İlansız Pazarlık Usulünün Uygulandığı İhalelerde İstekli Veya İstekli Olabilecekler Dışında Kalanlar Açısından İdari Başvuru Zorunluluğu Bulunmadığı
DANIŞTAY ONÜÇÜNCÜ DAİRESİ KARARI
Esas No 20153669 Karar No 20153193 Tarih 17.09.2015
- İDARİ İŞLEMİN İPTALİ İSTEMİ
- DAVANIN İSTEKLİ YA DA İSTEKLİ OLABİLECEKLER ARASINDA BULUNMAYAN DAVACI TARAFINDAN ANILAN İHALENİN İPTALİ İSTEMİYLE AÇILDIĞI
- İŞİN ESASININ İNCELENMESİ SURETİYLE BİR KARAR VERİLMESİ GEREKTİĞİ
- HÜKMÜN BOZULDUĞU
ÖZET
Aday, istekli ya da istekli olabilecekler arasında bulunmayan davacı tarafından anılan ihalenin iptali istemiyle doğrudan açılan davada, diğer ilk inceleme hususları değerlendirildikten sonra işin esasının incelenmesi suretiyle bir karar verilmesi gerektiğinden, dava dilekçesinin ‘ne tevdiine ilişkin temyize konu Mahkeme kararında usul hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır. Hüküm bozulmuştur.
İstemin Özeti İzmir 2. İdare Mahkemesi’nin 11062015 tarih ve E2015917, K2015878 sayılı kararının; aday, istekli ya da istekli olabilecekler arasında yer almayan şirketin, şikayet ve itirazen şikayet başvurusu yapmasının zorunlu olmadığı, ihalenin iptali istemiyle doğrudan açılan davada işin esasının incelenmesi gerektiği ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti Davacının aynı konuda açmış olduğu başka davaların da bulunduğu ve bu davaların derdest olduğu, mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu, temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi Düşüncesi Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi’nce, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü
Dava; 2. Bölge Müdürlüğü’nce tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21. maddesinin (b) bendi uyarınca yapılan Yapımı İhalesi’nin iptali istemiyle açılmış; İdare Mahkemesi’nce; 26.05.2015 tarihinde yapılan dava konusu ihale işleminin iptali istemiyle ilk önce davalı idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerektiği, söz konusu şikayet başvurusunun reddedilmesi halinde ise Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet yolunun kullanılacağı, son olarak bu Kurumca verilen karara karşı yargı yoluna başvurulması gerektiği, ihaleyi yapan davalı idareye şikayet yoluna gidilmeksizin doğrudan dava açılması nedeniyle, dava dilekçesinin ve eklerinin 2577 sayılı Kanunun 15. maddesi uyarınca görevli idari merci olan ‘ne tevdi edilmesi gerektiği gerekçesiyle dava dilekçesi ve eklerinin ‘ne tevdiine karar verilmiş, bu karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun Tanımlar başlıklı 4. maddesinde; aday, ön yeterlik için başvuran gerçek veya tüzel kişiler veya bunların oluşturdukları ortak girişimler; istekli, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren tedarikçi, hizmet sunucusu veya yapım müteahhidi; istekli olabilecek ise, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişi ya da bunların oluşturdukları ortak girişim olarak tanımlanmıştır.
Diğer taraftan; Kanun’un Pazarlık Usulü başlıklı 21. maddesinin (b) bendinde, Doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması durumu pazarlık usulünün uygulanacağı haller arasında sayılmış; İhale ve Ön Yeterlik Dokümanının Verilmesi başlıklı 28. maddesinde, İhale ve ön yeterlik dokümanı idarede bedelsiz görülebilir. Ancak, ön yeterlik veya ihaleye katılmak isteyen isteklilerin bu dokümanı satın almaları zorunludur. İlan yapılmayan ihalelerde, ihale dokümanı sadece idare tarafından davet edilenlere satılır. Doküman bedeli, basım maliyetini aşmayacak ve rekabeti engellemeyecek şekilde idarelerce tespit edilir. kuralına yer verilmiştir.
