İhaleye Fesat
Fesat kavramı, hukuk sözlüğünde, “ yapılan bir muamelenin istenilen hukuki neticeyi tevlid edemeyecek bir sakatlığı ihtiva etmesi hali” olarak tanımlanmıştır. Kavram olarak ihaleye fesat karıştırma, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nda bulunsa da ceza hukuku bağlamında ele alındığında yalnızca 5237 sayılı Türk Ceza Kanunundaki ilgili normun ihlali halinde suç oluşacaktır.
İhaleye fesat karıştırma suçu 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun “ Topluma Karşı Suçlar” başlıklı Üçüncü Kısmının “Ekonomi, Sanayi ve Ticarete İlişkin Suçlar” başlıklı Dokuzuncu Bölümünde, 235. Maddede düzenlenmiştir.
Buna göre;
“ (1) Kamu kurumu veya kuruluşları adına yapılan mal veya hizmet alım veya satımlarına ya da kiralamalara ilişkin ihaleler ile yapım ihalelerine fesat karıştıran kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) Aşağıdaki hallerde ihaleye fesat karıştırma sayılır:
a) Hileli davranışlarla;
1. İhaleye katılma yeterliğine veya koşullarına sahip olan kişilerin ihaleye veya ihale sürecindeki işlemlere katılmalarını engellemek,
2. İhaleye katılma yeterliğine veya koşullarına sahip olmayan kişilerin ihaleye katılmasını sağlamak,
3. Teklif edilen malları, şartnamesinde belirtilen niteliklere sahip olduğu halde, sahip olmadığından bahisle değerlendirme dışı bırakmak,
4. Teklif edilen malları, şartnamesinde belirtilen niteliklere sahip olmadığı halde, sahip olduğundan bahisle değerlendirmeye almak.
b) Tekliflerle ilgili olup da ihale mevzuatına veya şartnamelere göre gizli tutulması gereken bilgilere başkalarının ulaşmasını sağlamak.
c) Cebir veya tehdit kullanmak suretiyle ya da hukuka aykırı diğer davranışlarla, ihaleye katılma yeterliğine veya koşullarına sahip olan kişilerin ihaleye, ihale sürecindeki işlemlere katılmalarını engellemek.
d)İhaleye katılmak isteyen veya katılan kişilerin ihale şartlarını ve özellikle fiyatı etkilemek için aralarında açık veya gizli anlaşma yapmaları.
İhaleye fesat karıştırma suçunun;
a) Cebir veya tehdit kullanmak suretiyle işlenmesi halinde temel cezanın alt sınırı beş yıldan az olamaz. Ancak kasten yaralama veya tehdit suçunun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hallerinin gerçekleşmesi durumunda, ayrıca bu suçlar dolayısıyla cezaya hükmolunur.
b) İşlenmesi sonucunda ilgili kamu kurumu veya kuruluşu açısından bir zarar meydana gelmemiş ise, bu fıkranın (a) bendinde belirtilen haller hariç olmak üzere, fail hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(4) İhaleye fesat karıştırma dolayısıyla menfaat temin eden görevli kişiler, ayrıca bu nedenle ilgili suç hükmüne göre cezalandırılırlar.
(5) Yukarıdaki fıkra hükümleri, kamu kurum veya kuruluşları aracılığı ile yapılan artırma veya eksiltmeler ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu kurum veya kuruluşlarının ya da kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının iştirakiyle kurulmuş şirketler, bunların bünyesinde faaliyet icra eden vakıflar, kamu yararına çalışan dernekler veya kooperatifler adına yapılan mal veya hizmet alım veya satımlarına ya da kiralamalara fesat karıştırılması halinde de uygulanır.
Görüldüğü üzere maddenin ilk fıkrasında ihaleye fesat karıştırma suçunun temel cezası belirlenmiş, ikinci fıkrasında ise hangi fiillerin bu suça vücut vereceği tahdidi bir şekilde sayılmıştır. İkinci fıkranın a bendinde hileli davranışlardan hangilerinin bu suça vücut vereceği tahdidi olarak belirtilmiş; b bendinde gizli tutulması gereken bilgilere ulaşımın sağlanması suç olarak tayin edilmiş; c bendinde suçun cebir, tehdit veya hukuka aykırı başka bir fiille gerçekleştirilebileceği; d bendinde ise yasak anlaşmalarla da bu suça vücut verilebileceği hüküm altına alınmıştır. Maddenin üçüncü fıkrasında nitelikli haller düzenlenmiştir. Dördüncü fıkrada ise gerçek içtimaın uygulanacağı hal belirtilmiş ve son fıkrada mal veya hizmet alım veya satımlarına ya da kiralamalara fesat karıştırılması durumları için diğer fıkraların kapsamı genişletilmiştir.
- Published in ihale
Kamu İhale Hakkında Bilgiler
İhale, artırma ve eksiltme suretiyle yapılan sözleşmelerden en çok arttıranın veya eksiltenin icabını kabul niteliğinde olmak üzere artırma veya eksiltmeye çıkaranın meydana gelmiş irade beyanıdır.
Bir işin bir başkası üzerine bırakılması, ihalenin kelime anlamını oluşturmaktadır.
İdare, görevlerini yerine getirirken tek taraflı işlemler yaptığı gibi, yeri geldiğinde sözleşmeler de yapmaktadır. İdarenin sözleşmeleri her daim idari sözleşmeler şeklinde meydana gelmemektedir. Bazı sözleşmeler, sözleşmeci taraflardan biri idare olduğundan idare sözleşmesi olmasına rağmen, idari sözleşme olmayabilir. Bu sözleşmeler; bazen idari sözleşmeler, bazen ise özel hukuk sözleşmeleri olmaktadır. Kamu hizmetlerinin yerine getirilmesinde idarenin yaptığı alım, satım, taşıma, kiralama, bayındırlık işlerine ilişkin sözleşmeler, özel hukuk sözleşmesi niteliğinde olabilmektedir. Özel hukuk sözleşmelerinde taraflar arası eşitlik ilkesi geçerlidir ve bu noktada özel hukuk sözleşmeleri, idari sözleşmelerinden ayrılmaktadır. Özel hukuk sözleşmeleri Borçlar Kanunu hükümlerine ve bu sözleşmelerdeki uyuşmazlıklar da adli yargıya tabi olmaktadır. Ancak idarenin sözleşmeleri nitelik olarak özel hukuk sözleşmesi de olsa, özel hukuk kişilerinin yaptığı, alım-satım, kiralamalardan farklılık göstermektedir. Kamu tüzel kişileri ile kamu yararının korunmasının gerekli olduğu kişilerce yapılan alım-satım ve kiralamalar, önceden kamu hukuku kuralları ile belirlenen emredici kurallara bağlı kılınarak gerçekleştirilmektedir.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 4. Maddesinin 3. Fıkrasında bu kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin taraflarının, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahip olduğu, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddeler eyer verilemeyeceği, kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensibin göz önünde bulundurulacağı belirtilmiştir.
İhaleye fesat karıştırma suçu, genellikle, kanunlarda belirtilen ihale süreci ve yöntemlerine aykırı hareket edilmesi sonucu ortaya çıkmaktadır. İhale süreci ise ihale ihtiyacının ortaya çıkmasıyla birlikte, idarenin ihtiyacını karşılamak için özel hukuk kişisine yönelmesi ile başlamaktadır.
Sözleşmenin yapılması anına kadar olan ihale süreci beş aşamada gerçekleşmektedir. Bunlar;
– Hazırlık
– İlan
– İhale dokümanının alınması ve tekliflerin sunulması
– Tekliflerin değerlendirilmesi
– İhalenin karar bağlanması, onaylanması ve sözleşmeye davet aşamalarıdır.
- Published in ihale
YEMEK AŞIRI DÜŞÜK NEDİR VE NASIL HAZIRLANIR?
MALZEMELİ HİZMET ALIM İHALELERİNDE AŞIRI DÜŞÜK TEKLİF
AÇIKLAMASINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR
-
Giriş
Malzemeli yemek hizmeti alım ihaleleri, içerdiği yemek malzemesi ve gerektirdiği hizmet göz önüne alındığında öteki hizmet alım ihalelerinden farklıdırlar. Malzemeli yemek hizmeti alım ihalelerini oluşturan unsurlar; “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider”dir. İdarelerin malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerindeki “aşırı düşük teklif sorgulamaları”nda, teklif edilen fiyat içerisindeki oranı çok önemli olduğundan yapılacak hesaplamaların yüzde yüz doğru olması elzemdir. Aksi durum isteklinin değerlendirme dışı kalmasına ve firmanın maddi kaybına yol açacaktır.
