiğine ilişkin idareye yapılan şikâyet başvurusunun idare kayıtlarına 02.11.2018 tarihinde alındığı ve idare tarafından alınan şikâyete cevap kararının Ekap üzerinden 15.11.2018 tarihinde bildirildiği görülmektedir.

Yapılan inceleme sonucunda Erveen Elek. Ltd. Şti. & Cihangir Güngör İş Ortaklığı tarafından yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığına ilişkin idareye yapılan şikâyet başvurusunun ihale tarihinden sonra yapıldığı, mevzuat hükümleri çerçevesinde idare tarafından ihale tarihinde yaklaşık maliyetin açıklanmasıyla birlikte gizliliğinin ortadan kalktığı ve istekliler bakımından aleniyet kazandığı, bu aşamadan sonra gizliliği bulunmayan yaklaşık maliyete ilişkin bilgilerin isteklilerce idareden edinilme imkânı bulunduğu göz önüne alındığında, ihale tarihi sonrasında şikâyete konu edilmiş olmasının yaklaşık maliyetin gizliliğinin ihlali anlamına gelmeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Aşırı düşük teklif En Avantajlı İkinci Teklif fiyat dışı unsur ihale hukuku Kamu İhale Genel Tebliği Sınır Değer Yapım Aşırı Düşük

Published in KİK KARARLARI, YAPIM AŞIRI DÜŞÜK

No Comments

İstekli Teklifinin Sınır Değerin Altında Olması Sebebiyle Aşırı Düşük Teklif Açıklaması İstenmeksizin Reddedilmesi Gerektiği

Çarşamba, 16 Ocak 2019 by ihaleuzmani



	KAMU İHALE KURUL KARARI

Toplantı No	: 2019/001
Gündem No	: 19
Karar Tarihi	: 03.01.2019
Karar No	: 2019/UH.I-13

BAŞVURU SAHİBİ:

Superonline İletişim Hizmetleri Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Sivas İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/516821 İhale Kayıt Numaralı “Müdürlüğümüz ve Bağlı Birimlerde Kullanmak Üzere Radyolink-Fiber Metro Ethernet Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sivas İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 16.11.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Müdürlüğümüz ve Bağlı Birimlerde Kullanmak Üzere Radyolink-Fiber Metro Ethernet Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Superonline İletişim Hizmetleri Anonim Şirketinin 29.11.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.12.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.12.2018 tarih ve 59720 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.12.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1792 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1) Tekliflerinin sınır değerin altında kalması nedeniyle reddedilmesinin uygun olmadığı, sınır değerin altında kalan isteklilerin daha düşük teklif verdikleri göz önüne alındığında, ihale üzerine bırakılan istekliye yüksek miktarda ödeme yapılacağı ve bunun kamu zararına neden olacağı, ihalede rekabetin oluşmadığı ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği, yukarıda sayılan gerekçeler doğrultusunda ihale komisyonu kararının Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan hükümlere aykırılık teşkil ettiği,

2) İhale komisyon kararının standart forma uygun olmadığı, kararda yaklaşık maliyete ve sınır değere yer verilmediği, böylece kendileri dahil teklifleri reddedilen isteklilerin karara karşı itiraz haklarının ellerinden alındığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “… Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 58’inci maddesinin birinci fıkrasında “(1) Teklifler; Kanun, bu Yönetmelik ve tip şartnamelerde belirtilen esaslar çerçevesinde standart formlar kullanılarak değerlendirilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

…

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan, açık ihale, belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b), (c) ve (f) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birinin kullanılması zorunludur. …” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ 79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

…

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Müdürlüğümüz ve bağlı birimlerde kullanmak üzere Radyolink-Fiber Metro Ethernet Hizmeti Alımı

b) Miktarı ve türü:

24 Ay Radyolink-Fiber Metro Ethernet Hizmeti Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Müdürlüğümüz ve Bağlı Sağlık Kuruluşları” düzenlemesi,

33.2. Teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin reddedilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında, yaklaşık maliyeti 4734 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde, ihale ilanında ve dokümanında sınır değerin altında olan tekliflerin reddedileceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin tekliflerinin açıklama istenmeksizin reddedileceği hükme bağlanmıştır.

Bu bağlamda yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamaları dikkate alınarak sınır değerin hesaplanması gerektiği, personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olmayan şikâyete konu ethernet hizmeti alımı ihalesinde sınır değer hesaplanırken ihalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklifleri ve ihale konusu iş için belirlenen sınır değer katsayısının dikkate alınması ve anılan Tebliğ maddesinde yer alan sınır değer formülünün kullanılması gerektiği anlaşılmıştır.