Anılan Kanun’un İhalelere Yönelik Başvurular başlıklı 54. maddesinde, İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler. Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır. kuralına yer verilmiş; İdareye Şikayet Başvurusu başlıklı 55. maddesinin 1. ve 3. fıkralarında, şikayet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21. maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılacağı ve idarenin, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alacağı belirtilmiş; 4. fıkrasında, belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabileceği vurgulanmış; Kuruma İtirazen Şikayet Başvurusu başlıklı 56. maddesinde ise, İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55’inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir. kuralı yer almıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; tarihinde pazarlık usulüyle gerçekleştirilen Yapım ihalesine davet edilmeyen davacı tarafından, ihale dokümanının ve davetiyenin kendisine de verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddi üzerine, kendilerinin anılan ihaleye davet edilmemesinin mevzuata ve temel ihale ilkelerine aykırı olduğu ileri sürülerek ihalenin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday, istekli ile istekli olabileceklerin, Kanun’da dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolu olarak öngörülen şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunmalarının zorunlu olduğu, başvuruda bulunabilmek için aranan istekli veya istekli olabilecek sıfatının, ilan yapılmayan ve davet edilmeyenlere doküman satılmayan pazarlık usulünde kazanılması mümkün olmadığından, ilansız pazarlık usulünün uygulandığı ihalelerde istekli veya istekli olabilecekler dışında kalanlar açısından idari başvuru zorunluluğu bulunmadığının, diğer bir ifadeyle, bu kişilerce doğrudan dava açılabileceğinin kabulü gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla; 4734 sayılı Kanun’da öngörüldüğü biçimde aday, istekli ya da istekli olabilecekler arasında bulunmayan davacı tarafından anılan ihalenin iptali istemiyle doğrudan açılan davada, diğer ilk inceleme hususları değerlendirildikten sonra işin esasının incelenmesi suretiyle bir karar verilmesi gerektiğinden, dava dilekçesinin ‘ne tevdiine ilişkin temyize konu Mahkeme kararında usul hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; temyiz isteminin kabulü ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca İzmir 2. İdare Mahkemesi’nin 11062015 tarih ve E2015917, K2015878 sayılı kararının BOZULMASINA, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkeme’ye gönderilmesine, kullanılmayan 45,60.-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacı şirkete iadesine, 2577 sayılı Kanun’un 20A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere) 17.09.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
- Published in DANIŞTAY KARARLARI, YAPIM AŞIRI DÜŞÜK
İdari Ve Teknik Şartname’de Yer Alan Düzenlemelere İhale Usulleri Farkı Olmaksızın İdarelerce Uyulması Gerekmektedir.
KAMU İHALE KURUL KARARI
- Pazarlık Usulüyle Yapılan İhaleler
- Kendi Malı Olma Şartının Aranmamasının Esas Olduğu
- İdarece İstenilen Kriterleri Sağlamama
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2018/625336 İhale Kayıt Numaralı “Personel Taşıma” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Maltepe Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü tarafından 07.12.2018 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “Personel Taşıma” ihalesine ilişkin olarak Özen Turizm Ve Tic. Ltd. Şti. nin 12.12.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.12.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.12.2018 tarih ve 62035 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.12.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2018/1865 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerine bırakılan isteklinin İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesi çerçevesinde değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, idareye bu hususta başvuruda bulunulduğu, idarece şikayet başvurusu üzerine verilen cevap yazısında “İdari ve Teknik Şartname’de yer alan kriterlerin, açık ihale usulüyle yapılan ihalelerde evrak ve iş yoğunluğu oluşturan ciddiyetsiz firmaların katılmasını engellemek için konulan bir kriter olduğu, söz konusu ihalenin pazarlık usulü ile yapıldığı ve pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde firmaların davet edilerek ihalenin gerçekleştiği, bu sebeple istenilen özmal kriterinin herhangi bir önem arz etmediği, bir firmanın yüksek teklif verdiği, diğer iki firmanın ise özmal listesinde bulunan araçların model ve kapasite bilgilerinin İdari ve Teknik Şartnamede belirtilen kriterlerine uygun olmadığının tespit edildiği, belirtilen kriterlerin ihaleyi doğrudan etkileyen bir durum olmadığı ve ciddiyetsiz firmaların katılımını engellemek amacıyla yer verilen bir kriter olduğu, sözleşme imzalanması aşamasında istenilen kriterlere uygun araçların ruhsat fotokopilerinin idareye sunulmasının zorunlu olduğu, ihale üzerine bırakılan isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olduğu ve verilen teklifin kamu yararına olacağı” şeklinde değerlendirme yapıldığı,