Hizmet alım ihalelerinin çeşitlerinden biri de “malzemeli yemek alım ihaleleri”dir. Kamu kurum ve kuruluşları bu ihale çeşidinde, ihale düzenleyerek, personelinin yemek ihtiyaçlarını yüklenici firma aracılığıyla karşılamaktadırlar. Yemek malzemesini sağlama, yemek yapma, dağıtma ve yemekle alakalı temizlik hizmetlerini yerine getirme yüklenici firmaların başlıca sorumluluğudur.
Diğer hizmet ihalelerinden farklı olarak, malzemeli yemek alım ihaleleri içerisinde malzeme unsurunu da barındırmaktadır. Bu nedenle hazırlanacak aşırı düşük teklif açıklamalarında, hizmet maliyetinin yanında, yemek malzemesi maliyetine ilişkin açıklamaların da hazırlanması gerekmektedir.
2. Hizmet Alım İhalelerinde Aşırı Düşük Teklif Değerlendirme Yöntemleri
Hizmet ihalelerinde aşırı düşük teklif değerlendirmesiyle ilgili olarak idarelerin uymak zorunda olduğu kurallar aşağıda gösterilmiştir.
İdarelerin tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında uymakla mükellef oldukları kurallar bulunmaktadır. İhale komisyonu yapılan teklifleri değerlendirmesinin ardından Kamu İhale Kurumunca tespit edilen yönteme göre sınır değeri hesaplamaktadır.
İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtildiği durumlarda, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilmektedir.
Sınır değerin altında kalan teklif sahiplerinden Kamu İhale Kurumunca tespit edilen kriterler ışığında teklifte önemli olduğu belirlenen maliyet bileşenleriyle alakalı ayrıntılar yazılı olarak talep edilir.
4734 Sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38. maddesi uyarınca;
İhale komisyonu;
a) Verilen hizmetin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.
Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Bunun doğal sonucu olarak ihale komisyonu tarafından reddedilmeyen teklif geçerli teklif olarak belirlenir.
3. Malzemeli Yemek Hizmet Alımı İhalelerinde Aşırı Düşük Tekliflerin Değerlendirilmesi
İnceleme konumuz olan ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında yararlanılmak amacıyla önceden hazırlanan teknik şartnamelerde asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılmakta ve menüde yer alan yemeklerin içerikleriyle çiğ girdi miktarları belirlenmektedir.
Bu tür ihalelerde; aşırı düşük teklif sorgulamasına maruz kalan istekli ilk önce “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının bulunduğu Kamu İhale Genel Tebliğinin Ek H.4’te bulunan “Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli”ni hazırlamak suretiyle yaptığı aşırı düşük açıklaması kapsamında sunmaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.6 bendinde düzenlendiği üzere açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmamasına bağlıdır.
Açıklamasında oran belirtilmeyen veya belirtilmiş olan oran 0,80’den az veya 0,95’den fazla olan isteklilerin teklifleri kabul edilmemektedir.
Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.6 maddesinde de düzenlendiği üzere yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler “Ana çiğ girdi” ibaresiyle tanımlanmaktadır. Bu nedenle, isteklinin beyan ettiği orana dahilinde teklifte bulunması halinde, yemeğin pişirilmesi amacıyla ihtiyaç duyulan enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.
Tebliğin aynı maddesinin devamında verilen örnekte;
“…1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.
Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir…” düzenlemesi de açıkladığımız hususu somutlaştırmıştır.
4. Malzemeli Yemek Alımı İhalelerinde Ana Çiğ Girdi Maliyetlerinin Tevsiki
Ana çiğ girdi maliyetlerinin, malzemeli yemek alımı ihalelerinde tevsiki için ilk olarak aşağıda ifade edilen yöntemlerden birini kullanmak suretiyle izah etmek ve aşırı düşük teklifi açıklamak gerekmektedir.
İstekliler aşırı düşük sorgulamasına tabi tutulan tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanmak suretiyle açıklayabilirler.
A. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri Kullanılarak Açıklama
Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.2. maddesi uyarınca;
“Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Kamu İhale Genel Tebliği, Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Kamu İhale Genel Tebliği, Ek-O.6) düzenlenecektir.
Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.”
B. Maliyet Tespit Tutanağına Göre Birim Maliyet Fiyatının Tespiti Kullanılarak Açıklama
Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.2.1. maddesinin 2. fıkrası gereği;
Maliyet birim fiyatının, Maliyet Tespit Tutanağına göre tespit edilmesi; mamul/mal ve hizmet alım ihalelerine göre farklılık arz etmekte ve iki farklı şekilde açıklanabilmektedir. Buna göre;
Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması durumunda;
Mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması gerekmektedir.
Fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise:
Kamu İhale Genel Tebliğinin 79/2.2.1. maddesinin 2, 3 ve 4. Fıkralarında “İhaleye çıkılan hizmet için verilen teklif birim fiyatın, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin maliyet tespit tutanağında (Kamu İhale Genel Tebliği, Ek-O.5) yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (…/…/…) tarih ve (‘) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Kamu İhale Genel Tebliği, Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (…/…/…) tarih ve (‘) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.” İfadeleriyle kurum düzenlenmiş bulunmaktadır.
C. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar Kullanılarak Açıklama
“Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.” Düzenlemesi Kamu İhale Genel Tebliğinin 79/2.2.2 maddesinde mevzuat haline getirilerek açıklama yöntemi düzenlenmiştir.
D. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar Kullanılarak Açıklama
Kamu İhale Genel Tebliğinin 79/2.2.3 maddesinde bulunan “Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.” Düzenlemesiyle aşırı düşük açıklama yöntemi belirlenmiştir.
E. Ticaret Borsası Fiyatları Kullanılarak Açıklama
“Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51’inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.” düzenlemesiyle Kamu İhale Genel Tebliğinin 79/2.2.4 maddesi açıklama kriterini belirlemiş bulunmaktadır.
F. Toptancı Hal Fiyatları Kullanılarak Açıklama
Kamu İhale Genel Tebliğinin 79/2.2.5 maddesinde “Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama” yapılabileceği düzenlenmiştir.
G. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar Kullanılarak Açıklama
“İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama…” yapılabileceği Kamu İhale Genel Tebliğinin 79/2.2.6 maddesi aracılığıyla düzenlenmiştir.
H. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar Kullanılarak Açıklama
Kamu İhale Genel Tebliğinin 79/2.2.7 maddesi “Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Kamu İhale Genel Tebliği, Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.”
Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Kamu İhale Genel Tebliği, Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.
Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Kamu İhale Genel Tebliği, Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.
İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Kamu İhale Genel Tebliği, Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.” Düzenlemesiyle açıklama kriterini belirlemiş bulunmaktadır.
I. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel Kullanılarak Açıklama
Kamu İhale Genel Tebliğinin 79/2.2.8 maddesinde “Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.” Düzenlemesiyle açıklama yöntemi belirlenmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliğinin 79/2.2.6 bendinde; malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak yukarıda belirtilen yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabileceği düzenlemesi bulunmaktadır.
- Published in MAKALELER, YEMEK AŞIRI DÜŞÜK
Hakedişten Doğan Damga Vergisi Sözleşmenin İfası Süresince Ortaya Çıkacağından Sözleşme Gideri Olarak Değerlendirilemeyeceği
KAMU İHALE KURUL KARARI
- Hakedişten Doğan Damga Vergisi
- Önemli Maliyet Bileşenleri
- Sözleşme Giderinin Kapsamı
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2018/583762 İhale Kayıt Numaralı “2019-2020 Yılı Personel Servis Araçları Kiralaması” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Milli Savunma Bakanlığı İzmit İnşaat Emlak Bölge Başkanlığı tarafından 12.12.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2019-2020 Yılı Personel Servis Araçları Kiralaması” ihalesine ilişkin olarak Körfez Tur. Seyh. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin 31.12.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.01.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.01.2019 tarih ve 1753 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.01.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2019/64 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Genç Tur. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı şöyle ki;
-Hakedişten doğan damga vergisine yönelik bir açıklamada bulunulmadığı,
…
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
- a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
- b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
- c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8’inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,
…
İdarece açıklama istenilen önemli maliyet bileşeni olarak belirlenen sözleşme giderini oluşturan bileşenlerin, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklandığı, hakedişten doğan damga vergisinin sözleşmenin ifası süresince ortaya çıkacağı, bu nedenle sözleşme gideri olarak değerlendirilemeyeceği, genel gider içerisinde değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varıldığından anılan istekli tarafından yapılan açıklamanın kamu ihale mevzuatı açısından aykırılık teşkil etmediği ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Published in HİZMET AŞIRI DÜŞÜK, KİK KARARLARI, TAŞIMA AŞIRI DÜŞÜK
Anahtar teslimi götürü bedel yapım işinde, eksilen iş tutarına uygulanan tenzilat oranının yanlış alınması
SAYIŞTAY KARARI
- Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 23. maddesi
- İş Eksilişinin Nasıl Hesaplanacağı
- Yapımından Vazgeçilen İşlerin Bedeli
SAYIŞTAY TEMYİZ KURULUNA BAŞVURUYA KONU OLAY
1- 53 sayılı İlamın 3. maddesiyle; Anahtar teslimi götürü bedel yapım işinde, eksilen iş tutarına uygulanan tenzilat oranının yanlış alınması sebebiyle … TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.