16.11.2018 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 3 isteklinin teklif verdiği, Superonline İletişim Hizmetleri A.Ş. ve Alfa İletişim Hizmetleri Paz. Tic. A.Ş.nin teklifinin sınır değerin altında kaldığı gerekçesiyle teklifinin reddedildiği, ihalenin Ttnet A.Ş.nin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyası içerisinde, sınır değerin hesaplanmasına yönelik EKAP sisteminin kullanıldığına ve 233.185,73 TL olarak belirlendiğine yönelik belgeye yer verildiği tespit edilmiştir.

Yapılan tespit ve değerlendirmeler göz önünde bulundurularak www.ekap.kik.gov.tr adresinde yer alan sınır değer hesaplama modülü marifetiyle yapılan hesaplama sonucunda şikâyete konu ihalede sınır değerin idare tarafından tespit edilen ile aynı olduğu görülmüştür.

Sonuç olarak, ihaleye ait İdari Şartname’nin 33.2’nci maddesinde, teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin tekliflerinin, anılan Kanun’un 38’inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin reddedileceğine dair düzenleme bulunduğu dikkate alındığında, Superonline İletişim Hizmetleri A.Ş. ve Alfa İletişim Hizmetleri Paz. Tic. A.Ş.nin teklifinin sınır değerin altında olması sebebiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin reddedilmesi gerektiği, idare tarafından yapılan işlemin yerinde ve mevzuat hükümlerine uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinin beşinci fıkrasında “İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kesinleşen ihale kararının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinin birinci fıkrasında “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki “İhale komisyonu kararı” başlıklı KİK018.0/H no’lu standart formun (4) numaralı dipnotunda 19.07.2018 yürürlük tarihli değişiklikle yaklaşık maliyeti ve sınır değeri gösteren kısımların ihale komisyon kararına eklendiği, ayrıca ihale komisyonunun çalışmasının başından itibaren yapılan işlemler ile kararın gerekçesinin ayrıntılı bir şekilde açıklanacağı, karara karşı oy kullanan üye bulunması halinde, karşı oy gerekçesinin burada belirtileceği, teklifi değerlendirme dışı bırakılan istekli bulunuyor ise değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinin de belirtileceği, bütün teklifler reddedilerek ihalenin iptaline karar verilmesi halinde, tekliflerin reddedilme gerekçelerine de yer verileceği açıklaması bulunmaktadır.

19.11.2018 tarihli ihale komisyon kararında KİK018.0/H no’lu standart formda yer alan yaklaşık maliyetin ve sınır değer hesabı kısımlarının bulunmadığı, ancak değerlendirme kısmında yaklaşık maliyetin açıklandığına ve sınır değer hesabı üzerinden tekliflerin değerlendirmesinin yapıldığına ilişkin bilgilere yer verdiği görülmüştür.

Bu itibarla, ihale komisyon kararının standart forma uygun olmadığı görülmekle birlikte, değerlendirme kısmında başvuru sahibinin teklifinin reddedilmesi gerekçesinin açıkça belirtildiği, kararda yaklaşık maliyete ve sınır değere yer verilmemesinin ihale komisyon kararına ilişkin esasa etkili bir sonuç doğurmadığı, başvuru sahibinin şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabildiği, somut durumda kesinleşen ihale kararına ilişkin ihale komisyonu kararının veya ihalenin iptalini gerektirecek bir hususun bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Aşırı düşük teklif İhale İhale Avukatı İhale Komisyon Kararı Sınır Değer

Published in HİZMET AŞIRI DÜŞÜK, KİK KARARLARI

No Comments

Fiyat Teklifini Düzenleyen Kişinin İşe Başlama Tarihi

Çarşamba, 16 Ocak 2019 by ihaleuzmani



	KAMU İHALE KURUL KARARI

Toplantı No	: 2019/001
Gündem No	: 20
Karar Tarihi	: 03.01.2019
Karar No	: 2019/UH.I-14

BAŞVURU SAHİBİ:

