İdari Ve Teknik Şartname’de Yer Alan Düzenlemelere İhale Usulleri Farkı Olmaksızın İdarelerce Uyulması Gerekmektedir.
KAMU İHALE KURUL KARARI
- Pazarlık Usulüyle Yapılan İhaleler
- Kendi Malı Olma Şartının Aranmamasının Esas Olduğu
- İdarece İstenilen Kriterleri Sağlamama
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2018/625336 İhale Kayıt Numaralı “Personel Taşıma” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Maltepe Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü tarafından 07.12.2018 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “Personel Taşıma” ihalesine ilişkin olarak Özen Turizm Ve Tic. Ltd. Şti. nin 12.12.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.12.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.12.2018 tarih ve 62035 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.12.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2018/1865 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerine bırakılan isteklinin İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesi çerçevesinde değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, idareye bu hususta başvuruda bulunulduğu, idarece şikayet başvurusu üzerine verilen cevap yazısında “İdari ve Teknik Şartname’de yer alan kriterlerin, açık ihale usulüyle yapılan ihalelerde evrak ve iş yoğunluğu oluşturan ciddiyetsiz firmaların katılmasını engellemek için konulan bir kriter olduğu, söz konusu ihalenin pazarlık usulü ile yapıldığı ve pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde firmaların davet edilerek ihalenin gerçekleştiği, bu sebeple istenilen özmal kriterinin herhangi bir önem arz etmediği, bir firmanın yüksek teklif verdiği, diğer iki firmanın ise özmal listesinde bulunan araçların model ve kapasite bilgilerinin İdari ve Teknik Şartnamede belirtilen kriterlerine uygun olmadığının tespit edildiği, belirtilen kriterlerin ihaleyi doğrudan etkileyen bir durum olmadığı ve ciddiyetsiz firmaların katılımını engellemek amacıyla yer verilen bir kriter olduğu, sözleşme imzalanması aşamasında istenilen kriterlere uygun araçların ruhsat fotokopilerinin idareye sunulmasının zorunlu olduğu, ihale üzerine bırakılan isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olduğu ve verilen teklifin kamu yararına olacağı” şeklinde değerlendirme yapıldığı,
Ancak, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun maddelerinin tüm ihale usulleri için ortak olduğu, ihalenin hangi ihale usulüyle yapıldığı önem taşımaksızın tüm ihale usulleri için uygulanma zorunluluğunun bulunduğu, anılan Kanun’un 37’nci maddesi ile İdari Şartname’nin 31.5’inci maddesinde tekliflerin değerlendirilmesi hususuna yer verildiği, yeterlik kriterini sağlamayan isteklilerin tekliflinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde ile Teknik Şartname’de araçlar ile ilgili kriterlere yer verildiği, ihalede mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterlerin anılan Kanun’un 19’uncu maddesine göre açık ihale usulüyle yapılan ihalede geçerli sayılması, ancak aynı Kanun’un 21’inci maddesine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise dikkate alınmadan değerlendirme yapılmasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği, diğer bir deyişle anılan Kanun’un 21’inci maddesinin (c) bendine göre yapılan ihalede kendi malı araçlara ilişkin kriterin önem arz etmediği şeklindeki gerekçenin hiçbir dayanağının bulunmadığı, özmal kriterini sağlamayan isteklinin yeterli kabul edilerek ihalenin bu istekli üzerine bırakılması ile şikayet başvurusunun reddine yönelik kararın mevzuata ve ihale dokümanına uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.
- A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
İncelemeye konu ihalenin Maltepe Açık Ceza İnfaz Kurumu tarafından pazarlık usulü (21/c) kapsamında gerçekleştirilen “Personel Taşıma” işi olduğu, ihalede 4 adet ihale dokümanı satın alındığı/indirildiği, 07.12.2018 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 3 isteklinin katıldığı, Şafak Turizm Tekstil İnş. Eml. Gıda San.ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, başvuru sahibi Özen Turizm ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, Altur Turizm Servis ve Tic. Ltd. Şti.nin ise teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde bulunduğu gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “…b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;
6) İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler…” hükmü,
Aynı Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “…Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.
(2) Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur…” hükmü yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri düzenleyen maddelerinde kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu hükme bağlanmıştır. İdareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aday veya isteklinin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday veya istekliler de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1.İhale konusu hizmetin;
…b) Miktarı ve türü:
30 adet 16+1 kişilik minibüs 2012 ve üzeri model
19 adet 27+1 kişilik midibüs 2009 ve üzeri model…” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “…7.5.2. İhaleye katılacak firmaların yukarıda özelikleri belirtilen araçlardan en az 20 tanesinin firmanın öz malı olması zorunludur. Öz malı olan firmalar araç ruhsatlarını, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Bu belgelerin ihale dosyası içerisinde sunulması zorunludur.” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Genel şartlar” başlıklı 2’nci maddesinde “a)Maltepe Ceza İnfaz Kurumlan Kampüsündeki Ceza İnfaz Kurumlarında görevli personellerin işe geliş ve gidişleri amacıyla personel taşıma servis kiralama işinde kullanılacak toplam 49 adet aracın özellikleri ve çalışma şartlarına ilişkin aranan teknik hususlar aşağıda belirtilmiştir;
30 adet 16+1 kişilik Minibüs 2012 ve üzeri model.
19 adet 27+1 kişilik Midibüs 2009 ve üzeri model.
…
n)İhaleye katılacak firmaların yukarıda özellikleri belirtilen araçlardan en az 20 tanesinin firmanın öz malı olması zorunludur, Öz malı olan firmalar araç ruhsatlarını, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM )raporu ile tevsik edeceklerdir. Bu belgelerin ihale dosyası içerisinde sunulması zorunludur.
Firmanın kendisine ait olmayan araçlar için ise noter huzurunda araç kiralama sözleşmesi yapıldığına dair belgenin aslını veya noter onaylı suretini “Sözleşme esnasında” İdare’ye vereceklerdir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Aktarılan mevzuat hükümlerinden, makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu, ancak idare tarafından işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanın yeterlik kriteri olarak belirlenebileceği, bu durumda makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulmasının zorunlu olduğu, ayrıca isteklilerin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipmanın; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edileceği, tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.
İdari ve Teknik Şartname’de yer verilen düzenlemelerde, özellikleri belirtilen araçlardan en az 20 adedinin firmanın özmalı olması gerektiği, bu araçların 2012 ve üzeri model 16+1 kişilik minibüs veya 2009 ve üzeri model 27+1 kişilik midibüs kriterini sağlaması gerektiği, isteklilerin özmal araçları araç ruhsatları, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edecekleri, bu belgelerin de teklif kapsamında sunulmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.
İhale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemede, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Şafak Turizm Tekstil İnş. Eml. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi kapsamında kendi malı olan araçları tevsik etmek amacıyla “Asılları tarafımızdan görülmüştür.” şeklinde imzalı olan araç ruhsatları ile SMMM tarafından kaşeli ve imzalı “Taşıt ve amortisman listesi”ni sunduğu, sunulan listede 20 adet taşıt bilgisinin yer aldığı, bu listede bulunan araçların teklif kapsamında sunulan araç ruhsatlarında yer alan araçlar olduğu, bu taşıtların 12 adedinin minibüs ve 8 adedinin otobüs olduğu, 12 adet minibüsün İdari Şartname’de belirtilen kapasite ve model yılı kriterini sağladığı, ancak 8 adet otobüsten 5 adedinin 27+1 kapasite kriterini, 2 adedinin ise 2009 ve üzeri model yılı kriterini sağlamadığı görülmüştür.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri, idarece yapılan düzenlemeler ile açıklamalar ve tespitler bir arada değerlendirildiğinde; idare tarafından İdari Şartname’de isteklilerin ihale konusu işte kullanacakları araçlara yönelik düzenleme yapıldığı, kullanılacak araçların en az 20 adedinin isteklilerin kendi malı olması ve model yılı ile araç kapasitelerine yönelik kriterlere yer verildiği, bu çerçevede ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Şafak Turizm Tekstil İnş. Eml. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından teklifi kapsamında 20 adet araca yönelik belgelerin sunulduğu, sunulan belgelerde teklif edilen araçlardan 7 adedinin idarece istenilen kriterleri sağlamadığı ve anılan isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, idarece şikayet başvurusu üzerine verilen cevap yazısında “…İnceleme neticesinde; idaremiz tarafından 07.12.2018 tarihinde 2018/625336 sayılı ihale kayıt numaralı personel taşıma işine ait ihale dosyasının İdari ve Teknik Şartnamesinde katılımcı firmalardan 16+1 kişilik 2012 model ve üzeri minibüs ve 27+1 kişilik 2009 model ve üzeri midibüs kriterine uygun araçlardan en az 20 tanesinin firmanın öz malı olan araç ruhsatlan istenilmiştir.