İlamda Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan …, …, …, … ve Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan …’in aynı mahiyetteki temyiz dilekçelerinde özetle;
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 23. maddesinde belirtildiği üzere; İdarenin gerekli görerek yapılmasını istediği, ancak fiyat teklif cetvellerinde bulunmayan yeni iş kalemlerinin bedelleri yüklenici ile birlikte tespit edildiğini, burada iş artışından bahsedildiğini, ancak iş eksilişi ile ilgili bir hükmün bulunmadığını, dolayısı ile artan imalatların birim fiyatları anlaşmaya tabii olduğunu, ancak azalan imalatlarla ilgili bir hüküm bulunmadığından azalan iş kalemlerinin birim fiyatları YÎGŞ’nin 23. maddesine göre hesaplanmasının mümkün olmadığını,
Zira 25.09.2012 tarihli 35477 Tutanak nolu Sayıştay Temyiz Kurulu Kararı (A) ile işaretlenen bölümde “Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 23. maddesinde, anahtar teslimi götürü bedel işleri de kapsayacak biçimde, iş artışı sebebiyle ortaya çıkan ilave işlerin bedellerinin tespit yöntemi düzenlenmiş, ancak azalan işlerin fiyatlandırılması konusunda bir açıklık getirilmemiştir.” denildiğini,
… … Anadolu Lisesi Yapım İşi götürü bedel teklif alınarak ihale edildiğinden teklif ekinde herhangi bir teklif cetveli bulunmadığını, dolayısı ile yüklenicinin hangi iş kalemine ne teklif ettiğinin belli olmadığını,
Bu durumda 25.09.2012 tarih ve 35477 tutanak nolu Sayıştay Temyiz Kurulu kararına bakıldığında; (B) ile işaretlenen bölümde “bu çerçevede bakıldığında, bahse konu olan imalatların sözleşmede bulunmayan bir iş olmadığı ve anahtar teslimi götürü bedelli olarak ihale edilmiş işin, iş artışından kaynaklanmadığı nedeniyle YÎGŞ’nin 23 .maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği açıktır.
Bu durumda yapımından vazgeçilen işlerin bedeli işe ait sözleşme ve ekleri dahilinde kalınarak tespit edilmelidir.
İşin yaklaşık maliyetine esas miktar hesaplamaları ve pursantaj değeri esas alınarak, yapımından vazgeçilen işlerin pursantaj cetvelinde yer alan ağırlıklarını toplam sözleşme bedeli ile mukayese etmek suretiyle fiyatlandırma yapılması gerekir.” denildiğini,
Yüklenicinin İdareye teklif ekinde sunduğu teklif cetveli bulunmadığından bu işin iş artışında azalan imalatların bu şekilde hesap edildiğini,
Zira 25.09.2012 tarihli 35477 Tutanak nolu Sayıştay Temyiz Kurulu Kararının (C) işaretli bölümünde, “Anahtar teslimi götürü bedel işleri de kapsayacak biçimde iş artışı sebebiyle ortaya çıkan ilave işlerin bedellerinin tespiti yöntemi düzenlenmiş, ancak azalan işlerin fiyatlandırılması konusuna bir açıklık getirilmemiştir. Söz konusu olayda iş eksikliği olduğu, dolayısı ile kanunun, YÎGŞ’nin 23. maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği açıktır. Bu durum da yapımından vazgeçilen işlerin bedeli işe ait sözleşme ve ekleri dahilinde kalınarak tespit edilmiştir. Söz konusu anahtar teslimi götürü bedel işinde, İdare tarafından yüklenicinin teklif bedelini gösteren hesap cetveli istenildiğinden ve yüklenici tarafından da İdareye sunulduğundan yukarıda belirtilen doğrultuda yapımından vazgeçilen imalat kalemlerinin fiyatlandırılmasında, yüklenicinin teklif kapsamında sunduğu fiyatların esas alınması gerekir.”denildiğini,
Yüklenici … … Anadolu Lisesi Yapım İşinde götürü bedel teklif verdiğini ve teklif ekinde teklif cetveli sunmamış olduğundan bu işte azalan imalatlar 25.09.2012 tarihli 35477 Tutanak nolu Sayıştay temyiz kurulu kararı (B) ile işaretlenen kısmında belirtildiği şekilde pursantaj cetvelinde yer alan ağırlıkların toplam sözleşme bedeliyle mukayese etmek sureti ile fiyatlandırıldığını, fiyat anlaşması da bu şekilde yapıldığını,
Kaldı ki YİGŞ’nin 23. maddesi gereği her bir iş kalemi için ayrı ayrı anlaşma yapılabileceğini, burada anlaşma tutanağında artan ve azalan birim fiyatlar gösterildiğini, dolayısı ile İdarece yapılan uygulamanın doğru olduğunu,
Aldıkları keşif artışı kararı ile ilgili olarak gerek Sayıştay denetçisi, gerekse yargı kararında, “Her ne kadar mevzuatta iş eksilişinin ne şekilde fiyatlandırılacağına ilişkin düzenleme bulunmasa da hakkaniyet gereği iş artışının fiyatlandırılması için izlenen yöntemin işin eksilişinin fiyatlandırılmasında da aynen uygulanmasının işin tabiatına uygun düşeceği düşünülmektedir.” denildiğini, şimdi burada ‘’Her ne kadar mevzuatta iş eksilişinin ne şekilde fiyatlandırılacağına ilişkin düzenleme bulunmasa da” cümlesini iyi değerlendirmek gerektiğini, zira bu idarenin yaptığı işlemin aslında kanun, yönetmelik ve mevzuat hükümlerine uygun olduğunun itirafı olduğunu, ancak buna rağmen kanun, yönetmelik ve mevzuata uygun olan aldıkları kararın hakkaniyet kurallarına uymadığını söylemenin hangi hakkaniyet anlayışı olduğunu, hakkaniyet ve adalet anlayışı kişilerin kişisel kanaatleri ve düşünceleri ile oluşturacağı kavramlar olmadığını, ancak kanun ve yönetmeliklerle belirlenecek kavramlar olduğunu, eğer herkes kendi hakkaniyet ve adalet anlayışı ile karar vermeye kalkarsa, orada kanun, hak ve adaletten söz edilebilir mi sorusunun doğduğunu, kendilerine çıkartılan bu haksız fahiş zimmetlerin hangi kanun, hangi yönetmelik ve şartnamenin, hangi maddelerine göre çıkartıldığını, cevap vermek gerekirse sadece kişisel görüşe dayanan hakkaniyet ve adalet anlayışına göre olduğunu, Kanunlar adalet ve hakkaniyeti sağlamak için var olduğunu, eğer herkes kendi kişisel anlayışına göre adalet ve hakkaniyeti oluşturmaya kalkarsa orada adalet ve hakkaniyet olamayacağını,
Ayrıca burada Yüksek fen kurulu kararlarından bahsedildiğini, oysa YİGŞ’nin 22. maddesi de yüksek fen kurulu kararı da bu şekilde olmadığı gibi, eksilen işler o madde dikkate alınarak yapılsa bile her iş kalemi için aynı tenzilatla anlaşma zorunluluğu bulunmadığını, kaldı ki burada tenzilat diye bir olayın da bulunmadığını, fiyat anlaşması bulunduğunu, bu sebeple her bir iş kalemi için ayrı anlaşma sağlanabileceğini, bu anlaşma yetkisinin de idarelere verildiğini,
İdarenin ayrıca burada kurum menfaatlerini de gözettiğini, zira idarenin kanunların, şartnamelerin ve yönetmeliklerin (4735 Kamu İhaleleri Sözleşme Kanunu ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi) kendilerine verdiği yetki ile yüklenici ile pazarlık yaptığını ve Bayındırlık rayicine göre belirlenen iş artış kalemlerinden %18 tenzilat yapılarak kurum menfaatini de gözettiğini, kaldı ki mevzuata göre %1 tenzilat da yapabileceklerini, işte hakkaniyet anlayışını idarenin kanun, şartname ve yönetmeliklerin verdiği yetkiye dayanarak burada uyguladığını, kaldı ki ortada yapılan bir iş ve bu işin ödenen hak edilmiş bir bedeli bulunduğunu,
Bu şekilde kendilerine ödettirilmeye çalışılan hiçbir kanun, yönetmelik ve şartnameye dayandırılmayan haksız kamu zararına sebebiyet verildiğini kabul etmediklerini, temyiz kurulunun alacağı düzeltme kararı ile hakkaniyeti ve adaleti sağlayacağına inandıklarını belirterek kararın düzeltilmesini ve üzerlerine çıkartılan zimmetin kaldırılmasını talep etmişlerdir.