Referans Temizlik Otomasyon Med. Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Pendik Belediye Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/517981 İhale Kayıt Numaralı “2019 Yılı Okul ve Mabetlerin Hijyenik Bakımı Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Pendik Belediye Başkanlığı tarafından 21.11.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2019 Yılı Okul ve Mabetlerin Hijyenik Bakımı Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Referans Temizlik Otomasyon Med. Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 07.12.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.12.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.12.2018 tarih ve 60232 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.12.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1806 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1- İhale üzerinde bırakılan Ramazan Çapar’ın aşırı düşük teklif açıklaması ile ilgili olarak;

a- İdari Şartname’de işin kısmi zamanlı çalışılarak gerçekleştirileceğinin belirtildiği, “kısmi zamanlı çalışma” ifadesinin haftalık çalışma süresinin en fazla normal haftalık çalışma süresinin 2/3’ü (30 saat) olması anlamına geldiği, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında çalışacak işçiler için tam zamanlı çalışma öngörüldüğü, dolayısıyla işçilik ücretleri ile ilgili savunmalarının ihale dokümanına ve mevzuata aykırı olduğu,

b- Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında sözleşme giderinin teklif edilen bedelin %4’ü oranında hesaplanarak bulunamayacağı, söz konusu giderlerin ilgili mevzuatına göre hesaplanması gerektiği, 3885 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun ekinde yer alan (1) sayılı Tablo’da sözleşmelere ilişkin uygulanacak damga vergisi oranı binde 9,48 olarak, İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararlarına ilişkin uygulanacak damga vergisi oranının ise binde 5,69 olarak belirtildiği, anılan istekli tarafından idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında sözleşme giderlerini oluşturan KİK payının, sözleşme ve ihale kararı damga vergisi giderlerinin ayrı ayrı hesaplanarak açıklanması gerekirken ayrı ayrı açıklanmadığı, dolayısıyla açıklamanın mevzuata aykırı olduğu,

c- Açıklamaya esas fiyat tekliflerinin, fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösteren bir firmadan alınmadığı ve gerçekçi belge ve kayıtlara dayanmadığı, buna bağlı olarak çok düşük fiyat teklifi verildiği, fiyat teklifindeki meslek mensubuna ait “ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığı” beyanının gerçek dışı olduğu, bu hususta sahte ve yanıltıcı belge ile açıklama yapıldığı,

İhale dokümanın Ek-1 ve Ek-2 listelerinde yer verilen “Temizlik ve Sarf Malzeme Listesi” ile “Makine ve Teçhizat Listesi”nde yer alan toplam 68 kalem için piyasadan alınan fiyat tekliflerinin fiyat teklifine konu alanda faaliyet göstermeyen firmalardan alındığı, bu kalemlerin tamamının bir işletme tarafından gerçekleştirilmiş olmasının olanaksız olduğu, bu kalemlerin mükellefin yasal defterinde bulunması için aynı hizmeti daha önce sunmuş olması gerektiği, fiyat teklifi düzenleyen firmalardan Kamu İhale Genel Tebliği açıklamaları uyarınca Ek-O.6 formları ve yasal defterlerin istenip incelenmesi durumunda haklı olduklarının ortaya çıkacağı,

d- Teknik Şartname’de belirtilen iskele, vinç ve aynı Şartname’nin 11’inci maddesinde belirtilen İş Güvenliği ile ilgili olarak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin gerçeği yansıtmadığı, anılan fiyat tekliflerinin 2018 yılı son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmediği, ihale tarihinin 21.11.2018 olduğu dolayısıyla esas alınacak son geçici vergi beyanname döneminin 2018 yılı Temmuz-Ağustos-Eylül ayları olması gerektiği, fiyat teklifi alınan firmanın anılan vergi döneminde faaliyette bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiği,

e- Malzemelerin ve personelin nakli için istenen araçlarla ilgili olarak aşırı düşük teklif açıklamalarına esas fiyat tekliflerinin gerçeği yansıtmadığı, aracın tamir, bakım, muayene, yakıt gibi zorunlu giderleri için Kamu İhale Genel Tebliği’nde öngörülen şekilde açıklama yapılmadığı,

f- Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin maliyet veya satış tutarı tespit tutanaklarına dayalı olarak hazırlanmadığı, tutanakların talep edilmesi halinde bu tutanakların bazılarının hiç düzenlenmediği, mevzuata uygun hazırlanmadığı ve fiyat teklifi ile uyumlu olmadığının görüleceği,

g- Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin maliyet veya satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmediği, mevzuata uygun hazırlanmadığı ve fiyat teklifi ile uyumlu hazırlanmadığının görüleceği, fiyat tekliflerini veren firmanın yeni kurulmuş bir firma olduğu, tutanaklarda belirtilen ortalama birim fiyatları sağlamasının mümkün olamayacağı, faaliyet alanı içinde olmayan kalemler için fiyat teklifi verdiği, bahse konu Ek-O.5 ve Ek-O.6 belgelerinde yer alan meslek mensubuna ait uygunluk beyanının gerçeği yansıtmadığı,

h- Fiyat teklifini veren firmanın yeni kurulmuş bir firma olduğu, ihale tarihi dikkate alındığında aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat teklifinin 2018 yılı son geçici vergi beyanname dönemine ait olması gerekirken bu döneme ait olmadığı,