Ancak, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun maddelerinin tüm ihale usulleri için ortak olduğu, ihalenin hangi ihale usulüyle yapıldığı önem taşımaksızın tüm ihale usulleri için uygulanma zorunluluğunun bulunduğu, anılan Kanun’un 37’nci maddesi ile İdari Şartname’nin 31.5’inci maddesinde tekliflerin değerlendirilmesi hususuna yer verildiği, yeterlik kriterini sağlamayan isteklilerin tekliflinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde ile Teknik Şartname’de araçlar ile ilgili kriterlere yer verildiği, ihalede mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterlerin anılan Kanun’un 19’uncu maddesine göre açık ihale usulüyle yapılan ihalede geçerli sayılması, ancak aynı Kanun’un 21’inci maddesine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise dikkate alınmadan değerlendirme yapılmasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği, diğer bir deyişle anılan Kanun’un 21’inci maddesinin (c) bendine göre yapılan ihalede kendi malı araçlara ilişkin kriterin önem arz etmediği şeklindeki gerekçenin hiçbir dayanağının bulunmadığı, özmal kriterini sağlamayan isteklinin yeterli kabul edilerek ihalenin bu istekli üzerine bırakılması ile şikayet başvurusunun reddine yönelik kararın mevzuata ve ihale dokümanına uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.
- A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
İncelemeye konu ihalenin Maltepe Açık Ceza İnfaz Kurumu tarafından pazarlık usulü (21/c) kapsamında gerçekleştirilen “Personel Taşıma” işi olduğu, ihalede 4 adet ihale dokümanı satın alındığı/indirildiği, 07.12.2018 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 3 isteklinin katıldığı, Şafak Turizm Tekstil İnş. Eml. Gıda San.ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, başvuru sahibi Özen Turizm ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, Altur Turizm Servis ve Tic. Ltd. Şti.nin ise teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde bulunduğu gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “…b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;
6) İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler…” hükmü,
Aynı Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “…Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.
(2) Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur…” hükmü yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri düzenleyen maddelerinde kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu hükme bağlanmıştır. İdareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aday veya isteklinin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday veya istekliler de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1.İhale konusu hizmetin;
…b) Miktarı ve türü:
30 adet 16+1 kişilik minibüs 2012 ve üzeri model
19 adet 27+1 kişilik midibüs 2009 ve üzeri model…” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “…7.5.2. İhaleye katılacak firmaların yukarıda özelikleri belirtilen araçlardan en az 20 tanesinin firmanın öz malı olması zorunludur. Öz malı olan firmalar araç ruhsatlarını, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Bu belgelerin ihale dosyası içerisinde sunulması zorunludur.” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Genel şartlar” başlıklı 2’nci maddesinde “a)Maltepe Ceza İnfaz Kurumlan Kampüsündeki Ceza İnfaz Kurumlarında görevli personellerin işe geliş ve gidişleri amacıyla personel taşıma servis kiralama işinde kullanılacak toplam 49 adet aracın özellikleri ve çalışma şartlarına ilişkin aranan teknik hususlar aşağıda belirtilmiştir;
30 adet 16+1 kişilik Minibüs 2012 ve üzeri model.
19 adet 27+1 kişilik Midibüs 2009 ve üzeri model.
…
n)İhaleye katılacak firmaların yukarıda özellikleri belirtilen araçlardan en az 20 tanesinin firmanın öz malı olması zorunludur, Öz malı olan firmalar araç ruhsatlarını, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM )raporu ile tevsik edeceklerdir. Bu belgelerin ihale dosyası içerisinde sunulması zorunludur.
Firmanın kendisine ait olmayan araçlar için ise noter huzurunda araç kiralama sözleşmesi yapıldığına dair belgenin aslını veya noter onaylı suretini “Sözleşme esnasında” İdare’ye vereceklerdir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Aktarılan mevzuat hükümlerinden, makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu, ancak idare tarafından işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanın yeterlik kriteri olarak belirlenebileceği, bu durumda makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulmasının zorunlu olduğu, ayrıca isteklilerin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipmanın; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edileceği, tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.