BAŞSAVCILIK MÜTALAASI
“Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden yapılan dava konusu işle ilgili düzenlenen sözleşmede iş artışı, eksilişi ve işin tasfiyesi konularında sözleşme ve eklerinde birim fiyatları bulunmayan yeni iş kalemlerinin bedelinin hesabı konusunda Yapım İşleri Genel Şartnamesi Hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir. Mevcut işte iş artışı gerekli olduğundan artışa isabet eden iş kalemlerinin miktar ve birim fiyatlarının hesaplanması Yapım İşleri Genel Şartnamesi 22. maddesine göre yapılacağı açık olarak belirtilmiş olup eksilen iş kalemlerinin de miktar ve birim fiyatlarının hesaplanmasının aynı maddeye göre hesaplanması gerekmektedir. Nitekim Yüksek Fen Kurulunun anahtar teslimi götürü bedel yapım işlerinde yapımından vazgeçilen iş kalemlerine ait birim fiyatlarının sözleşme eki YİGŞ’nin 22. maddesinin kıyasen uygulanması ilişkin 23.03.2011 tarih ve 2011/5 ve 08.08.2011 tarih ve 2011/8 sayılı kararları bulunmaktadır.
Yukarda belirtilen hususlar karşısında Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden yapılan işle ilgili olarak artan ve eksilen imalat kalemlerinin her ikisine de Yapım İşleri Genel Şartnamesi 22. maddesi esas alınarak aynı birim fiyatı yöntemiyle hesaplanması gerektiğinden ihtilaf konusu olay hakkında verilen tazmin karan yasaldır.
Arz ederim.”
denilmiştir.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
SAYIŞTAY TEMYİZ KURULU KARARI
… Tic. Ltd. Şti İş Ortaklığı yüklenimindeki … Anadolu Lisesi Yapım İşi 21/08/2013 tarihinde anahtar teslimi götürü bedel üzerinden akdedilmiştir. Bu işe ilişkin olarak 13/02/2015 tarih ve 30934976-000-953 sayılı onayla … TL tutarında iş artışı yapıldığı görülmüştür. İş artış onayı ve eki belgelerin incelemesi neticesinde; iş artışının tutarı hesap edilirken, artan ve eksilen imalat tutarının her ikisinin de Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2012 yılı birim fiyatları esas alınarak belirlendiği, iş artış kalemleri için belirlenen bu tutarlar üzerinden yüzde 18 tenzilat yapıldığı, ancak eksilen imalat tutarının, sözleşme bedelinin yaklaşık maliyete oranlanması ile bulunan oranın, eksilen imalat tutarıyla çarpılması suretiyle hesap edildiği, dolayısıyla iş eksiliş tutarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2012 Yılı birim fiyatları üzerinden yüzde 32,6 tenzilatla hesaplandığı anlaşılmıştır.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 24. maddesinde;
“Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;
a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,
b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,
Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin %10’una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise %20’sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.” denilmektedir.
İşe ait sözleşmenin 27. maddesinde iş artışı, eksilişi ve işin tasfiyesi konularında ve 28. maddesinde sözleşme ve eklerinde birim fiyatı bulunmayan yeni iş kalemlerinin bedelinin hesabı konusunda Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22. Maddesinde ise iş artışı dolayısıyla ortaya çıkan iş kalemlerinin fiyatlarının yeni birim fiyat yapılması sistemi içerisinde tespit edilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.
İş artışı gerekli olduğunda, artışa isabet eden iş kalemlerinin miktar ve birim fiyatlarının hesaplanması, aynı şekilde mezkur 22. madde uyarınca hesaplama paralelliği sağlanması açısından eksilen iş kalemlerinin de miktar ve birim fiyatlarının belirlenmesi gerekmektedir.
Nitekim Yüksek Fen Kurulunun, anahtar teslimi götürü bedel yapım işlerinde ortaya çıkan fiyat anlaşmazlığına ilişkin olarak, 23/03/2011 tarih ve 2011/5 sayılı ve 08/08/2011 tarih ve 2011/8 sayılı Kararlarında; yapımından vazgeçilen iş kalemlerine ait birim fiyatların, sözleşme eki YİGŞ’nin 22. maddesinin kıyasen uygulanması suretiyle, bu maddede öngörülen usul ve esaslar doğrultusunda tespit edilmesine karar verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat ve açıklamalar değerlendirildiğinde, anahtar teslimi götürü bedel işlerde bir iş artışı yapılmasına lüzum görüldüğünde, artan ve eksilen imalatların Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22. maddesi hükmü çerçevesinde aynı yöntemle hesaplanması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle artan ve eksilen imalat kalemlerinin her ikisinin de aynı birim fiyat yöntemiyle hesaplanması, dolayısıyla artan ve eksilen imalatların her ikisine de aynı tenzilatın uygulanması gerekmektedir.
…
- Published in Genel, SAYIŞTAY KARARLARI
İhale Komisyonu Kararının İstekliye Gönderilmemesi
KAMU İHALE KURUL KARARI
- Başvuru Ehliyeti
- İstekliye Komisyon Kararının Gönderilmemesi
- İhale Sürecindeki Hukuka Aykırı Eylem ve İşlemler
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2017/597121 İhale Kayıt Numaralı “2017-2018 Eğitim Öğretim Yılı Pendik Fatih İmam Hatip Ortaokulunda (Geçici Eğitim Merkezi) ve Diğer Okullarda Öğrenim Gören Suriyeli Öğrencilerin Servisle Taşınması İşi” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Pendik İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 07.12.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2017-2018 Eğitim Öğretim Yılı Pendik Fatih İmam Hatip Ortaokulunda (Geçici Eğitim Merkezi) ve Diğer Okullarda Öğrenim Gören Suriyeli Öğrencilerin Servisle Taşınması İşi” ihalesine ilişkin olarak Cenport Turizm ve Taş. Oto ve İnş San ve Tic. Ltd. Şti.nin 15.12.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 03.01.2018 tarih ve 580 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.01.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2018/22 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İhaleye teklif veren Yücel Turizm Ltd. Şti. ile Atak Tur. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ancak söz konusu 2 isteklinin ihalede teklif vermiş olmasına rağmen kesinleşen ihale kararı ve ekli ihale komisyonu kararının bahsi geçen bu iki istekliye gönderilmediği, bu durumun ihale mevzuatına aykırı olduğu, Özbegler Tur. Ltd. Şti. ile Özsoyer Tur. Ltd. Şti.nin eğitim ve öğretim alanında faaliyet göstermediği dolayısıyla ihalede sunmuş oldukları iş deneyimine ilişkin belgelerin ihale konusu iş veya benzer işi karşılamadığı, öte yandan Özkardeşler Tur. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinde öğrenci taşına işinin geçmesine rağmen iş deneyim belgesini düzenleyen kurumun eğitim-öğretim alanında faaliyet göstermediği, söz konusu işin kurumun lojmanlarında ikamet eden kurum personelinin çocuklarının sefer usulü ile taşınması işi olduğu dolayısıyla söz konusu isteklinin iş deneyim belgesinin benzer iş tanımını karşılamadığı,
…
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Kesinleşen ihale kararının bildirilmesi” başlıklı 66’ncı maddesinde “Kesinleşen ihale kararı, ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil, ihaleye teklif veren bütün isteklilere 65 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca alınan ihale komisyonu kararı ile birlikte bildirilir.
(2) İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır.
(3) İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz.” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;
- a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,
- b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,
- c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,
hakkında başvuruda bulunabilir …” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden istekliler tarafından yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunulabileceği, bu itibarla öncelikle ortada korunması gereken bir hak kaybının veya zararın veya zarara uğranması ihtimalinin olması gerektiği anlaşılmıştır.