Fiyat teklifi veren firmaların tekliflerine ilişkin olarak “fiyat teklifi geçerlik” tarihinin de belirtilmesi gerektiği ancak anılan firmaların teklif geçerlik tarihlerini belirtmediği,

ı- Fiyat teklifi veren firmanın şahıs firması olduğu ve vergi dairesindeki ticaret unvanı ile fiyat teklifindeki kaşede yer alan unvanında farklılıklar olduğu, bu durumun Ticaret Kanunu’nun 39.1’inci maddesine aykırı olduğu,

2- Ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif sahibi olarak belirlenen Karaca Reklam Dan. İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ilgili olarak;

a- Firmanın ihale konusu alanda (temizlik) faaliyet göstermediği, anılan firmanın ticaret sicil gazetesinde şirketin amaç ve konusu ile ilgili resmi ve özel ihalelere girip taahhütte bulunabileceğinin belirtildiği ve şirketin amaç ve konusunun kapsamında “temizlik işi”nin yer almadığı, dolayısıyla anılan firmanın istekli sıfatını haiz olamayacağından teklifinin reddedilmesi gerektiği,

b- Firmanın teklif dosyası kapsamında “Pendik Hükümet Konağı’nın Temizlenmesi Hizmet Alımı”nın gerçekleştirilmesine ilişkin olarak iş deneyim belgesi sunduğu, anılan firmanın faaliyet alanı içerisinde olmadığı bir iş kapsamında aldığı iş deneyim belgesinin yok hükmünde olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihalede 12 adet ihale dokümanı satın alındığı/indirildiği, 8 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonu tarafından yapılan inceleme neticesinde 1 isteklinin teklifinin, sunduğu iş bitirme belgesi uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, 4 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olduğunun tespit edildiği ve açıklama istenildiği, bu kapsamda 2 isteklinin açıklama sunmadığı, 1 isteklinin açıklamasının uygun olmadığı dolayısıyla ihalenin en düşük teklifi veren ve aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Ramazan Çapar üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1) Verilen hizmetin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Bu Tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için öngörülen düzenlemeler, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince ihale edilebilecek personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine uygulanır.

78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (…/…/…) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (…/…/…) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.”açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 2019 Yılı Okul ve Mabetlerin Hijyenik Bakımı Hizmeti Alımı

b) Miktarı ve türü: Kısmi zamanlı çalışılarak 132 Adet Okul 274 Adet Mabet 15.000 Metrekare Halı 30.000 Metrekare İnşaat Sonrası Genel Temizlik Hizmeti Alımı – Hizmet Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Pendik İlçesi

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “Teklif fiyata dahil olan giderler

25.1. Vergi (KDV Hariç), resim, harç ve benzeri giderler, teklif fiyata dahildir.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Teknik Şartname ve İdari Şartnamedeki tüm giderler teklif fiyata dahil edilecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

Teknik Şartname’nin “İşin Tanımı” başlıklı 1’inci maddesinde “İşbu teknik şartname; Pendik İlçe sınırları içerisinde olup; okul binaları ile mabetlerin; (3/7/2005-5393/14 md.), hijyenik bakım hizmetinin gerçekleştirilmesi, muhtelif atık ve artıklardan arındırılması hizmetine ilişkin teknik, bazı idari detaylar ile kontrol ve muayene metotlarına ilişkin diğer hususları kapsamaktadır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İşin Süresi, Teslimat ve Diğer Genel Hususlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “İşin süresi; 01.01.2019 ile 31.12.2019 (bu tarihler dâhil) tarihleri arasındadır.

4.1. Hizmetin tüm kısımları işbu teknik şartnameye tümüyle uymak zorundadır. Benzeri ve muadili işler kabul edilmeyecektir.

4.2. İşbu hizmet kapsamında kullanılacak ihtiyaç duyulan ve gerekli görülen her türlü personel, makine, teçhizat, iskele, vinç ve tüketim malzemeleri de dâhil olmak üzere tüm hizmet bileşenleri yüklenici tarafından temin edilecek ve bedelleri teklif birim fiyatlara dâhil edilecektir.

4.3. Hizmetin görüleceği noktalara nakli de dâhil olmak üzere tüm ulaşım yükümlülüğü yükleniciye ait olup bu hususa ilişkin giderler teklif birim fiyatlara dâhil edilecektir.