İdari ve Teknik Şartname’de yer verilen düzenlemelerde, özellikleri belirtilen araçlardan en az 20 adedinin firmanın özmalı olması gerektiği, bu araçların 2012 ve üzeri model 16+1 kişilik minibüs veya 2009 ve üzeri model 27+1 kişilik midibüs kriterini sağlaması gerektiği, isteklilerin özmal araçları araç ruhsatları, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edecekleri, bu belgelerin de teklif kapsamında sunulmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.
İhale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemede, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Şafak Turizm Tekstil İnş. Eml. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi kapsamında kendi malı olan araçları tevsik etmek amacıyla “Asılları tarafımızdan görülmüştür.” şeklinde imzalı olan araç ruhsatları ile SMMM tarafından kaşeli ve imzalı “Taşıt ve amortisman listesi”ni sunduğu, sunulan listede 20 adet taşıt bilgisinin yer aldığı, bu listede bulunan araçların teklif kapsamında sunulan araç ruhsatlarında yer alan araçlar olduğu, bu taşıtların 12 adedinin minibüs ve 8 adedinin otobüs olduğu, 12 adet minibüsün İdari Şartname’de belirtilen kapasite ve model yılı kriterini sağladığı, ancak 8 adet otobüsten 5 adedinin 27+1 kapasite kriterini, 2 adedinin ise 2009 ve üzeri model yılı kriterini sağlamadığı görülmüştür.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri, idarece yapılan düzenlemeler ile açıklamalar ve tespitler bir arada değerlendirildiğinde; idare tarafından İdari Şartname’de isteklilerin ihale konusu işte kullanacakları araçlara yönelik düzenleme yapıldığı, kullanılacak araçların en az 20 adedinin isteklilerin kendi malı olması ve model yılı ile araç kapasitelerine yönelik kriterlere yer verildiği, bu çerçevede ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Şafak Turizm Tekstil İnş. Eml. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından teklifi kapsamında 20 adet araca yönelik belgelerin sunulduğu, sunulan belgelerde teklif edilen araçlardan 7 adedinin idarece istenilen kriterleri sağlamadığı ve anılan isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, idarece şikayet başvurusu üzerine verilen cevap yazısında “…İnceleme neticesinde; idaremiz tarafından 07.12.2018 tarihinde 2018/625336 sayılı ihale kayıt numaralı personel taşıma işine ait ihale dosyasının İdari ve Teknik Şartnamesinde katılımcı firmalardan 16+1 kişilik 2012 model ve üzeri minibüs ve 27+1 kişilik 2009 model ve üzeri midibüs kriterine uygun araçlardan en az 20 tanesinin firmanın öz malı olan araç ruhsatlan istenilmiştir.
İdari ve Teknik Şartname’de belirtilen kriterler Kamu İhale Kanunu’nun 19/a maddesine göre açık ihale usulü ile yapılan açık ihalelerde katılımcılardan evrak ve iş yoğunluğu oluşturan ciddiyetsiz firmaların katılmasını engellemek için konulan bir kriterdir. Söz konusu ihale Kamu İhale Kanunu’nun 21/c maddesine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde katılımcı firmalar davet edilerek yapıldığından katılımcı firmalardan istenilen öz mal kriteri herhangi bir önem arz etmemektedir.
Ayrıca ihaleye katılan tüm firmaların evrakları incelenmiştir.
İhaleye katılan Altur Turizm Servis ve Ltd. Şti. firmasının evraklarının tam olduğu anlaşılmış fakat kurumumuzun belirlemiş olduğu yaklaşık maliyet tutarının üzerinde teklif verdiği ve bu nedenle İhale Komisyonu tarafından kesinleşen ihale kararında firmanın vermiş olduğu teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı belirtilmiştir.
Diğer firma Şafak Tur. Teks. İnş. Emi. Gıda San.ve Tic. Ltd. Şti. firmasının idari Şartname’nin 2.b ve 7.5.2’nci maddesi ile Teknik Şartname’nin 2.a ve 2.n maddesinde istenilen öz malı olan en az 20 araca ait Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Onaylı Taşıt ve Amortisman Listesinin ve araç ruhsatlarını verildiği, fakat bazı araçların modellerinin istenilen kriterlere uygun olmadığı tespit edilmiştir.