EKAP üzerinden yapılan sorgulamada idarenin teklifini geçerli olarak belirlediği 9 istekliye kesinleşen ihale kararının 07.12.2017 tarihinde EKAP üzerinden bildirimde bulunulduğu, öte yandan birim fiyat teklif cetvelinde rakamsal hata olduğu gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan ve teklif bedeli sıralamasında en düşük 3’üncü teklifi verdiği anlaşılan Yücel Tur. İnş. Kırt. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile teklif bedeli yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan en yüksek teklif bedeline sahip Atak Tur. San. Tic. Ltd. Şti.ye kesinleşen ihale kararının bildirilmediği anlaşılmıştır. Bununla birlikte Yücel Tur. İnş. Kırt. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye 07.12.2017 tarihinde EKAP üzerinden “Uygun olmayan belgelerin uygun olmama gerekçelerine ilişkin tutanak” isimli belgenin gönderildiği ve anılan istekliye birim fiyat teklif cetvelinin uygun olmadığı yönünde bildirimde bulunulduğu anlaşılmıştır.
İhale mevzuatı gereğince kesinleşen ihale kararının bütün isteklilere bildirilmesi gerekmekle birlikte somut olayda yapılan bu usul hatasının anılan iki isteklinin sıralaması düşünüldüğünde başvuru sahibi istekli açısından hak kaybının telafisine yönelik bir durum oluşturmadığı, zira teklif bedeli sıralamasında 3’üncü sırada yer alan Yücel Tur. İnş. Kırt. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye her ne kadar kesinleşen ihale kararı bildirilmemiş olsa da kendi yapılan bildirim neticesinde kendi teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığının farkında olduğu ve buna yönelik idareye herhangi bir şikayet başvurusunda bulunmadığı öte yandan teklifi değerlendirme dışı bırakılan diğer istekli olan Atak Tur. San. Tic. Ltd. Şti. açısından düşünüldüğünde ise usul hatasının ihale sonucunun esasını değiştirecek nitelikte olmadığı kanaatine varıldığından başvuru sahibinin bu iddiasının usule yönelik olan kısmı yerinde görülmemiştir.
Öte yandan başvuru sahibinin 1’inci iddiası kapsamında öne sürmüş olduğu diğer hususlara ilişkin olarak yapılan incelemede, başvuru sahibinin ihalede 120.875,00 TL tutarında teklif verdiği, itirazen şikayet başvurusuna konu olan 1inci iddiasının ise ihalede kendi vermiş olduğu teklif bedelinin üzerinde yukarıda da ifade edildiği üzere teklif veren Yücel Turizm Ltd. Şti. ve Atak Tur. Ltd. Şti. ile birlikte Özbegler Tur. Ltd. Şti., Özsoyer Tur. Ltd. Şti. ve Özkardeşler Tur. Ltd. Şti.ye ilişkin olduğu, bu nedenle söz konusu iddia bakımından başvuru sahibinin herhangi bir hak veya menfaat kaybı ya da zarara uğraması durumunun ortaya çıkma ihtimalinin bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Published in HİZMET AŞIRI DÜŞÜK, KİK KARARLARI, TAŞIMA AŞIRI DÜŞÜK
Bakım Onarım Ve Lastik Giderlerinin Tevsiki İçin Sunulan Belgeler Üzerinde Herhangi Bir Meslek Mensubu Kaşesinin Ve İmzasının Bulunmaması
KİK KARARI
- Bakım Onarım ve Lastik Gideri
- Giderlerin Tevsiki
- Meslek Mensubu Tarafından Kaşelenme
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2018/330162 İhale Kayıt Numaralı “2018-2019 Eğitim Öğretim Yılı Temel Eğitim (İlkokul – Ortaokul) Öğrencileri Taşıma Hizmet Alımı İşi” İhalesi
KARAR:
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 4, 5, 12, 13, 16, 17 ve 18’inci kısımlarının aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan S.S. Reşadiye 3 Nolu Servis Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi üzerinde bırakıldığı, fakat adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun yapmadığı şöyle ki;
…
- b) Açıklama ekinde verilen belgelerin içerisinde proforma fatura veya fiyat teklifi olmadığı, var ise Ek.O.5 veya EK.O.6 formlarının yönetmeliğe bu yönüyle aykırı olduğu, imzalayan mali müşavirin S.S. Reşadiye 3. Nolu Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifinin defter ve belgelerini imzalamaya yetkili olmadığı ve adı geçen istekli ile tam tasdik sözleşmesinin bulunmadığı, standart form ekinde olması gereken SMMM’ye ait faaliyet belgesinin olmadığı, bunun yerine SMMM Cumhur Aldemir adına serbest muhasebeci mali müşavirlik ruhsatının eklendiği,
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
- a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
- b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
- c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.…
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…
79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
…
79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.
79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.
Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (…/…/…) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (…/…/…) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
…
79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”
açıklaması,
…
15.08.2018 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 4 isteklinin katıldığı, ihalenin 4, 5, 12, 13, 16, 17 ve 18’inci kısımları için sınır değerin altında teklif sunan S.S. Reşadiye 3 Nolu Servis Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifinden 16.08.2018 tarihinde ilgili kısımlar için aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, ihale komisyonu tarafından adı geçen isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak 29.08.2018 tarihinde onaylanan komisyon kararı ile ihalenin itirazen şikayete konu kısımlarının S.S. Reşadiye 3 Nolu Servis Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi üzerinde bırakıldığı, söz konusu karara karşı yapılan şikayet başvurusunun idarece uygun bulunmaması üzerine yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine 04.10.2018 tarihli ve 2018/UH.I-1810 sayılı Kurul kararı ile idare tarafından açıklamaya esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesi suretiyle 4, 5, 12, 13, 16, 17 ve 18’inci kısımları için teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen S.S. Reşadiye 3 Nolu Servis Motorlu Taşıyıcılar Koop.den yeniden, 12’nci kısım için teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen Selahattin Çardak’tan ve 13’üncü kısım için teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen DE AR Turz. ve Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği kararı verilmiş olup idare tarafından ihalenin ilgili kısımları için teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden 17.10.2018 tarihinde;
“Sayın İstekli;
…
Aşırı düşük teklif vermiş olduğunuz kısımlarla ilgili olarak yaklaşık maliyetinizi etkileyen unsurlardan Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet Alımı İhalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79. Maddesinde belirtilen işin özgünlüğü ile birlikte, Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar;
Araç yakıt gideri
Trafik Sigorta Poliçesi Karayolu Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk sigortası giderleri
Araç Bakım, Onarım ve lastik giderleri
Araç Muayene giderleri
Personel çalıştırılması durumunda Personel sigorta giderleri ve ücreti
Sözleşme giderleri
Yukardaki Maliyetlerin hesaplanmasında aracın veya çalıştırılacak personelin genel giderlerinin ihale konusu işin yapıldığı dönemleri kapsayan tutarlarının açıklamaya konu edilmesi yeterlidir.
Bu açıklamaların yanında hizmetin yerine getirilmesindeki varsa avantajlı koşullarınızın da açıklanması, yazımız ekinde bulunan EK-0.5 ve Ek-0.6 tanzim edilmesi ve üç iş günü içerisinde müdürlüğümüze sunulması hususunda gereğini rica ederim.” ifadelerine yer verilerek aşırı düşük teklif açıklaması istendiği görülmüştür.
İhalenin 4, 5, 12, 16, 17 ve 18’inci kısımlarına ilişkin olarak;
- a) İhale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde hizmet işinde kullanılacak araçların isteklinin kendi malı olması gerektiğine ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesindeki açıklamalar uyarınca araçların kira sözleşmelerinin maliyet unsurlarına ilişkin tevsik edici belgeler arasında sayılmadığı dolayısıyla sunulmasına gerek bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin kullanılan araçların ilgili firma adına kayıtlı olmadığı, araçların kira sözleşmelerinin açıklama ekinde sunulmadığı iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- b) S.S. Reşadiye 3 Nolu Servis Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifinin itirazen şikayete konu edilen kısımlara ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgeler incelendiğinde araçların genel bakımı ve lastikler için firma fiyat tekliflerini içeren belgelerin sunulduğu görülmüştür.
Genel bakım için alınan tekliflerde yağ tutarı, yakıt filtresi, yağ filtresi, hava filtresi, genel bakım ve maliyet kalemlerinin ve bu kalemlerin karşısında fiyatların bulunduğu, söz konusu belgelerin “Huzur Ticaret Yağ Filtre ve Yedek Parça Bakım Servisi” tarafından imzalanıp kaşelendiği görülmüştür.