İdari ve Teknik Şartname’de belirtilen kriterler Kamu İhale Kanunu’nun 19/a maddesine göre açık ihale usulü ile yapılan açık ihalelerde katılımcılardan evrak ve iş yoğunluğu oluşturan ciddiyetsiz firmaların katılmasını engellemek için konulan bir kriterdir. Söz konusu ihale Kamu İhale Kanunu’nun 21/c maddesine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde katılımcı firmalar davet edilerek yapıldığından katılımcı firmalardan istenilen öz mal kriteri herhangi bir önem arz etmemektedir.
Ayrıca ihaleye katılan tüm firmaların evrakları incelenmiştir.
İhaleye katılan Altur Turizm Servis ve Ltd. Şti. firmasının evraklarının tam olduğu anlaşılmış fakat kurumumuzun belirlemiş olduğu yaklaşık maliyet tutarının üzerinde teklif verdiği ve bu nedenle İhale Komisyonu tarafından kesinleşen ihale kararında firmanın vermiş olduğu teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı belirtilmiştir.
Diğer firma Şafak Tur. Teks. İnş. Emi. Gıda San.ve Tic. Ltd. Şti. firmasının idari Şartname’nin 2.b ve 7.5.2’nci maddesi ile Teknik Şartname’nin 2.a ve 2.n maddesinde istenilen öz malı olan en az 20 araca ait Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Onaylı Taşıt ve Amortisman Listesinin ve araç ruhsatlarını verildiği, fakat bazı araçların modellerinin istenilen kriterlere uygun olmadığı tespit edilmiştir.
Firmanız tarafından verilen teklif zarfında ise; firmanızın İdari Şartname’nin 2.b ve 7.5.2’nci maddesi ile Teknik Şartname’nin 2.a ve 2.n maddesinde istenilen öz malı olarak en az 20 adet araca ait araç ruhsatlarının verildiği, fakat sunulması istenen demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM )raporundan herhangi birinin bulunmadığı, sunulan 20 adet araç ruhsatının da bazı araçların kapasitelerinin istenilen kriterlere uygun olmadığı tespit edilmiştir.
Dolayısıyla bir firmanın yüksek maliyetli teklif verdiği, diğer iki firmanın verdiği öz mal listesinde belirtilen araçların model ve kapasite bilgilerinin İdari ve Teknik şartname’de kriterlerine uygun olmadığı tespit edilmiştir.
Belirtilen kriter, İhale evrakları arasında ihaleyi doğrudan etkileyen bir durum olmayıp, ciddiyetsiz firmaların katılmasını engellemek için konulan bir kriterdir. Personel Taşıma işinde firmaya ait olan 20 adet öz malı araçların olması gerektiği taşıma işinde kullanılıp kullanılmayacağı firmaya aittir.
Kurumumuzun işin yapılmasında belirlemiş olduğu İdari ve Teknik Şartname dahilinde 16+1 kişilik minibüs 2012 model ve üzeri ile 27+1 Kişilik Midibüs 2009 model ve üzeri araçlarla personel taşıma hizmetini yapması gerekmektedir. Yüklenici firma ile sözleşme imzalanması esnasında istenilen kriterlere uygun araçlara ait liste ve ruhsat fotokopilerini idaremize sunulması zorunludur.
İhaleyi kazanan firmanın ekonomik açıdan en avantajlı teklifi verdiği ve verilen bu teklifin kamu yararına olacağı değerlendirilerek yapmış olduğunuz şikâyet başvurunuz reddedilmiştir.” ifadelerine yer verilmiştir.
Her ne kadar idarenin şikayet üzerine aldığı kararda “İdari ve Teknik Şartname’de belirtilen kriterler Kamu İhale Kanunu’nun 19/a maddesine göre açık ihale usulü ile yapılan açık ihalelerde katılımcılardan evrak ve iş yoğunluğu oluşturan ciddiyetsiz firmaların katılmasını engellemek için konulan bir kriterdir. Söz konusu ihale Kamu İhale Kanunu’nun 21/c maddesine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde katılımcı firmalar davet edilerek yapıldığından katılımcı firmalardan istenilen öz mal kriteri herhangi bir önem arz etmemektedir.” şeklinde değerlendirme yapılmış ise de, İdari ve Teknik Şartname’de yer alan düzenlemelere ihale usulleri farkı olmaksızın idarelerce uyulması gerekmektedir.
- B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.
İhalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen başvuru sahibi Özen Turizm ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi kapsamında kendi malı araçları tevsik etmek amacıyla 21 adet araç ruhsatının sunulduğu, sunulan ruhsatların “Asılları tarafımızdan görülmüştür.” şeklinde imzalı olduğu; bu taşıtların 15 adedinin minibüs 6 adedinin otobüs olduğu, teklif edilen minibüslerden 2 adedinin kapasite kriterini, 2 adedinin model yılı kriterini ve 1 adedinin ise hem model yılı hem de kapasite kriterini sağlamadığı, ayrıca teklif edilen 4 otobüsün kapasite kriterini sağlamadığı görülmüştür. Yapılan tespitler çerçevesinde, anılan isteklinin İdari Şartname’de belirtilen kriterleri sağlamadığı anlaşılmış olup değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, ihalede Şafak Turizm Tekstil İnş. Eml. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Özen Turizm ve Tic. Ltd. Şti.nin İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesi ile Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinin (n) bendinde belirtilen kriterleri sağlamadığı ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmış olup, Altur Turizm Servis ve Tic. Ltd. Şti.nin de ihale komisyonu kararı ile teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde bulunduğu gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılmış olması dolayısıyla ihalede başka geçerli teklif sahibinin kalmadığı tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.
- Published in HİZMET AŞIRI DÜŞÜK, KİK KARARLARI, TAŞIMA AŞIRI DÜŞÜK
Sınır Değerin Yanlış Hesaplanması Sonucu İsteklinin Değerlendirme Dışı Bırakılması
- Personel Çalıştırılmasına Dayalı Olmayan Hizmet İhalesi
- Sınır Değerin Yanlış Hesaplanması
KAMU İHALE KURUL KARARI
Toplantı No : 2019/004
Gündem No : 49
Karar Tarihi : 16.01.2019
Karar No : 2019/UH.II-90
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2018/560596 İhale Kayıt Numaralı “Manisa Büyükşehir Belediyesi Kültür Sosyal İşler Daire Başkanlığı Merkez ve İlçe Eğitim Merkezleri Kısmi Zamanlı Öğretmenlik Ders Saati Hizmet Alımı İşi” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Manisa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Kültür ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı tarafından 07.12.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Manisa Büyükşehir Belediyesi Kültür Sosyal İşler Daire Başkanlığı Merkez ve İlçe Eğitim Merkezleri Kısmi Zamanlı Öğretmenlik Ders Saati Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Pasifik Grup Kurumsal Hizmetler Danışmanlık Temizlik İnşaat Nakliye Turizm Gıda Eğitim Taahhüt ce Tic. Ltd. Şti. nin 18.12.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.12.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.12.2018 tarih ve 61482 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.12.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2018/1845 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, şikâyete konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği açıklamaları doğrultusunda yapılan hesaplamada sınır değerin 14.917.293,74 TL olarak belirlendiği, 17.774.669,84 TL tutarındaki tekliflerinin sınır değerin üzerinde olması nedeniyle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin uhdelerinde kalmaları gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “…Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir.
Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1.Bu Tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için öngörülen düzenlemeler, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince ihale edilebilecek personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine uygulanır.
78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.
78.1.2. Danışmanlık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetleri, 78.1.1 inci maddede yer alan koşullara bakılmaksızın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak kabul edilmez.
78.1.3. Mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan, yıl boyunca devam eden, niteliği gereği süreklilik arz eden ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı park ve bahçe bakım ve onarımı ile çöp toplama, cadde, sokak, meydan ve benzerlerinin temizlik işleri, 78.1.1 inci maddede yer alan diğer koşullara bakılmaksızın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak kabul edilir.
78.1.4. Niteliği gereği süreklilik arz etme koşulu dışında diğer koşulları taşıyan ve ihale edilmesi mümkün olan hizmet alımlarında, teklifler ile aşırı düşük tekliflerin hazırlanması ve değerlendirilmesinde bu Tebliğin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri için öngördüğü düzenlemeler (asgari işçilik maliyeti ile sözleşme giderleri ve genel giderlerin hesabı, sınır değer tespiti, işçilik hesaplama modülünün kullanım zorunluluğu vb.) aynen uygulanır.
78.29. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, sözleşme gideri ve genel giderler dahil toplam asgari işçilik maliyetinin altında işçilik bedeli sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.
78.30. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:
- a) Asgari İşçilik Maliyeti: İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı asgari işçilik maliyetini oluşturur.
- b) İşçilikle Bağlantılı Ayni Giderler: İdari şartnamede işçi sayısıyla bağlantı olarak teklife dahil edilmesi öngörülen ayni giderler teklif bileşeni kabul edilir.
- c) Hizmetin Yürütülmesine Yardımcı Unsurlar: İhale konusu hizmet işinin yürütülmesinde yardımcı nitelikte olan ve idari şartnamede belirtilen unsurlar teklif bileşeni kabul edilir.
ç) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir.” açıklamaları,
Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.
79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.
79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;
SD: Sınır değeri,
YM: Yaklaşık maliyeti,
n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,
T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,
R: Sınır Değer Tespit Katsayısını
79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.
…
79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır…” açıklamaları yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;
- a) Adı: Manisa Büyükşehir Belediyesi Kültür Sosyal İşler Daire Başkanlığı Merkez ve İlçe Eğitim Merkezleri Öğretmenlik Ders Saati Hizmet Alımı İşi
- b) Miktarı ve türü: Miktar : Kısmi zamanlı Toplamda 18 adet Merkez ve İlçe Eğitim Merkezlerinde toplam 466.282 ders saati hizmeti Alımı
Türü: Kısmi zamanlı ders saati Hizmeti Alımı
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
- c) Yapılacağı yer: Manisa Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Dairesi başkanlığına bağlı Merkez ve İlçe eğitim merkezleri” düzenlemesi,
“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, haberleşme, irtibat bürosu ve buna ilişkin giderler ve her türlü sigorta giderleri teklif edilecek fiyata dahildir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, haberleşme, irtibat bürosu ve buna ilişkin giderler ve her türlü sigorta giderleri teklif edilecek fiyata dahildir.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,
“Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.
33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;
- a) Verilen hizmetin ekonomik olması,
- b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
- c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Teklif Fiyata Dahil Giderler” başlıklı 8’inci maddesinde “Yüklenicinin birim fiyat bedel olarak sunduğu teklifi: Toplam 466.282 ders saati alımı 12 (oniki) aylık bir süre karşılığı hizmet sunumudur. Yüklenici firma, 4857 Sayılı İş Kanunu ve diğer yasaların hükümlerine kesinlikle uyacaktır. Bu kanunların öngördüğü vecibeleri yerine getirmek zorundadır. Aksi takdirde doğabilecek her türlü tazminat ve ödemeler yüklenici firmaya aittir. Öğretmenlerin brüt 1 saatlik ders ücreti, ihale tarihi itibariyle geçerli olan brüt saatlik asgari ücretin 3,45 katından az olamaz. Fiyat Farkı, verilmeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Şikâyete konu ihalenin Manisa Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığına ait “2018/560596 İhale Kayıt Numaralı Manisa Büyükşehir Belediyesi Kültür Sosyal İşler Daire Başkanlığı Merkez ve İlçe Eğitim Merkezleri Kısmi Zamanlı Öğretmenlik Ders Saati Hizmet Alımı İşi” olduğu, 07.12.2018 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 2 isteklinin katıldığı, 07.12.2018 tarihli ihale komisyonu kararı ile Pasifik Grup Kurumsal Hizm. Dan. Tem. İnş. Nak. Tur. Gıda Eğitim Taah. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait teklifin Teknik Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 8’inci maddesinin karşılanmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Besot Manisa Belediyesi Müş. Müh. Müteah. Hizm. Ulaşım Toplu Taşımacılık Sosyal Tesisler İşletmeciliği Turizm ve Enerji San. ve Tic. A.Ş. uhdesinde bırakıldığı ve anılan kararın 12.12.2018 tarihinde ihale yetkilisince onaylanarak isteklilere EKAP üzerinden tebliğ edildiği görülmüştür.
İncelenen ihalenin konusunun Manisa Büyükşehir Belediyesi sınırlarında bulunan toplam 18 merkezdeki eğitime destek kurslarında çalışacak Türkçe, Matematik, Tarih, Coğrafya, Felsefe, Fizik, Kimya, Biyoloji, Fen Bilgisi ve İdareci öğretmenleri olmak üzere 9 farklı alanı kapsayan 466.282 saat ders hizmeti alımı olduğu, gerek ihale dokümanında gerek birim fiyat teklif cetveli standart formunda söz konusu eğitim hizmetinin saat cinsinden belirlemesinin yapıldığı, ihale dokümanında personel sayısına ilişkin bir belirlemenin yapılmadığı, ayrıca ihale dokümanında eğiticilerin çalışma saatlerinin tamamını idare için kullanacağına dair herhangi bir düzenlemenin de bulunmadığı görülmüştür.
Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamaları uyarınca bir hizmet alımının personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak nitelendirilebilmesi için çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlenmiş olması, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanılacak olması, yaklaşık maliyetin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluşması ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımı niteliğine sahip olması gerekmektedir. İnceleme konusu ihale açısından aktarılan koşulların bir arada gerçekleşmediği dikkate alındığında, başvuruya konu ihalenin personel çalıştırmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı ihalesi olduğu anlaşılmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan açıklamalar uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı olan hizmet alımı ihalelerinde sözleşme gideri ve genel giderler dahil toplam asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin tekliflerinin ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmakla birlikte personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değerin üzerinde teklif sunan isteklilerin tekliflerinin toplam asgari işçilik maliyeti açısından değerlendirilmesine ilişkin herhangi bir açıklamanın ise bulunmadığı görülmüştür. Dolayısıyla, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan inceleme konusu ihale açısından, gerek yaklaşık maliyet gerekse tekliflerin hesaplanması açısından işçilik giderlerinin tespitinde %4 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderlerin işçilik giderlerine dahil edilmesi söz konusu olmayacaktır.
Diğer yandan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.5’inci maddesinde, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında sözleşme giderleri ve genel giderlerin %4 oranında hesaplanmayacağı, sözleşme giderlerinin ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklanacağı belirtilmiştir. Tebliğ’in anılan düzenlemesinden personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sözleşme giderleri ve genel giderlerine yönelik hesaplamaya ilişkin açıklamanın sadece aşırı düşük teklif sorgulamasında söz konusu olacağı anlaşılmıştır.
07.12.2018 tarihli ihale komisyonu kararı ile idarece şikâyet başvurusuna verilen cevap yazısında başvuru sahibi istekliye ait teklifin, teklif tutarının Teknik Şartname’nin 8’inci maddesinde düzenlen şartları karşılamadığı ifade edilerek değerlendirme dışı bırakıldığının ifade edildiği, bu hususa ilişkin hesabın da;
“İhale tarihi itibari ile yürürlükte bulunan brüt saatlik asgari ücretin 3,45 katı ve sözleşme damga vergisi, karar pulu ile KİK payı dikkate alınarak yapılan hesaplama,
2.029,00TL/30
=67,63/7,5 31,12x % 22,5= 7,00 TL (işveren payı)
=9,02 x 3,45
=31,12+7,00 TL
=38,12 TL
38,12 TL X 466.282=17.774.669,84 TL
17.774.669,84 TL + 278.529,07 TL (sözleşme damga vergisi, karar pulu ile KİK payı)
= 18.053.198,91 TL” şeklinde yapıldığı görülmüştür.