4.4. Hizmette kullanılacak malzemelerin yükleme, boşaltma, nakliye, montaj ve demontaj işlemleri de dâhil olmak üzere hizmete ait tüm bileşenler yüklenici firma tarafından yapılacak ve giderleri birim fiyat teklif kalemlerine dâhil edilmek suretiyle yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Makine ve Teçhizata İlişkin Hususlar” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. Ek 2 de tabloda belirtilen Okul veya Mabetlerde kullanılacak Makine ve Teçhizatlar işe başlama tarihi itibariyle, eksiksiz olarak Yayalar Mah. Ankara Cad. No:177 adresinde hazır bulundurulacaktır.

9.2. İş bu hizmet kapsamında kullanılmak üzere yüklenici tarafından temin edilecek makine ve teçhizatlar Ek-2 tabloda belirtilmiştir.

9.3.Yüklenici tarafından temin edilerek bu hizmet kapsamında kullanılacak tüm cihazların kullanım süresince/iş süresince olması muhtemel tüm arıza/bakım/onarım/sarf malzeme ihtiyaçları/giderleri yüklenici tarafından karşılanacak olup bu hususa ilişkin tüm giderler teklif birim fiyatlara dâhil kabul edilecektir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İş Emniyeti ve Sağlık Tedbirleri” başlıklı 11’inci maddesinde “11.1. Yüklenici işbu hizmet kapsamında her türlü çevresel tedbiri almakla yükümlüdür. İç cam temizliği ekibinin her türlü emniyet tedbiri yüklenici tarafından alınacaktır. Taahhüdün yerine getirilmesi süresince vuku bulacak her türlü kazalardan ve bu kazaların sebep olacağı zararlardan, can ve mal kaybından ve üçüncü şahıslara karşı yapılacak her türlü zararlardan yüklenici doğrudan doğruya sorumludur.

11.2. Yüklenici işin süresi içerisinde hiçbir uyarıya gerek yapılan veya yapılacak olan temizlik esnasında gerekli bütün emniyet tedbirlerini zamanında almak ve kazalardan korunma usul ve önlemlerini çalışanlarına öğretmekle yükümlüdür.

Kişisel koruyucu ekip ve ekipmanları yüklenici temin ederek gerekli eğitimleri bilgilendirmeleri yaparak teslim ederek kullanım talimatlarını uygulatılmasını sağlayacaktır. Emniyet ve koruma önlemlerine ilişkin giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.

11.3. Yüklenici tarafından kullanılan veya getirilen alet, makine, cihaz vs. İş Güvenliği Yönetmeliklerine uygun olacaktır. Periyodik bakım onarımları yapıldığına dair geçerli evrakları sözleşme imzalandıktan sonra teslim edecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Temizlik ve Sarf Malzeme Listesi” başlıklı 1 no’lu ekinde 58 kalem temizlik ve sarf malzeme listesine yer verildiği,

Anılan Şartname’nin “Makine ve Teçhizat Listesi” başlıklı 2 no’lu ekinde “1-Kuru Vakum Makinesi 5 Adet

2- İticili Yer Yıkama Otomatı (Akülü) 1 Adet

3- İticili Yer Yıkama Otomatı (Elektrikli) 1 Adet

4- Cila Makinesi (Dar Alan Yer Yıkama Makinesi ) 2 Adet

5- Halı Yıkama Makinesi 2 Adet

6- Halı Kurutma Makinesi(Fan) 4 Adet

7- Kombine Temizlik Seti (Su Tanklı ve Döner Fırçalı Zemin Yıkama Makinesi ile Jeneratörlü Köpük Cihazı) 1 Adet

8- Buhar Makinası(küçük) 2 Adet

9- Dik Konumlu Elektrikli Süpürge 1 Adet

10- Basınçlı Yıkama Makinesi 1 Adet” düzenlemesi yer almakta olup anılan cihazlara ilişkin ayrıntılı teknik özelliklere yer verildiği görülmüştür.

İhale İlanı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 13’üncü maddesinde “Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Teknik Şartname düzenlemelerinden işin süresinin 01.01.2019 ile 31.12.2019 (bu tarihler dâhil) tarihleri arasında olduğu, hizmet kapsamında ihtiyaç duyulan ve gerekli görülen her türlü personel, makine, teçhizat, iskele, vinç ve tüketim malzemeleri de dâhil olmak üzere tüm hizmet bileşenlerinin ve ulaşım yükümlülüğünün yüklenici tarafından karşılanacağı anlaşılmaktadır. Anılan Şartname’nin ilgili kısımlarında 58 kalem temizlik ve sarf malzemesi ile işin ifasına esas oluşturacak farklı sayılarda 10 ayrı makine ve teçhizata ve bunların ayrıntılı asgari teknik özelliklerine yer verildiği görülmüştür.

Başvuruya konu ihalede, iş kapsamında çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlenmediği, personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığına ilişkin herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı dolayısıyla yukarıda yer verilen mevzuat açıklamaları ve doküman düzenlemeleri dikkate alındığında ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olmadığı anlaşılmıştır.