Lastikler için alınan tekliflerde 4 adet lastik için fiyatın bulunduğu söz konusu belgelerin “Kılıç Petrol Oto Lastik Nakliye İnş. Tur. Gıda” tarafından imzalanıp kaşelendiği görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliği açıklamaları uyarınca fiyat tekliflerinin ve Ek-O.5 ve Ek-O.6 tutanaklarının fiyat teklifi veren kişinin tam tasdik sözleşmesi yaptığı meslek mensubu tarafından kaşelenip/mühürlenip imzalanmasının yeterli olduğu bunun dışında fiyat teklifi alan kişinin tam tasdik sözleşmesi yaptığı meslek mensubunun fiyat tekliflerini kaşeleyip/mühürleyip imzalamasına gerek olmadığı anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından bakım onarım ve lastik giderlerinin tevsiki için sunulan belgeler incelendiğinde, anılan belgelerin yalnızca fiyat içermek ve düzenleyen firma tarafından kaşelenip imzalanmak suretiyle tanzim edildiği, belge üzerinde herhangi bir meslek mensubu kaşesinin ve imzasının bulunmadığı, ayrıca belgenin Kamu İhale Genel Tebliği 79’uncu maddesinde fiyat tekliflerinin taşıması gereken diğer unsurlarıda taşımadığı, dolayısıyla söz konusu belgelerin anılan giderlerin tevsikinde kullanılamayacağı sonucuna varılmıştır.
Yine açıklamalar kısmında sunulan Ek-O.6 ve Ek-O.7 tutanakları incelendiğinde, tutanakların yukarıda yer verilen maliyet kalemlerini değil, ihale üzerinde bırakılan istekli adına hizmet kapsamında yer alan hatların kalem kalem maliyetleri ve ağırlıklı ortalama birim maliyetleri ile toplam birim maliyet tutarlarını gösterir şekilde düzenlendiği, bu haliyle aşırı düşük açıklama yazısında fiyat teklifleri ekinde sunulması istenen tutanakların bakım onarım ve lastik giderleri için sunulmadığı anlaşılmıştır.
Dolayısıyla başvuru sahibinin iddialarının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
- Published in HİZMET AŞIRI DÜŞÜK, KİK KARARLARI, TAŞIMA AŞIRI DÜŞÜK
Yapı İşleri İnşaat, Makine Ve Elektrik Tesisatı Genel Teknik Şartnamelerine Dair Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ
- Published in Genel
İdari Ve Teknik Şartname’de Yer Alan Düzenlemelere İhale Usulleri Farkı Olmaksızın İdarelerce Uyulması Gerekmektedir.
KAMU İHALE KURUL KARARI
- Pazarlık Usulüyle Yapılan İhaleler
- Kendi Malı Olma Şartının Aranmamasının Esas Olduğu
- İdarece İstenilen Kriterleri Sağlamama
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2018/625336 İhale Kayıt Numaralı “Personel Taşıma” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Maltepe Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü tarafından 07.12.2018 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “Personel Taşıma” ihalesine ilişkin olarak Özen Turizm Ve Tic. Ltd. Şti. nin 12.12.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.12.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.12.2018 tarih ve 62035 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.12.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2018/1865 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerine bırakılan isteklinin İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesi çerçevesinde değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, idareye bu hususta başvuruda bulunulduğu, idarece şikayet başvurusu üzerine verilen cevap yazısında “İdari ve Teknik Şartname’de yer alan kriterlerin, açık ihale usulüyle yapılan ihalelerde evrak ve iş yoğunluğu oluşturan ciddiyetsiz firmaların katılmasını engellemek için konulan bir kriter olduğu, söz konusu ihalenin pazarlık usulü ile yapıldığı ve pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde firmaların davet edilerek ihalenin gerçekleştiği, bu sebeple istenilen özmal kriterinin herhangi bir önem arz etmediği, bir firmanın yüksek teklif verdiği, diğer iki firmanın ise özmal listesinde bulunan araçların model ve kapasite bilgilerinin İdari ve Teknik Şartnamede belirtilen kriterlerine uygun olmadığının tespit edildiği, belirtilen kriterlerin ihaleyi doğrudan etkileyen bir durum olmadığı ve ciddiyetsiz firmaların katılımını engellemek amacıyla yer verilen bir kriter olduğu, sözleşme imzalanması aşamasında istenilen kriterlere uygun araçların ruhsat fotokopilerinin idareye sunulmasının zorunlu olduğu, ihale üzerine bırakılan isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olduğu ve verilen teklifin kamu yararına olacağı” şeklinde değerlendirme yapıldığı,
Ancak, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun maddelerinin tüm ihale usulleri için ortak olduğu, ihalenin hangi ihale usulüyle yapıldığı önem taşımaksızın tüm ihale usulleri için uygulanma zorunluluğunun bulunduğu, anılan Kanun’un 37’nci maddesi ile İdari Şartname’nin 31.5’inci maddesinde tekliflerin değerlendirilmesi hususuna yer verildiği, yeterlik kriterini sağlamayan isteklilerin tekliflinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde ile Teknik Şartname’de araçlar ile ilgili kriterlere yer verildiği, ihalede mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterlerin anılan Kanun’un 19’uncu maddesine göre açık ihale usulüyle yapılan ihalede geçerli sayılması, ancak aynı Kanun’un 21’inci maddesine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise dikkate alınmadan değerlendirme yapılmasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği, diğer bir deyişle anılan Kanun’un 21’inci maddesinin (c) bendine göre yapılan ihalede kendi malı araçlara ilişkin kriterin önem arz etmediği şeklindeki gerekçenin hiçbir dayanağının bulunmadığı, özmal kriterini sağlamayan isteklinin yeterli kabul edilerek ihalenin bu istekli üzerine bırakılması ile şikayet başvurusunun reddine yönelik kararın mevzuata ve ihale dokümanına uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.
- A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
İncelemeye konu ihalenin Maltepe Açık Ceza İnfaz Kurumu tarafından pazarlık usulü (21/c) kapsamında gerçekleştirilen “Personel Taşıma” işi olduğu, ihalede 4 adet ihale dokümanı satın alındığı/indirildiği, 07.12.2018 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 3 isteklinin katıldığı, Şafak Turizm Tekstil İnş. Eml. Gıda San.ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, başvuru sahibi Özen Turizm ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, Altur Turizm Servis ve Tic. Ltd. Şti.nin ise teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde bulunduğu gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “…b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;
6) İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler…” hükmü,
Aynı Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “…Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.
(2) Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur…” hükmü yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri düzenleyen maddelerinde kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu hükme bağlanmıştır. İdareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aday veya isteklinin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday veya istekliler de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1.İhale konusu hizmetin;
…b) Miktarı ve türü:
30 adet 16+1 kişilik minibüs 2012 ve üzeri model
19 adet 27+1 kişilik midibüs 2009 ve üzeri model…” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “…7.5.2. İhaleye katılacak firmaların yukarıda özelikleri belirtilen araçlardan en az 20 tanesinin firmanın öz malı olması zorunludur. Öz malı olan firmalar araç ruhsatlarını, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Bu belgelerin ihale dosyası içerisinde sunulması zorunludur.” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Genel şartlar” başlıklı 2’nci maddesinde “a)Maltepe Ceza İnfaz Kurumlan Kampüsündeki Ceza İnfaz Kurumlarında görevli personellerin işe geliş ve gidişleri amacıyla personel taşıma servis kiralama işinde kullanılacak toplam 49 adet aracın özellikleri ve çalışma şartlarına ilişkin aranan teknik hususlar aşağıda belirtilmiştir;
30 adet 16+1 kişilik Minibüs 2012 ve üzeri model.
19 adet 27+1 kişilik Midibüs 2009 ve üzeri model.
…
n)İhaleye katılacak firmaların yukarıda özellikleri belirtilen araçlardan en az 20 tanesinin firmanın öz malı olması zorunludur, Öz malı olan firmalar araç ruhsatlarını, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM )raporu ile tevsik edeceklerdir. Bu belgelerin ihale dosyası içerisinde sunulması zorunludur.
Firmanın kendisine ait olmayan araçlar için ise noter huzurunda araç kiralama sözleşmesi yapıldığına dair belgenin aslını veya noter onaylı suretini “Sözleşme esnasında” İdare’ye vereceklerdir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Aktarılan mevzuat hükümlerinden, makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu, ancak idare tarafından işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanın yeterlik kriteri olarak belirlenebileceği, bu durumda makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulmasının zorunlu olduğu, ayrıca isteklilerin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipmanın; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edileceği, tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.