Teknik Şartname’nin “Teklif Fiyata Dahil Giderler” başlıklı 8’inci maddesinde anılan hizmet alımında çalışacak öğretmenlerin brüt 1 saatlik ders ücretinin ihale tarihi itibariyle geçerli olan brüt saatlik asgari ücretin 3,45 katından az olamayacağı düzenlenmiştir. Söz konusu düzenleme göz önünde bulundurularak KİK işçilik hesaplama modülü üzerinden yapılan hesaplamada kısmi süreli çalışmada esas alınması gereken saatlik asgari ücretin 38,11 TL olduğu anlaşılmıştır.
Bu çerçevede, Teknik Şartname’nin aktarılan maddesinde belirtilen orandaki brüt asgari ücretin toplamının (38,11 TLX 466.282) 17.770.007,00 TL, başvuru sahibi istekliye ait teklif fiyatının 17.774.669,84 TL olduğu anlaşılmış olup Kamu İhale Genel Tebliği açıklamaları dikkate alınarak yapılan hesaplamada sınır değer de 14.917.293,74 TL olarak tespit edilmiştir.
İtirazen şikayete konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olduğu, ihale dokümanında isteklilerin tekliflerinin sınır değerin altında kalması durumunda aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağının düzenlendiği, sınır değerin 14.917.293,74 TL olduğu, başvuru sahibi istekliye ait teklif fiyatının sınır değerin üzerinde olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde anılan istekliye ait teklifin Teknik Şartname’nin 8’inci maddesini karşılamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Pasifik Grup Kurumsal Hizm. Dan. Tem. İnş. Nak. Tur. Gıda Eğitim Taah. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait teklifin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi.
- Published in DİĞER HİZMETLER, HİZMET AŞIRI DÜŞÜK, KİK KARARLARI
Yaklaşık Maliyetin Tespitine İlişkin Yöntemlerden Hangisinin Seçileceği Konusunda İdarenin Takdir Yetkisi
- Yaklaşık Maliyetin Tespiti
- İdarenin Takdir Yetkisi
- Sınır Değer
- Piyasa Araştırması
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2018/436436 İhale Kayıt Numaralı “2 Kısım, 501 Tam Sefer, 48 Büyük Otobüs (45 Kişilik) ve 28 Küçük Otobüs (27 Kişilik) Personel Servis Aracı Kiralama” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Hava Kuvvetleri Komutanlığı Karargâh Destek Kıta Grup Komutanlığı tarafından 23.10.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2 Kısım, 501 Tam Sefer, 48 Büyük Otobüs (45 Kişilik) ve 28 Küçük Otobüs (27 Kişilik) Personel Servis Aracı Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Alemsa Turizm Seyahat Taşı. Tem. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 01.11.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.11.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.11.2018 tarih ve 55245 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.11.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2018/1683 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 23.10.2018 tarihinde gerçekleştirilen 2018/436436 İKN’li ihalenin 2’nci kısmına teklif verdikleri, ihaleye katılan firma temsilcilerinin hazır bulunduğu oturumda ihale komisyonu tarafından, teklif zarflarının açılmasından önce, iki kısımdan oluşan ihalenin 1’inci kısmının yaklaşık maliyetinin 11.245.261,63 TL ve şikâyete konu 2’nci kısmın yaklaşık maliyetinin ise 11.760.804,66 TL olarak açıklandığı, ancak firmaları tarafından,
1- Ankara Servis Aracı İşletmecileri Esnaf Odası 2018 – 2019 Yılı Fiyat Tarifesi,
2- İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine ilişkin olarak piyasadan yapılan fiyat araştırması kapsamında elde edilen fiyatlar ve aritmetik ortalamaları,
3- İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar ve aritmetik ortalamaları,
4- Benzer ihalelerde bir önceki ihalede verilen teklif fiyatların TEFE/ÜFE güncellenmeleri,
5- Firmamızca teklif verilen 2’nci kısma ilişkin her bir servis aracının kat edeceği km cinsinden mesafe ve akaryakıt tutarı,
6- İhaleyi oluşturan her iki kısım arasındaki km cinsinden mesafe farkı ve bu farka ilişkin her iki kısma ait tutar farkı,
7- İhalede 2’nci kısma ilişkin isteklilerce sunulan fiyat tekliflerinin mukayesesi yapılarak her türlü hesaplama yöntemi denenmesine rağmen idarece belirlenen yaklaşık maliyet tutarına ulaşılamadığı,
Firmaları tarafından yapılan şikâyet başvurusuna verilen cevapta, İdare tarafından yaklaşık maliyet tutarının belirlenebilmesi için firmalarının da içinde bulunduğu 5 (beş) özel sektör firması ile Ankara Servis İşletmecileri Esnaf Odasına, yaklaşık maliyet araştırma tutanağı, Personel Servis Aracı Kiralanması Hizmet Alımı ile İlgili İdari Şartnamede Yer Alacak Hususlar ve Teknik Şartname örneği gönderilerek, yaklaşık maliyete esas teşkil edecek fiyatlandırmaların talep edildiğinin ve yaklaşık maliyet bedelleri çok yüksek olan 2 (iki) firmanın verdiği fiyatlar çıkarılarak 4 (dört) firmanın verdiği yaklaşık maliyet bedellerinin ortalaması alınarak yaklaşık maliyet tutarının belirlendiğinin belirtildiği,
Söz konusu “yaklaşık maliyet araştırma tutanağı 1 ve 2’nci kısım tablosu” incelendiğinde, seferlere yönelik her şey dahil toplam fiyat istenildiği, kendilerinin de bu çerçevede teklif verdiği, fakat bunun ancak götürü bedel ile yapılan ihalelerde mümkün olduğu, birim fiyat teklif alınmak suretiyle çıkılan bahse konu ihalede ihale dokümanının bütünündeki giderler göz önünde bulundurularak yaklaşık maliyet hesap cetvelinin hazırlanması gerektiği,
Şöyle ki, yaklaşık maliyet hesap cetvelinin, araçlara yönelik giderler (araç amortisman gideri, akaryakıt giderleri, kasko giderleri, trafik sigorta giderleri, koltuk sigortası giderleri, bakım onarım giderleri, araç yazlık ve kışlık lastik, akü giderleri, MTV gideri, egzoz emisyon ölçümü gideri, araç uygunluk), araç sürücü personeline yönelik giderler (çalışma saatleri ile orantılı ücret giderleri, ücrete bağlı SSK prim ve stopaj giderleri, yol ve yemek ücreti giderleri, iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri giderleri, kişisel koruyucu donanım giderleri, sürücü personel uygunluk belge giderleri, kıdem ve ihbar tazminatı giderleri) ve ihaleye yönelik giderlerden (genel giderler, sözleşme giderleri, firma karı) oluşması gerektiği,
Firmaları tarafından yapılan hesaplamalar neticesinde, yaklaşık maliyet tutarının çok düşük belirlenmesi nedeniyle, yukarıda yer verilen gider kalemlerinden en azından bir kısmının yaklaşık maliyet hesap cetveline yansıtılmadığı kanaatinde oldukları, ayrıca hatalı hesaplama yapılması nedeniyle yaklaşık maliyetin çok düşük çıkmasının ihalede sınır değerin yanlış hesaplanması ve aşırı düşük tekliflerin hatalı belirlenmesine de yol açacağı,
Sonuç olarak, idarece hazırlanan yaklaşık maliyet hesap cetvelinin, iş kalemleri ile ilgili bütün unsurları içerip içermediğinin tespit edilerek bahse konu iş kalemleri bir takım gider unsurlarını içermiyor ise, bu gider unsurlarının ilave edilerek yeniden düzenlenmesi,
Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutarda aritmetik hata var ise düzeltilmesi,
Genel giderler ve sözleşme giderleri eklenmemiş ise eklenmesi,
Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak %7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenmemiş ise eklenmesi,
Akaryakıt ve işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuattan kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığı vaki ise, gerekçesi belirtilmek suretiyle bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet tutarının güncellenmesi gerektiği,
Yaklaşık maliyet hesap cetvelinin mevzuata aykırı şekilde düzenlenmesi nedeniyle, tekliflerinin yaklaşık maliyetin üzerinde kaldığı, bunun ise mağduriyetlerine sebep olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,
Anılan Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.
İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.…
(3) İhale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.
(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur.
(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.
…” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.
(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;
- a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,
- b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,
- c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,
ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,
…
Esas alınır.
(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.
(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.
(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;
- a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.
- b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez…
(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.
(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir.
(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü,
İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;
- a) Adı: 2 KISIM, 501 TAM SEFER, 48 BÜYÜK OTOBÜS (45 KİŞİLİK) VE 28 KÜÇÜK OTOBÜS (27 KİŞİLİK) PERSONEL SERVİS ARACI KİRALAMA
- b) Miktarı ve türü: 501 tam sefer; 1’inci kısım için 24 büyük otobüs(45 Kişilik),14 küçük otobüs (27 Kişilik)toplam 1251 Km. ve 2’nci kısım için 24 büyük otobüs(45 Kişilik),14 küçük otobüs(27 Kişilik)toplam 1779 Km personel servis aracı kiralanması hizmet alımı işidir.
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
- c) Yapılacağı yer: Hv.K.K.lığı Şehit Hv.Ulş.Er Ali ÖZTAŞ araç platformu (Bakanlıklar/Ankara) ile sözleşme tasarısında detayları belirtilen güzergahlar arası gidiş ve dönüş
ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.
02.11.2018 tarihli şikâyete konu 2’nci kısma ait kesinleşen ihale komisyonu kararına göre, açık ihale usulüyle yapılan ihaleye 7 isteklinin teklif verdiği, bu isteklilerden Güldenler Tur. Taş. Nak. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve Öz Üstün Tur. Taş. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş oldukları iş deneyim belgeleri İdari Şartname’de belirtilen asgari tutarı sağlamadığı için anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Etimesgut Seyahat İnş. Tur. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.
İdare tarafından Kuruma gönderilen ihale onay belgesi ve eki yaklaşık maliyet hesap cetveli ile yaklaşık maliyetin tespitine yönelik belgeler incelendiğinde;
İhale konusu işin 2 (iki) kısımdan oluştuğu, şikâyete konu olan 2’nci kısmın yaklaşık maliyetinin 11.760.804,66 TL olmak üzere toplam yaklaşık maliyetinin 23.006.066,29 TL olarak belirlendiği,
2’nci kısmın yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde; anılan cetvelin 38 kalemden oluştuğu, söz konusu iş kalemlerine ilişkin açıklamalarda iş kalemi bazında hizmetin gerçekleştirileceği aracın çeşidi, km bilgisi ve güzergâhı bilgilerinin belirtildiği, ayrıca tüm araçların tam sefer yapacağı bilgisine yer verildiği ve %10 oranında yüklenici kârının öngörüldüğü görülmüştür.
İhale onay belgesinin ekinde yer verilen yaklaşık maliyetin hesaplanmasına dayanak teşkil eden belgeler incelendiğinde ise, idare tarafından Ankara Servis Aracı İşletmeleri Esnaf Odası ile Ankara Ticaret Odası’na yaklaşık maliyete esas fiyatların belirlenmesi amacıyla yazı yazıldığı, bahse konu yazılara verilen cevaplarda ihale konusu iş kapsamında belirlenen birim fiyatlara (Otobüs (36 ve üzeri) kalkış ücreti 282,00 TL, km ücreti 3,10 TL, midibüs (26-35) kalkış ücreti 249,00 TL, km ücreti 2,60 TL vb.) yer verildiği,
Ayrıca, ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine ilişkin olarak alım konusu iş ile iştigal eden, başvuru sahibinin de aralarında olduğu, 5 (beş) firmadan fiyat araştırması yapıldığı, söz konusu firmalara “HV.K. Komutanlığı KH.DES.KT. Grup Komutanlığı Yaklaşık Maliyet Araştırma Tutanağı 1. Kısım/2.kısım”, “Personel Servis Aracı Kiralanması Hizmet Alımı ile İlgili İdari Şartnamede Yer Alacak Hususlar” ve şikâyete konu ihaleye ait Teknik Şartname’nin gönderildiği görülmüştür.
İdare tarafından, fiyat teklifi alınan firmalardan Çetinkaya Turzm Tic. Ltd. Şti ile başvuru sahibi Alemsa Turizm Seyahat Taşı. Tem. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin fiyat tekliflerinin diğer firmaların verdiği fiyat tekliflerine oranla yüksek olduğu için ortalamaya dahil edilmediği ve anılan firmalar dışında kalan 3 (üç) firmanın fiyat teklifleri ile Ankara Servis Aracı İşletmeleri Esnaf Odasının göndermiş olduğu 2018 yılı standart fiyat listesinin araçların büyüklüğü, yıllık sefer sayısı ve günlük yapılan mesafelere göre hesaplanarak oluşturulan birim fiyatların aritmetik ortalaması alınmak suretiyle şikâyete konu 2‘nci kısma ilişkin yaklaşık maliyetin belirlendiği anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 9’uncu maddesinde hizmet alımı ihalelerinde, ihale yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyetin belirleneceği ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterileceği, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinde idarelerin, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit edecekleri ve bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, madde hükmünde belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması yapılabileceği, yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde ise Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatları, ihaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar, ilgili odalarca belirlenmiş fiyatlar veya ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabileceği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturaların değerlendirmeye alınmayacağı ve buna ilişkin gerekçelerin yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, idare tarafından şikâyete konu 2’nci kısma ilişkin yaklaşık maliyet tespitinin, ilgili odalarca belirlenmiş fiyatlar ile ihale konusu işi oluşturan 38 iş kalemine ilişkin olarak piyasa fiyat araştırması kapsamında elde edilen fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle yapıldığı, fiyat araştırması kapsamında fiyat teklifi istenilen firmalara ihale dokümanında yer alacak bütün hususların belirtildiği dokümanının gönderildiği ve ihale dokümanında yer alan tüm hususlar dikkate alınarak teklif verilmesinin istenildiği, fiyat teklifi veren 2 (iki) firmanın fiyat teklifinin değerlendirmeye alınmadığı ve bu hususa ilişkin gerekçenin yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterildiği belirlenmiştir.
Başvuru sahibinin şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından verilen cevapta da görüldüğü üzere, anılan firmalara gönderilen “Personel Servis Aracı Kiralanması Hizmet Alımı ile İlgili İdari Şartnamede Yer Alacak Hususlar” başlıklı doküman ve şikâyete konu ihaleye ait Teknik Şartname’de yer alan hususlar doğrultusunda şikâyete konu ihaleye ait ihale dokümanının oluşturulduğu, söz konusu dokümanda yaklaşık maliyetin fiyat tespitine yönelik belirleme yapılırken ihale dokümanı kapsamında yer alan ve taşıma hizmeti için gerekli olan her türlü gider bileşeninin teklif fiyata dahil edilmesi gerektiğinin açık olduğu, bu çerçevede idarenin gider bileşenlerini ayrı ayrı belirtilmesine gerek olmadığı, ihale tarihine kadar geçen sürede yürüklükteki asgari ücret tutarında değişiklik bulunmadığı, bu nedenle Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yaklaşık maliyetin güncellenmesine gerek olmadığı, iş kalemlerine ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu elde edilen genel toplam tutarda aritmetik hata olmadığı belirlenmiştir.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, yaklaşık maliyet hesabına sözleşme ve genel giderlerin eklenmesi gerektiği ve ayrıca genel toplama %7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenebileceği anlaşılmakladır. Ayrıca kâr hariç belirlenen genel toplama %7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenebilecektir. Ancak idarenin şikâyete konu 2‘nci kısma ilişkin yaklaşık maliyet hesaplanmasına %7 oranını geçen bir oranda (%10 oranında) yüklenici kârını eklediği ve sözleşme ve genel giderlerin yaklaşık maliyet hesabına dahil etmediği tespit edilmiştir.