Firmanız tarafından verilen teklif zarfında ise; firmanızın İdari Şartname’nin 2.b ve 7.5.2’nci maddesi ile Teknik Şartname’nin 2.a ve 2.n maddesinde istenilen öz malı olarak en az 20 adet araca ait araç ruhsatlarının verildiği, fakat sunulması istenen demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM )raporundan herhangi birinin bulunmadığı, sunulan 20 adet araç ruhsatının da bazı araçların kapasitelerinin istenilen kriterlere uygun olmadığı tespit edilmiştir.
Dolayısıyla bir firmanın yüksek maliyetli teklif verdiği, diğer iki firmanın verdiği öz mal listesinde belirtilen araçların model ve kapasite bilgilerinin İdari ve Teknik şartname’de kriterlerine uygun olmadığı tespit edilmiştir.
Belirtilen kriter, İhale evrakları arasında ihaleyi doğrudan etkileyen bir durum olmayıp, ciddiyetsiz firmaların katılmasını engellemek için konulan bir kriterdir. Personel Taşıma işinde firmaya ait olan 20 adet öz malı araçların olması gerektiği taşıma işinde kullanılıp kullanılmayacağı firmaya aittir.
Kurumumuzun işin yapılmasında belirlemiş olduğu İdari ve Teknik Şartname dahilinde 16+1 kişilik minibüs 2012 model ve üzeri ile 27+1 Kişilik Midibüs 2009 model ve üzeri araçlarla personel taşıma hizmetini yapması gerekmektedir. Yüklenici firma ile sözleşme imzalanması esnasında istenilen kriterlere uygun araçlara ait liste ve ruhsat fotokopilerini idaremize sunulması zorunludur.
İhaleyi kazanan firmanın ekonomik açıdan en avantajlı teklifi verdiği ve verilen bu teklifin kamu yararına olacağı değerlendirilerek yapmış olduğunuz şikâyet başvurunuz reddedilmiştir.” ifadelerine yer verilmiştir.
Her ne kadar idarenin şikayet üzerine aldığı kararda “İdari ve Teknik Şartname’de belirtilen kriterler Kamu İhale Kanunu’nun 19/a maddesine göre açık ihale usulü ile yapılan açık ihalelerde katılımcılardan evrak ve iş yoğunluğu oluşturan ciddiyetsiz firmaların katılmasını engellemek için konulan bir kriterdir. Söz konusu ihale Kamu İhale Kanunu’nun 21/c maddesine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde katılımcı firmalar davet edilerek yapıldığından katılımcı firmalardan istenilen öz mal kriteri herhangi bir önem arz etmemektedir.” şeklinde değerlendirme yapılmış ise de, İdari ve Teknik Şartname’de yer alan düzenlemelere ihale usulleri farkı olmaksızın idarelerce uyulması gerekmektedir.
- B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.
İhalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen başvuru sahibi Özen Turizm ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi kapsamında kendi malı araçları tevsik etmek amacıyla 21 adet araç ruhsatının sunulduğu, sunulan ruhsatların “Asılları tarafımızdan görülmüştür.” şeklinde imzalı olduğu; bu taşıtların 15 adedinin minibüs 6 adedinin otobüs olduğu, teklif edilen minibüslerden 2 adedinin kapasite kriterini, 2 adedinin model yılı kriterini ve 1 adedinin ise hem model yılı hem de kapasite kriterini sağlamadığı, ayrıca teklif edilen 4 otobüsün kapasite kriterini sağlamadığı görülmüştür. Yapılan tespitler çerçevesinde, anılan isteklinin İdari Şartname’de belirtilen kriterleri sağlamadığı anlaşılmış olup değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, ihalede Şafak Turizm Tekstil İnş. Eml. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Özen Turizm ve Tic. Ltd. Şti.nin İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesi ile Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinin (n) bendinde belirtilen kriterleri sağlamadığı ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmış olup, Altur Turizm Servis ve Tic. Ltd. Şti.nin de ihale komisyonu kararı ile teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde bulunduğu gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılmış olması dolayısıyla ihalede başka geçerli teklif sahibinin kalmadığı tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.
- Published in HİZMET AŞIRI DÜŞÜK, KİK KARARLARI, TAŞIMA AŞIRI DÜŞÜK