İdari ve Teknik Şartname’de yer verilen düzenlemelerde, özellikleri belirtilen araçlardan en az 20 adedinin firmanın özmalı olması gerektiği, bu araçların 2012 ve üzeri model 16+1 kişilik minibüs veya 2009 ve üzeri model 27+1 kişilik midibüs kriterini sağlaması gerektiği, isteklilerin özmal araçları araç ruhsatları, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edecekleri, bu belgelerin de teklif kapsamında sunulmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.
İhale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemede, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Şafak Turizm Tekstil İnş. Eml. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi kapsamında kendi malı olan araçları tevsik etmek amacıyla “Asılları tarafımızdan görülmüştür.” şeklinde imzalı olan araç ruhsatları ile SMMM tarafından kaşeli ve imzalı “Taşıt ve amortisman listesi”ni sunduğu, sunulan listede 20 adet taşıt bilgisinin yer aldığı, bu listede bulunan araçların teklif kapsamında sunulan araç ruhsatlarında yer alan araçlar olduğu, bu taşıtların 12 adedinin minibüs ve 8 adedinin otobüs olduğu, 12 adet minibüsün İdari Şartname’de belirtilen kapasite ve model yılı kriterini sağladığı, ancak 8 adet otobüsten 5 adedinin 27+1 kapasite kriterini, 2 adedinin ise 2009 ve üzeri model yılı kriterini sağlamadığı görülmüştür.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri, idarece yapılan düzenlemeler ile açıklamalar ve tespitler bir arada değerlendirildiğinde; idare tarafından İdari Şartname’de isteklilerin ihale konusu işte kullanacakları araçlara yönelik düzenleme yapıldığı, kullanılacak araçların en az 20 adedinin isteklilerin kendi malı olması ve model yılı ile araç kapasitelerine yönelik kriterlere yer verildiği, bu çerçevede ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Şafak Turizm Tekstil İnş. Eml. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından teklifi kapsamında 20 adet araca yönelik belgelerin sunulduğu, sunulan belgelerde teklif edilen araçlardan 7 adedinin idarece istenilen kriterleri sağlamadığı ve anılan isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, idarece şikayet başvurusu üzerine verilen cevap yazısında “…İnceleme neticesinde; idaremiz tarafından 07.12.2018 tarihinde 2018/625336 sayılı ihale kayıt numaralı personel taşıma işine ait ihale dosyasının İdari ve Teknik Şartnamesinde katılımcı firmalardan 16+1 kişilik 2012 model ve üzeri minibüs ve 27+1 kişilik 2009 model ve üzeri midibüs kriterine uygun araçlardan en az 20 tanesinin firmanın öz malı olan araç ruhsatlan istenilmiştir.
İdari ve Teknik Şartname’de belirtilen kriterler Kamu İhale Kanunu’nun 19/a maddesine göre açık ihale usulü ile yapılan açık ihalelerde katılımcılardan evrak ve iş yoğunluğu oluşturan ciddiyetsiz firmaların katılmasını engellemek için konulan bir kriterdir. Söz konusu ihale Kamu İhale Kanunu’nun 21/c maddesine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde katılımcı firmalar davet edilerek yapıldığından katılımcı firmalardan istenilen öz mal kriteri herhangi bir önem arz etmemektedir.
Ayrıca ihaleye katılan tüm firmaların evrakları incelenmiştir.
İhaleye katılan Altur Turizm Servis ve Ltd. Şti. firmasının evraklarının tam olduğu anlaşılmış fakat kurumumuzun belirlemiş olduğu yaklaşık maliyet tutarının üzerinde teklif verdiği ve bu nedenle İhale Komisyonu tarafından kesinleşen ihale kararında firmanın vermiş olduğu teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı belirtilmiştir.
Diğer firma Şafak Tur. Teks. İnş. Emi. Gıda San.ve Tic. Ltd. Şti. firmasının idari Şartname’nin 2.b ve 7.5.2’nci maddesi ile Teknik Şartname’nin 2.a ve 2.n maddesinde istenilen öz malı olan en az 20 araca ait Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Onaylı Taşıt ve Amortisman Listesinin ve araç ruhsatlarını verildiği, fakat bazı araçların modellerinin istenilen kriterlere uygun olmadığı tespit edilmiştir.
Firmanız tarafından verilen teklif zarfında ise; firmanızın İdari Şartname’nin 2.b ve 7.5.2’nci maddesi ile Teknik Şartname’nin 2.a ve 2.n maddesinde istenilen öz malı olarak en az 20 adet araca ait araç ruhsatlarının verildiği, fakat sunulması istenen demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM )raporundan herhangi birinin bulunmadığı, sunulan 20 adet araç ruhsatının da bazı araçların kapasitelerinin istenilen kriterlere uygun olmadığı tespit edilmiştir.
Dolayısıyla bir firmanın yüksek maliyetli teklif verdiği, diğer iki firmanın verdiği öz mal listesinde belirtilen araçların model ve kapasite bilgilerinin İdari ve Teknik şartname’de kriterlerine uygun olmadığı tespit edilmiştir.
Belirtilen kriter, İhale evrakları arasında ihaleyi doğrudan etkileyen bir durum olmayıp, ciddiyetsiz firmaların katılmasını engellemek için konulan bir kriterdir. Personel Taşıma işinde firmaya ait olan 20 adet öz malı araçların olması gerektiği taşıma işinde kullanılıp kullanılmayacağı firmaya aittir.
Kurumumuzun işin yapılmasında belirlemiş olduğu İdari ve Teknik Şartname dahilinde 16+1 kişilik minibüs 2012 model ve üzeri ile 27+1 Kişilik Midibüs 2009 model ve üzeri araçlarla personel taşıma hizmetini yapması gerekmektedir. Yüklenici firma ile sözleşme imzalanması esnasında istenilen kriterlere uygun araçlara ait liste ve ruhsat fotokopilerini idaremize sunulması zorunludur.
İhaleyi kazanan firmanın ekonomik açıdan en avantajlı teklifi verdiği ve verilen bu teklifin kamu yararına olacağı değerlendirilerek yapmış olduğunuz şikâyet başvurunuz reddedilmiştir.” ifadelerine yer verilmiştir.
Her ne kadar idarenin şikayet üzerine aldığı kararda “İdari ve Teknik Şartname’de belirtilen kriterler Kamu İhale Kanunu’nun 19/a maddesine göre açık ihale usulü ile yapılan açık ihalelerde katılımcılardan evrak ve iş yoğunluğu oluşturan ciddiyetsiz firmaların katılmasını engellemek için konulan bir kriterdir. Söz konusu ihale Kamu İhale Kanunu’nun 21/c maddesine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde katılımcı firmalar davet edilerek yapıldığından katılımcı firmalardan istenilen öz mal kriteri herhangi bir önem arz etmemektedir.” şeklinde değerlendirme yapılmış ise de, İdari ve Teknik Şartname’de yer alan düzenlemelere ihale usulleri farkı olmaksızın idarelerce uyulması gerekmektedir.
- B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.
İhalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen başvuru sahibi Özen Turizm ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi kapsamında kendi malı araçları tevsik etmek amacıyla 21 adet araç ruhsatının sunulduğu, sunulan ruhsatların “Asılları tarafımızdan görülmüştür.” şeklinde imzalı olduğu; bu taşıtların 15 adedinin minibüs 6 adedinin otobüs olduğu, teklif edilen minibüslerden 2 adedinin kapasite kriterini, 2 adedinin model yılı kriterini ve 1 adedinin ise hem model yılı hem de kapasite kriterini sağlamadığı, ayrıca teklif edilen 4 otobüsün kapasite kriterini sağlamadığı görülmüştür. Yapılan tespitler çerçevesinde, anılan isteklinin İdari Şartname’de belirtilen kriterleri sağlamadığı anlaşılmış olup değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, ihalede Şafak Turizm Tekstil İnş. Eml. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Özen Turizm ve Tic. Ltd. Şti.nin İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesi ile Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinin (n) bendinde belirtilen kriterleri sağlamadığı ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmış olup, Altur Turizm Servis ve Tic. Ltd. Şti.nin de ihale komisyonu kararı ile teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde bulunduğu gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılmış olması dolayısıyla ihalede başka geçerli teklif sahibinin kalmadığı tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.