İhale İlanı’nda teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanun’un 38 inci maddesine göre açıklama isteneceğinin düzenleme altına alındığı, ihale komisyonu tarafından tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında 4 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak tespit edildiği, “İhale Komisyonu aşırı düşük tespit tutanağı”nda açıklama istenilecek 4 istekliye ve açıklama getirilmesi gereken hususlara yer verildiği görülmüştür. Bu kapsamda idarece teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin Teknik Şartname’nin eki Ek-1’de belirtilen “temizlik ve sarf malzemesi giderleri”, aynı Şartname’nin eki Ek-2’de belirtilen “makine ve teçhizat giderleri” ve “işçilik giderleri” olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Bu kapsamda gerçekleştirilen değerlendirme neticesinde Ramazan Çapar’a 11.21.2018 tarihinde idarece önemli olduğu tespit edilen kalemlerin (temizlik malzemesi giderleri, makine ve teçhizat giderleri ve işçilik giderleri) yer aldığı aşırı düşük teklif açıklama talep yazısının tebliğ edildiği ve anılan yazı ile istekliden açıklamanın 26.11.2018 tarihi saat 17.00`a kadar yazılı olarak yapılmasının istendiği anlaşılmıştır. Anılan istekli tarafından idareye sunulan 26.11.2018 tarihli aşırı düşük açıklama yazısının idare tarafından uygun bulunduğu, ihalenin Ramazan Çapar üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif sahibinin ise Karaca Reklam Dan. İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklama dosyasında, başvuruya konu hususlar bakımından yapılan inceleme neticesinde;

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasının (a) bölümüne ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde;

Anılan isteklinin işçilik giderlerine ilişkin olarak;

1 kişinin ekip sorumlusu olarak 12 ay çalıştırılacağının öngörüldüğü, bu kapsamda ödenecek ücretin brüt asgari ücretin %100 fazlası ile aylık 26 gün üzerinden, yemek bedeli (16 TL) ve yol bedelinin (16 TL) KİK İşçilik Hesaplama Modülü üzerinden hesaplanarak toplam 74.477,28 TL (6.206,44 TL x 12 ay) olarak,

1 kişinin şoför olarak 12 ay çalıştırılacağının öngörüldüğü, bu kapsamda ödenecek ücretin brüt asgari ücretin %50 fazlası ile aylık 26 gün üzerinden, yemek bedeli (16 TL) ve yol bedelinin (16 TL) KİK İşçilik Hesaplama Modülü üzerinden hesaplanarak toplam 58.963,68 TL (4.913,64 TL x 12 ay) olarak,

7 kişinin personel olarak 12 ay çalıştırılacağının öngörüldüğü, bu kapsamda ödenecek ücretin brüt asgari ücretin %20 fazlası ile aylık 26 gün üzerinden, yemek bedeli (16 TL) ve yol bedelinin (16 TL) KİK İşçilik Hesaplama Modülü üzerinden hesaplanarak toplam 347.589,48 TL (4.137,97 TL x 12 ay x 7 kişi) olmak üzere toplam işçilik maliyetinin 481.030,44 TL (74.477,28 TL + 58.963,68 TL + 4.137,97 TL) olarak hesaplandığı görülmüştür.

Yine işçilik giderlerine ilişkin olarak ulusal bayram ve genel tatil günleri (15,5 gün) için işçilik giderlerinin hesaplandığı, bu bağlamda;

1 ekip sorumlusu için 2.671,89 TL olmak üzere,

1 şoför için 2.003,84 TL olmak üzere,

7 personel için 11.221,07 TL olmak üzere toplam ulusal bayram ve genel tatil günleri işçilik maliyetinin 15.896,80 TL olarak hesaplandığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat açıklamalarından personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin işçiliğe ilişkin tekliflerini belirlerken sözleşme ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünü kullanmalarının zorunlu olduğu anlaşılmakla birlikte ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir iş kapsamında olmamasına rağmen anılan istekli tarafından işçilik giderlerinin Kik İşçilik Hesaplama Modülü kullanılarak, işçilerin mesai saatlerinin tamamını ihale konusu iş kapsamında harcadıkları varsayımı ile asgari işçilik maliyeti ve ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderlerinin hesaba katılarak belirlendiği, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasının (b), (d), (e) bölümlerine ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde;