Bu kapsamda, idarece hesaplanan genel tutara mevzuat çerçevesinde %7 oranında yüklenici kârı ve sözleşme ve genel giderler eklendiğinde, şikâyete konu 2‘nci kısma ilişkin yaklaşık maliyetin 11.607.593,44 TL’ye ve bu tutar esas alınarak sınır değer tutarının 8.778.480,24 TL’ye tekabül ettiği tespit edilmiştir. Her ne kadar idare tarafından hesaplanan yaklaşık maliyet ile söz konusu veriler çerçevesinde ve mevzuat doğrultusunda hesaplanan yaklaşık maliyet arasında 153.211,22 TL tutarında fark bulunduğu ve idarece kâr oranının yüksek belirlenmesi nedeniyle hesaplanan tutarın sözleşme ve genel giderleri karşılayacak tutarda olduğu, söz konusu farklılığın ihalenin ilanına ilişkin süreleri, ihale usulünün belirlenmesini, yeterlik kriterlerini, sınır değer altında kalan istekli sayısını etkilememesi nedeniyle bahse konu hata esasa etkili bir durum olarak değerlendirilmemesi gerekmektedir.
Sonuç olarak yaklaşık maliyetin hesap sürecindeki işlemlerin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinde belirlenen usule uygun olarak gerçekleştirildiği, Yaklaşık Maliyetin Tespitine İlişkin Yöntemlerden Hangisinin Seçileceği Konusunda İdarenin Takdir Yetkisinin Bulunduğu, mevzuat doğrultusunda hesaplanan yaklaşık maliyet tutarı ile idarece hesaplanan yaklaşık maliyet tutarına ilişkin farklılığın, esasa etkili bir hata olarak değerlendirilmeyeceği hususları birlikte dikkate alındığında, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Published in HİZMET AŞIRI DÜŞÜK, KİK KARARLARI, PERSONEL TAŞIMA
Muadil Yemeklerin İçerik Ve Çiğ Girdi Miktarları Esas Alınarak İsteklilerce Teklif Fiyatlarının Oluşturulabileceği
- Sınır Değer
- Yemek Aşırı Düşük
- İdari Şartnamede Personel Yaş Sınırı Getirilmesi
- Muadil Yemeklerin İçerik Ve Çiğ Girdi Miktarları Esas Alınarak İsteklilerce Teklif Fiyatlarının Oluşturulabileceği
KAMU İHALE KURUL KARARI
Toplantı No : 2018/070
Gündem No : 42
Karar Tarihi : 27.12.2018
Karar No : 2018/UH.I-2106
BAŞVURU SAHİBİ: Bin Aş Grup Yem. İnş. Tur. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.,
İHALEYİ YAPAN İDARE: Metro İstanbul San. ve Tic. A.Ş.,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2018/458692 İhale Kayıt Numaralı “Malzemeli Yemek Pişirme, Servis Etme ve Servis Sonrası Hizmetleri Alımı” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Metro İstanbul San. ve Tic. A.Ş. tarafından 23.11.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Malzemeli Yemek Pişirme, Servis Etme ve Servis Sonrası Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Bin Aş Grup Yem. İnş. Tur. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 19.11.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.11.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.12.2018 tarih ve 58108 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.12.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2018/1749 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) Teknik Şartname’nin J.6 numaralı maddesinde “Yüklenicinin çalıştıracağı personel 18 yaşından gün almış; kadın ise 50, erkek 55 yaşından gün almamış olacaktır.” düzenlemesinin bulunduğu, yaş sınırı getirilmesinin mevzuata uygun olmadığı,
2) Teknik Şartname’nin J.4 numaralı maddesinde “Yüklenici çalıştırdığı personelin İş Hukuku, Sosyal Sigorta Mevzuatı ve diğer kanun ve yönetmeliklerden doğan yükümlülüklerini yerine getirmekle mükelleftir, sigortasız işçi çalıştıramaz. Çalıştırdığı personelin yıllık izinleri verilecek, yıllık izne gönderilmeyen personellerin yıllık izin ücretleri ve Ramazan ayında personele ücretleri tam ödenecek, sigortaları tam yatırılacaktır.” düzenlemesinin bulunduğu, Anayasa ve 4857 sayılı İş Kanunu’nda personelin ücreti karşılığında yıllık izne gönderilmemesine yönelik bir hüküm bulunmadığından bu düzenlemede değişiklik yapılması gerektiği,
3) İdari Şartname’nin 33.2’nci maddesi uyarınca teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenileceği, bu kapsamda Teknik Şartname’de bir aylık örnek menüye yer verildiği, ancak örnek menüdeki yemeklerden karışık dolma (etsiz) ve peynir tatlısının içerik ve gramajlarının aynı Şartname’de bulunmadığı, tekliflerin eşit şartlarda hazırlanması ve aşırı düşük tekliflerin eşit şartlarda açıklanması için örnek menüdeki yemeklerin içerik ve çiğ girdi miktarlarının eksiksiz olarak düzenlenmesi gerektiği,
4) Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir.” hususlarının belirtildiği, Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde ise “21.1. İş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir.
21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri:
21.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemelerine yer verildiği, bu kapsamda 21’inci maddenin kendi içerisinde çelişkili olduğu, sigorta türü ve teminat limitlerinin belirtilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
Teknik Şartname’nin “Personele İlişkin Hükümler” başlıklı (J) bölümünün 6’ncı maddesinde “Yüklenicinin çalıştıracağı personel 18 yaşından gün almış; kadın ise 50, erkek 55 yaşından gün almamış olacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde, “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Personel durumuna ilişkin belgeler” başlıklı 40’ıncı maddesinde “(1) İhale konusu işin niteliği esas alınarak, çalıştırılması öngörülen personelin sayısı ve nitelikleri dokümanda belirtilir. Ancak, idare tarafından ihaleye katılım ve yeterlik kriteri olarak, personel çalıştırıldığına, çalıştırılacağına veya personelin sayısı ya da niteliklerine ilişkin belge istenemez…” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel durumu” başlıklı 66’ncı maddesinde “66.1. Hizmet alımı ihalelerinde, personele yönelik yeterlik kriteri belirlenemeyecek ve bu kapsamda aday veya isteklilerden personele ilişkin herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 40’ıncı maddesi uyarınca, idarece ihtiyaç duyulması halinde ihale konusu işin ifası sırasında istihdamı öngörülen personelin sayısı ve nitelikleri dokümanda belirtilecek, yine idarece gerek görülmesi halinde personelin niteliklerine ilişkin ayrıntılı düzenlemeler ile deneyim süresine ilişkin düzenlemeye teknik şartnamede yer verilecektir. Teknik şartnamede yapılan personele ilişkin düzenlemede personelin niteliği ve/veya deneyim süresi ile ilgili bazı belgeler istenmiş ise bu belgeler sözleşmenin imzalanmasının ardından işe başlanmadan önce yüklenici tarafından idareye sunulacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.
Kamu ihale mevzuatı uyarınca ihale konusu işin niteliği esas alınarak, idarelerce rekabet, eşit muamele, ihtiyacın uygun şartlarla karşılanması ile verimlilik ve fonksiyonellik ilkeleri çerçevesinde çalıştırılması öngörülen personelin niteliklerine ilişkin belirlemelerin ihale dokümanında yapılmasının mümkün olduğu anlaşılmaktadır.