- Published in HİZMET AŞIRI DÜŞÜK, KİK KARARLARI, TAŞIMA AŞIRI DÜŞÜK
Fiyat Farkı Ödemelerinde Hazinece Karşılanan Tutarların Dikkate Alınması Ve Hakediş Ödemelerinden Düşülmesi
SAYIŞTAY KARARI
- Fiyat Farkı Hesabı
- Hakedişten Yapılması Gereken Fiyat Farkı Kesintisinin Yapılmaması
- Fiyat Farkının Yanlış Hesaplanması
Konu: A) Malullük, Yaşlılık Ve Ölüm Sigorta Primlerinden İşveren Hissesinin Beş Puanlık Kısmı Hazine Tarafından Karşılanmasına Rağmen, Fiyat Farkı Hesabında Bu Düşüşün Dikkate Alınmaması
- B) İşçilik Dışındaki Diğer Unsurlara Kararnamenin 7 İnci Maddesine Göre Hesap Edilmesi Gereken Fiyat Farkının Anılan İşin Şartname Ve Sözleşmesine Aykırı Olarak Hesap Edilmemesi Nedeniyle Hakedişlerden Yapılması Gereken Fiyat Farkı Kesintisinin Yapılmaması
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;
1-) 1218 sayılı İlam’ın 1. Maddesi ile, 07.07.2008 tarihinde …………TL ihale bedeli ile ………… Şti.’ne ihale edilen “………… Hizmet Alımı” işinde;
- A) 01.10.2008 tarihinden itibaren malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta primlerinden işveren hissesinin beş puanlık kısmı Hazine tarafından karşılanmasına rağmen, fiyat farkı hesabında bu düşüşün dikkate alınmayarak ödeme yapılması nedeniyle …………-TL’ye;
- B) İşçilik dışındaki diğer unsurlara Kararnamenin 7 inci maddesine göre hesap edilmesi gereken fiyat farkının anılan işin Şartname ve Sözleşmesine aykırı olarak hesap edilmemesi nedeniyle hakedişlerden yapılması gereken fiyat farkı kesintisinin yapılmaması sonucu …………-TL’ye olmak üzere toplam …………TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçi dilekçesinde özetle,
(A) Bendi ile ilgili olarak, Hazine tarafından karşılanan tutarların Hazinenin bir desteği olup, hakedişten düşülmesi durumunda, firmanın ilgili yasadan kaynaklanan hakkının engellenmiş olacağını; Hazine tarafından karşılanan tutar, borcunu zamanında ödeyen firmalara tanınan bir hak olduğundan, kesinti yapılmasının eşit muamele ve yasal düzenlemeye aykırı olduğunu belirtmiş ve emsal mahkeme kararlarını dilekçe ekinde sunarak tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.
(B) Bendi ile ilgili olarak, İlam’da konu olan bedelin tahsili için Başkanlık Makamınca ilgili firma hakkında ………… 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2012/630 Esas No ile 08.10.2012 tarihinde dava açıldığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.
Başsavcılık karşılama yazısında,
“Sorumlular ilamın 1/a maddesiyle, 5 puanlık prim desteği (Hazine yardımı) nin, müteahhidin hak edişinden kesilmemesi nedeniyle verilen tazmin hükmünün, desteğin bir teşvik unsuru olarak ödendiğini, hak edişten kesilmesi halinde, desteğin sağlanmamış olacağını, yerel mahkemelerin de bu yönde karar verdiğini ileri sürerek kaldırılmasını istemişlerdir. Talep yerinde olduğundan, tazmin hükmünün sorumlular üzerinden kaldırılması,
Sorumlular ilamın 1/B maddesiyle yanlış fiyat farkı uygulaması nedeniyle verilen tazmin hükmünün, fazla ödemenin tahsili için ahizi hakkında dava açıldığını ileri sürerek kaldırılmasını istemişlerdir.
Ancak, her hangi bir tahsilat sağlanmadığından istemin reddedilmesi,
Uygun mütalaa olunmaktadır.” Denilmiştir.
(A) Bendi ile ilgili olarak, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Prim oranları ve devlete katkısı” başlıklı 81 inci maddesinin (ı) bendinde aynen;
“(Ek: 17/4/2008-5763/24 md.) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıları çalıştıran özel sektör işverenlerinin, bu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutar Hazinece karşılanır. İşveren hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için, işverenlerin çalıştırdıktan sigortalılarla ilgili olarak bu Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna vermeleri, sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarı yasal süresinde ödemeleri, Sosyal Güvenlik Kurumuna prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunmaması şarttır. Ancak Kuruma olan prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarını 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesine göre tecil ve taksitlendiren işverenler ile 29/7/2003 tarihli ve 4958 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununa ve 22/2/2006 tarihli ve 5458 sayılı Sosyal Güvenlik Prim Alacaklarının Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile diğer taksitlendirme ve yapılandırma Kanunlarına göre taksitlendiren ve yapılandıran işverenler bu tecil, taksitlendirme ve yapılandırmaları devam ettiği sürece bu fıkra hükmünden yararlandırılır. Bu fıkra hükümleri Kamu idareleri işyerleri ile bu Kanuna göre sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar ve yurt dışında çalışan sigortalılar hakkında uygulanmaz…” denilmektedir.
01.10.2008 tarihinden sonra yürürlüğe giren düzenlemeye göre, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutar Hazinece karşılanmaya başlanılmıştır. Dolayısıyla Fiyat Farkı Kararnamesinin 8’inci madde esaslarına göre yapılacak fiyat farkı ödemelerinde Hazinece karşılanan tutarların dikkate alınması ve hakediş ödemelerinden düşülmesi gerekir. Aksi halde aynı prim tutarının hem bütçeden hem de Hazineden ödenmesi yolu açılmış olur.
Nitekim bu husus, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Teklif Fiyata Dahil Olacak Masraflar” başlıklı maddesinin 17 nci fıkrasında aynen;
“(Ek: 25/10/2008 – 27035 R.G. / 4 md.) 15/5/2008 tarihli ve 5763 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi ile 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 81 inci maddesinin birinci fıkrasına eklenen (ı) bendinde; özel sektör işverenlerinin, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutarın Hazinece karşılanacağı hüküm altına alınmıştır.
İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı tüm hizmet alımı ihalelerinde, teklifler Hazine tarafından karşılanacak olan işveren sigorta primi tutarı dikkate alınmadan, işveren payları üzerinden hesaplanarak sunulacak ve değerlendirilecektir. Bu çerçevede, fiyat farkı hesaplanması öngörülen ihalelerde sözleşmenin yürütülmesi aşamasında, yüklenicinin yukarıda anılan Kanun hükmü uyarınca prim teşvikinden yararlanması halinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 8 inci maddesinde yer alan, ‘b) İhale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda; asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranları değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark,
…506 sayılı Kanun gereğince işveren nam ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemeler de dikkate alınmak suretiyle bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.’ hükmü gereğince, Hazine tarafından karşılanan prim tutarı, idare tarafından yüklenicinin hakedişinden kesilecektir.” denilmek suretiyle açık bir biçimde ifade edilmiştir.
01.10.2008 tarihinden itibaren malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta primlerinden, işveren hissesinin beş puanlık kısmı Hazine tarafından karşılandığından aynı mahiyetteki ikinci kez prim ödenmesinin önlenmesi için buradaki ödemeden %5 prim tutarının düşülmesi gerekir. %5 prim tutarı düşülmediği takdirde mükerrer ödeme yapılmış olacaktır. Şöyle ki; Firma tarafından gerçekleştirilen hizmet alımı işinde; firma teklif verirken işçi ücreti, primler gibi birçok unsuru içeren toplam maliyetini hesaplamıştır. Firmanın teklifinde, primler de işverenin maliyeti içerisinde yer almakta ve idare tarafından 01.10.2008 tarihine kadar bu primler de firmaya ödenmektedir. İdare işçilerin prim dahil tüm ücretlerini yükleniciye ödemekte, diğer taraftan da Hazine bu işçilere ait işveren payını karşılamaktadır. Böylece işveren payı bir yandan idarece bir yandan da Hazinece ödenmiş olmaktadır.
Bu nedenle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 8 inci madde esaslarına göre yapılacak fiyat farkı ödemelerinde Hazinece karşılanan tutarların dikkate alınması ve hakediş ödemelerinden düşülmesi gerekeceğinden, 1218 sayılı İlam’ın 1. Maddesinin (A) bendi ile verilen tazmin hükmünün mevzuata uygun olduğuna;
(B) bendi ile ilgili olarak;
Tazmin konusu tutarın tahsil edileceği bildirilmekle birlikte, tahsilata ilişkin bir belge gönderilmemesi ve ilam hükmüne de itirazın bulunulmaması nedeniyle 1218 sayılı İlam’ın 1. Maddesinin (B) bendi ile verilen tazmin hükmünün mevzuata uygun olduğuna;
Sonuç olarak, dilekçi talebinin reddedilerek 1218 sayılı İlam’ın 1. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,
- Published in SAYIŞTAY KARARLARI