İdare tarafından isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında idarece teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin Teknik Şartname’nin eki Ek-1’de belirtilen temizlik malzemesi giderleri, aynı Şartname’nin eki Ek-2’de belirtilen makine ve teçhizat giderleri ve işçilik giderleri olarak belirtildiği, sözleşme giderlerinin (Kik payı, sözleşme ve ihale kararı damga vergileri), iskele, vinç ve iş güvenliği ile ilgili giderlerin ve malzemelerin ve personelin nakli için istenen araçlara ait giderlerin idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği, dolayısıyla isteklilerce aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında başvuruya konu hususların açıklanmasına gerek bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasının (c), (f), (g), (h), (ı) bölümlerine ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde;

Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasına esas olan fiyat teklifleri ile ilgili olarak;

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklanması istenilen temizlik ve sarf malzemesi giderleri ile makine ve teçhizat giderleri için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alma yoluna gidildiği, bu kapsamda;

Önemli teklif bileşeni olarak belirlenen temizlik-sarf malzemelerinden oluşan toplam 58 adet kalem için Bal Ticaret Kırtasiye Dan. Peyz. Hırd. Dem. Ürün. İnş. Hırdavat firmasından 15.11.2018 tarihli fiyat teklifi alındığı, fiyat teklifinin anılan firma tarafından kaşelenip imzalandığı,

Anılan belgede “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (15.11.2018) tarih ve (53) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim” ifadelerine yer verildiği görülmüştür. Belgenin meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı ve belgede TÜRMOB kaşesinin de yer aldığı anlaşılmıştır.

Bir diğer önemli teklif bileşeni olarak belirlenen makine ve teçhizat giderlerinden oluşan toplam 10 adet kalem için Bal Ticaret Kırtasiye Dan. Peyz. Hırd. Dem. Ürün. İnş. Hırdavat firmasından 15.11.2018 tarihli fiyat teklifi alındığı, fiyat teklifinin anılan firma tarafından kaşelenip imzalandığı,

Açıklama kapsamında Ankara Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası’ndan alınan faaliyet belgesinin sunulduğu, anılan belgede ilgili meslek mensubuna ilişkin bilgilerin yer aldığı görülmüştür.

Diğer yandan, teklif alınan Bal Ticaret Kırtasiye Dan. Peyz. Hırd. Dem. Ürün. İnş. Hırdavat firmasına ait kaşede adı geçen Erdal BAL’a ait imza beyannamesinin de açıklama kapsamında sunulduğu ve imzaların aynı olduğu görülmüştür. Anılan firmanın gerçek kişi tacir olduğu, kaşede yer alan faaliyet alanları içerisinde ihale konusu işin yer almadığı (temizlik) ve Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi üzerinden yapılan incelemede firmanın faaliyet alanına da ulaşılamadığı anlaşılmıştır.

Bu kapsamda 24.12.2018 tarihli yazı ile ilgili meslek mensubundan Bal Ticaret Kırtasiye Dan. Peyz. Hırd. Dem. Ürün. İnş. Hırdavat firmasının faaliyet alanlarına ilişkin bilgilerin yer aldığı (esnaf odası kayıt belgesi vb.) belgeler istenilmiştir. 26.12.2018 tarihli cevabi yazıda Erdal BAL’a ait bilgilerin yer aldığı ve faaliyet alanlarının “İşletme ve diğer idari danışmanlık faaliyetleri (Bir organizasyonun stratejik, mali, pazarlama, üretim, iş süreçleri, proje vb. yönetim hizmetleri ile ticari marka ve imtiyaz konularında danışmanlık)” olarak belirtildiği, dolayısıyla firmanın faaliyet alanları dâhilinde teklife konu işin yer almadığı, anılan şirketin işe başlama tarihinin ise 15.10.2018 tarihi olarak belirtildiği görülmüştür.

İhale konusu işin (temizlik) fiyat teklifini düzenleyen kişinin faaliyet alanı dâhilinde yer almaması hususunun Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan açıklamalarına aykırı olduğu, diğer taraftan anılan kişinin işe başlama tarihinin 15.10.2018 tarihi olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddeleri gereğince Ek-O.5 ve Ek-O.6 tutanaklarının son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesinin zorunlu olduğu, son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihinin esas alındığı, somut olayda ihale tarihinin 21.11.2018 tarihi olduğu dolayısıyla ihale tarihi ve fiyat teklifini düzenleyen kişinin işe başlama tarihi dikkate alındığında alım/satım işlemine dayanak olan tutanakların düzenlenme tarihinin mevzuata uygun son veya bir önceki gecici vergi beyanname döneminde düzenlenmesinin fiilen mümkün olmadığı, tutanakların faaliyete başlama tarihi olan 15.10.2018 tarihinden sonra ve ihale tarihinin (21.11.2018) içinde bulunduğu geçici vergi beyanname döneminde düzenlenebileceği anlaşıldığından bahse konu fiyat teklifinin dayanaktan yoksun olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

a- İhalede ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif sahibi olarak belirlenen Karaca Reklam Dan. İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan 09.05.2011 tarih ve 7811 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nin “Amaç ve Konu” başlıklı 3’üncü maddesinde şirketin faaliyet alanlarının “İnşaat, Reklam ve Organizasyon ve Turizm” başlıkları altında toplandığı,

Aynı firmaya ait 27.04.2016 tarih ve 9063 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi’nde şirketin faaliyet alanlarına yukarıda belirtilenlere ek olarak “Taşımacılık” işinin de eklendiği, son haliyle firmanın faaliyet alanları dâhilinde ihale konusu işin yer almadığı anlaşılmıştır.

29.06.1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Hükmi şahısların ehliyeti” başlıklı 137’nci maddesinde “Ticaret şirketleri hükmi şahsiyeti haiz olup şirket mukavelesinde yazılı işletme mevzuunun çevresi içinde kalmak şartıyla bütün hakları iktisap ve borçları iltizam edebilirler.” hükmü bulunmakta iken, anılan Kanun’un 13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile 01.07.2012 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırıldığı, yeni Kanun’un “Tüzel kişilik ve ehliyet” başlıklı 125’inci maddesinin ikinci fıkrasında ise önceki Kanun’un aksine “Ticaret şirketleri, Türk Medeni Kanunu’nun 48’inci maddesi çerçevesinde bütün haklardan yararlanabilir ve borçları üstlenebilirler. Bu husustaki kanuni istisnalar saklıdır.” hükmünün getirildiği görülmektedir.

Dolayısıyla 6102 sayılı Kanunla ultra vires (yetki aşımı) ilkesinin kaldırılmasıyla ticaret şirketlerinin, ana sözleşmelerinde yer almayan faaliyet konuları dışında da bütün haklardan yararlanıp, borçları üstlenebilmeleri bakımından Türk Ticaret Kanunu açısından herhangi bir engelin kalmadığı anlaşılmaktadır.

Ancak Türk Ticaret Kanunu’na göre özel kanun niteliğini taşıyan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde istekli olabilecek “ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişim” olarak tanımlanmıştır. Bu bakımdan, ihale konusu alanda faaliyet gösterme şartı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 125’inci maddesi uyarınca kanuni istisna niteliğindedir.

Anılan mevzuat hükmü uyarınca, istekli olabilecek sıfatını kazanmak için ihale konusu alanda faaliyet gösterilmesi gerektiği hususu dikkate alındığında, ihaleye teklif vererek istekli sıfatını kazanan kişi ya da kuruluşların öncelikle bu şartı sağlamaları gerekmektedir.

Başvuruya konu uyuşmazlık kapsamında Türk Ticaret Kanunu’ndaki genel düzenleme yerine özel kanun niteliği taşıyan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’ndaki düzenlemenin esas alınması ve istekli olabilecekler için geçerli olan ihale konusu alanda faaliyet gösterilmesi şartının isteklilerce de öncelikle sağlanması gerekmektedir. Bu bakımdan, ticaret sicil gazetesinde ilan edilen şirket ana sözleşmesinden, ihale konusu alanda faaliyet göstermediği anlaşılan Karaca Reklam Dan. İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

b- İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “…(9) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz.” hükmü yer almaktadır.

İhalede ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif sahibi olarak belirlenen Karaca Reklam Dan. İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif dosyası kapsamında Pendik Belediyesi Tesisler Müdürlüğü tarafından düzenlenen, Pendik Hükümet Konağı’nın Temizlenmesi Hizmeti Alımı işine ait iş bitirme belgesi sunulduğu, anılan işin sözleşme tarihinin 20.05.2016 olduğu, kabul tarihinin ise 10.05.2017 olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin, anılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin şirketin faaliyet konusu dâhilinde olmayan bir iş kapsamında alındığı iddiasına yönelik olarak yapılan inceleme neticesinde, başvuruya konu iş deneyim belgesinin başka bir ihalenin konusunu oluşturduğu, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8 inci maddesinin ilgili hükmü gereğince aralarında maddi veya hukuki bir bağlantı veya sebep-sonuç ilişkisi bulunsa dahi, birden fazla ihaleye ilişkin olarak tek dilekçeyle başvuruda bulunulamayacağı hükmü gereğince iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Ramazan Çapar’ın teklifinin reddedilmesi ve Karaca Reklam Dan. İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Aşırı düşük teklif Faaliyet Alanı İhale İşe Başlama

Published in KİK KARARLARI

No Comments