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Eşit davranma ilkesi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “İş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz.” hükmüne yer verilmiş, ayrıca Kanun’un çeşitli maddeleriyle özellik arz eden bazı durumlarda belirli yaş ve cinsiyet gruplarının belirli hallerde ve işlerde çalıştırılmasına kısıtlama getirilmiş olmakla birlikte, çalıştırılacak işçilere üst yaş sınırı getirilmesine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir
Çalışma hakkının yaş bakımından sınırlandırılmasına ilişkin iş mevzuatı hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, bir işte çalıştırılacak işçilere üst yaş sınırı getirilmesinin ancak bu sınırı gerektirecek Kanun’da sayılan hallerin bulunması veya işin niteliği gereği bünyesinde tehlike barındırması gibi nedenlerle belirli bir yaşın üzerindekilerin çalışmasını sakıncalı kılacak haklı gerekçelerin varlığı halinde mümkün olacağı kabul edilmelidir. Ayrıca 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda da yaşlılık aylığı bağlanmasına dair sigortalılara prim gün sayısı ve yaş sınırı getirildiği görülmüştür.
İhale konusu işin yemek pişirme, servis etme ve servis sonrası hizmetleri alımı olduğu dikkate alındığında, personelin yapacağı işin mahiyeti ve niteliği itibarıyla özel olarak bir beden kuvveti, sağlık durumu, hızlı hareket edebilme kabiliyeti gibi özellikler dikkate alınmaksızın personelin tümü için Teknik Şartname’de üst yaş sınırı belirlenemeyeceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olduğu ve idarece yapılan düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
Teknik Şartname’nin “Personele İlişkin Hükümler” başlıklı (J) bölümünün 4’üncü maddesinde “Yüklenici çalıştırdığı personelin İş Hukuku, Sosyal Sigorta Mevzuatı ve diğer kanun ve yönetmeliklerden doğan yükümlülüklerini yerine getirmekle mükelleftir, sigortasız işçi çalıştıramaz. Çalıştırdığı personelin yıllık izinleri verilecek, yıllık izne gönderilmeyen personellerin yıllık izin ücretleri ve Ramazan ayında personele ücretleri tam ödenecek, sigortaları tam yatırılacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.
4857 sayılı İş Kanunu çerçevesinde yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilememekte, işçinin her hizmet yılına karşılık gelen yıllık iznini gelecek hizmet yılı içinde kullanması gerekmektedir. Bahse konu Kanun’un “Sözleşmenin sona ermesinde izin ücreti” başlıklı 59’uncu maddesinde ise iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücretinin ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
Bu itibarla, “yıllık izne gönderilmeyen personel” şeklinde bir ifade kullanılması uygun olmamakla birlikte, düzenlemenin esasen ücretlerin her şartta ödenmesinin temin edilmesini ve işçi haklarının korunmasını amaçladığı, uygulamada işveren tarafından mevzuata uygun hareket edilmesinin zorunlu olduğu, bu doğrultuda düzenlemenin ihalenin iptalini gerektirecek bir durum oluşturmadığı sonucuna varılmış, bu nedenlerle ikinci iddia uygun bulunmamıştır.
3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenileceği düzenlenmiş, Teknik Şartname’nin ekinde de bir aylık örnek yemek menüsüne ve yemeklerin içerik ve çiğ girdi miktarlarına yer verilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir…” açıklamalarına yer verilmiştir.
Bu kapsamda, Teknik Şartname’de örnek menü ve menüdeki yemeklerin içerik ve çiğ girdi miktarlarına yer verilmesi gerekmekle birlikte, başvuruya konu durumda olduğu gibi az sayıda yemeğin içerik ve çiğ girdi miktarlarına yer verilmediği hallerde bahse konu yemeklere muadil yemeklerin içerik ve çiğ girdi miktarları esas alınarak isteklilerce teklif fiyatlarının oluşturulabileceği, aşırı düşük tekliflerin sorgulanması aşamasında ise açıklama istenirken idarece söz konusu yemeklerin içerik ve çiğ girdi miktarları isteklilere bildirilerek bu eksikliğin telafi edilebileceği, dolayısıyla bu eksikliğin tekliflerin sağlıklı şekilde oluşturulması ve değerlendirilmesini engelleyecek, ihalenin iptal edilmesini gerektirecek boyutta olmadığı, bu nedenlerle başvuru sahibinin üçüncü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “…76.4. Sözleşme taslağının (21.1.) maddesinde iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasına ilişkin yükümlülüğün yükleniciye ait olduğu belirtilmesine rağmen, idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” maddesinde sigorta giderine yer verilmediği ve/veya sözleşme taslağının (21.2.) maddesinde sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmediği hallerde, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği ve sigorta giderinin de teklif fiyata dahil giderler arasında yer almadığı kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir…” açıklamalarına yer verilmiştir.
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde sigorta giderinin de teklif fiyatına dâhil olduğu belirtilmemekte, Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde ise “21.1. İş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir.
21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri:
21.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi bulunmaktadır.
Netice itibarıyla, Sözleşme Tasarısı’nın 21.1’inci maddesinde iş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin yükümlülüğün yükleniciye ait olduğu belirtilmesine rağmen, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” maddesinde sigorta giderine yer verilmemiş ve Sözleşme Tasarısı’nın 21.2’nci maddesinde sigorta türü ile sigorta teminatının kapsam ve limiti belirlenmemiş olmakla birlikte, bu durumlarda Kamu İhale Genel Tebliği’nin 76.4’üncü maddesi uyarınca iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği ve sigorta giderinin de teklif fiyata dahil giderler arasında yer almadığı kabul edilmek suretiyle tekliflerin oluşturulacağı ve değerlendirileceği açık olduğundan, iddiaya konu hususun ihalenin iptal edilmesini gerektirmediği sonucuna varılmış, bu kapsamda dördüncü iddia uygun bulunmamıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,
Oybirliği ile karar verildi.
- Published in HİZMET AŞIRI DÜŞÜK, KİK KARARLARI, YEMEK AŞIRI DÜŞÜK
Yemeklerin Gramajlarına İhale Dokümanında Yer Verilmemesi Durumunda Eşdeğer Yemeklerin Gramajlarının Esas Alınabileceği
- Yemek Aşırı Düşük
- Açık İhale Usulü İle Gerçekleştirilen “Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri İşi Hizmet Alımı
- Yemek İçerikleri ve Gramajları
- Eşdeğer Olabilecek Yemekler
- İdareye Birden Fazla Dilekçe Verilmiş Olması
- Süresinden Sonra Başvuru
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2018/523462 İhale Kayıt Numaralı “Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri İşi Hizmet Alımı” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Ankara Mesleki ve Çevresel Hastalıklar Hastanesi Başhekimliği tarafından 19.11.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri İşi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Karanfil Yemek Emlak Temizlik İnşaat Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin 13.11.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.11.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.11.2018 tarih ve 57275 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.11.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2018/1726 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) Teknik Şartname’de 14 günlük örnek menüye yer verilmesine rağmen bu menülerde yer alan kokteyl komposto, dondurmalı irmik helva, napoliten soslu makarna, sebzeli kuskus, yoğurtlu havuç tava reçetelerine şartnamede yer verilmediği, ayrıca teknik şartnamede olmayan yemeklerin benzer yemeklere göre yapılabileceği ile ilgili maddenin de bulunmadığı, sebzeli kuskus, yoğurtlu havuç tava gibi yemeklerin Şartname’de muadilinin bulunmadığı, dondurmalı irmik tatlısı için temel alınabilecek hiçbir dondurma gramajı ve özelliklerinin yer almadığı, bu durumun 14 günlük menü hesaplamasına ve dolayısıyla sağlıklı teklif vermelerine engel teşkil ettiği,
2) Teknik Şartname’nin 15.3’üncü maddesinde kahvaltıda ve ara öğünde verilecek malzemelerin cinsi belirtilmesine rağmen kullanılacak malzemelerin miktarlarına şartnamede yer verilmediği, bu durumun normal kahvaltı ve ara öğün maliyetlerini hesaplamayı imkansız hale getirdiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
- a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
- b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
- c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.
(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.
- a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;
1) Verilen hizmetin ekonomik olması,
2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
- b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.
- c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir…” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.
79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.
79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;
SD: Sınır değeri,
YM: Yaklaşık maliyeti,
n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,
T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,
R: Sınır Değer Tespit Katsayısını
79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.
79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
…
79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.
…
Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir …” açıklaması yer almaktadır.
Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;
- a) Adı: Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri İşi Hizmet Alımı
- b) Miktarı ve türü:
1 Aşçı, 1 Aşçı Yardımcısı ve 7 Yardımcı Personel olmak üzere toplam 9 Personel ile 12 Ay Süresince Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri İşidir.
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
- c) Yapılacağı yer: Osmangazi Mah. Atlılar Sokak No:45 Keçiören/ANKARA-Ankara Meslek Hastalıkları Hastanesi” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Hizmetin özelliğine göre, sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım,nakliye, sigorta, vergi (KDV Hariç), resim ve harç giderleri yükleniciye aittir. Söz konusu giderler teklif fiyata dahildir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. Bu hizmetin yürütülmesi teknik şartnamede belirtilen nitelikteki toplam 9 personelle yapılacak olup, personellere ait işçilik ücreti, sigorta, yemek, ayni yol gideri ve giyecek giderleri ile malzeme giderleri ve ilaçlama giderleri teklif fiyata dahil edilecektir. (Ayrıntılar Standart Form Teklif Cetvelinde belirtilmiştir.)
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.
sigortalının prime esas kazancının % 2’si” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.
33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;
- a) Verilen hizmetin ekonomik olması,
- b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
- c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Yapılan incelemede, normal kahvaltı ve yemek grubu için 2 haftalık örnek menüye, ayrıca diyet kahvaltı ve ara öğün ile diyet öğle ve akşam yemeği grubu için 2 haftalık örnek menüye Teknik Şartname’de yer verildiği, kokteyl komposto, dondurmalı irmik helva, napoliten soslu makarna, sebzeli kuskus makarna, sebzeli kuskus, yoğurtlu havuç tava yemeklerinin normal kahvaltı ve yemek grubu için hazırlanan 2 haftalık örnek menüde yer aldığı tespit edilmiştir.
Bununla birlikte Teknik Şartname’deki düzenlemeler incelendiğinde iddia konusu kokteyl komposto, dondurmalı irmik helva, napoliten soslu makarna, sebzeli kuskus, yoğurtlu havuç tava yemeklerinin çiğ girdi miktarlarına gramaj listesinde yer verilmediği görülmüştür.
Her ne kadar başvuru sahibinin iddiasında belirttiği yemeklerin gramajlarına ihale dokümanında yer verilmediği görülmüş olsa da aynı örnek yemek menüsü içerisinde birbirine yakın yemek çeşitlerine yer verildiği, bu kapsamda ihale dokümanında yer alan gramaj listeleri incelendiğinde başvuru sahibinin iddiasında yer verdiği yemeklerine içerik ve gramaj bakımından eşdeğer olabilecek; kokteyl komposto için vişne kompostosu, erik kompostosu, ayva kompostosu ve erik kompostosu bulunduğu, dondurmalı irmik helva için irmik helvası bulunduğu, napoliten soslu makarna için soslu makarna bulunduğu, sebzeli kuskus için sade pilav ve peynirli makarna bulunduğu, yoğurtlu havuç tava için yoğurtlu havuç karnabahar kızartma bulunduğu bu nedenle söz konusu yemeklerin içeriklerinin ve gramajlarının şikâyete konu yemeklere emsal olabilecek nitelikte olduğu, dolayısıyla isteklilerin eşdeğer olabilecek yemeklerin gramajları esas alınarak tekliflerini oluşturabileceği değerlendirildiğinde söz konusu yemeklere ilişkin eksikliğin isteklilerin teklif hazırlamasına engel bir durum oluşturmayacağı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yapılan tespitler çerçevesinde, idarece hazırlanan menülerde yer alan kokteyl komposto, sebzeli kuskus, yoğurtlu havuç tava ve napoliten soslu makarna yemeklerine ilişkin içerik ve gramaj bilgilerinin ihale dokümanı kapsamında verilmediği, bununla birlikte söz konusu yemeklere eşdeğer olabilecek yemeklerin bulunduğu, başvuruya konu işte deneyim sahibi isteklilerin basiretli tüccar olarak hareket edip söz konusu yemeklere eşdeğer olabilecek yemekleri esas almak suretiyle teklif maliyetlerini hazırlayabileceği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “…Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;
…
- c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,
karar verilir….” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.
(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.
(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü yer almaktadır.
İhale işlem dosyası incelendiğinde, başvuru sahibinin birbirinden farklı iddialar içeren iki ayrı dilekçeyle idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, ihale dokümanına yönelik başvurunun en geç ihale tarihinden (19.11.2018) üç iş günü öncesine kadar, en geç 13.11.2018 tarihinde yapılması gerekirken başvuru sahibinin kahvaltıda ve ara öğünde verilecek malzemelerin miktarlarına şartnamede yer verilmediği yönündeki iddiasına yer verdiği dilekçeyle 15.11.2018 tarihinde idareye başvuruda bulunduğu, dolayısıyla söz konusu iddiayı içeren şikâyet başvurusunun süresinde yapılmadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla idareye süresinde şikâyet başvurusunda bulunulmadığı anlaşıldığından ikinci iddiaya ilişkin başvurunun süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
- Published in HİZMET AŞIRI DÜŞÜK, KİK KARARLARI, YEMEK AŞIRI DÜŞÜK
Aşırı Düşük Teklif Savunması Nasıl Hazırlanır?
- Aşırı Düşük Teklif Savunması Hazırlanması
- Aşırı Düşük Sorgulama
- Teklifi Oluşturan Bileşenler
- Kamu İhale Kanununun 38. maddesi
Kamu ihale Kanununun 38. maddesi[1], bir istekli tarafından ihaleye sunulan teklifin, diğer istekli tekliflerine ve yaklaşık maliyet tutarına oranla aşırı düşük kalması, başka bir anlatımla sunulan teklifin yeterli ekonomik değerlere sahip olmaması durumunda, Aşırı Düşük Teklif Sorgulaması yapılmasını şart koşmuştur. Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına dair verilen kararlarda, karmaşık Kamu İhale Mevzuatının konuya dair hükümleri istisnasız uygulanmaktadır. Bu durum çoğu firma açısından ihale dışı kalma tehlikesi ile karşı karşıya kalınması anlamını taşımaktadır. Teklifleri Aşırı düşük bulunan firmaların birçoğu İhale mevzuatı çerçevesinde açıklama yapamamakta, Kamu İhale Kurumu`nun önüne giden pek çok Aşırı Düşük Teklif Savunması da Kurum tarafından yetersiz bulunarak isteklilerin teklifi değerlendirme dışı bırakılmaktadır.
Kamu ihale Hukukunun en karmaşık kurumlarından birisi aşırı düşük teklif savunması hazırlanmasıdır. İstekliler tarafından yapılan tekliflerin idare tarafından değerlendirilmesi sonucunda aşırı düşük olarak belirlenmesi, firmaların dikkatli olmasını gerektiren karmaşık ve zorlu bir aşamanın başlangıcıdır. Firmaların aşırı düşük sorgulaması karşısında ihalenin uhdelerinde kalmasını temin edebilmek için aşırı düşük savunmalarının Kamu İhale Mevzuatıyla uyumlu, en küçük bir noksanlık barındırmayan ve kusursuz olarak hazırlanmış olması gerekmektedir.
Teklifleri aşırı düşük bulunan isteklilerin, teklifi oluşturan bileşenlere ilişkin, maliyetler ve diğer unsurlar açıklamaları sırasında şekli belgeleri kullanarak savunma yapma mecburiyeti söz konusudur. Hizmet alımı ihaleleri ile Yapım isleri ihalelerinin açıklanmasında çok sayıda farklılık bulunmakta olup, mevzuatta isteklilerce kavranamayan çok sayıda kavram bulunmaktadır. Aşırı düşük tekliflere Savunma hazırlanması özel uzmanlık gerektiren bir durum olduğundan istekli firmaların bu konuda danışmanlık almaları önem taşımaktadır.
Hazırlanacak savunma dosyasında sunulması gereken tüm belgeler ve savunma yazıları 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu, İhaleye İlişkin Yönetmelikler ve Kamu İhale Genel Tebliğine uygun hazırlanmalı, yetkili kurumlardan temin edilecek belgelerle tevsik edilmelidir.
Aşırı düşük teklif savunması yapılırken karşılaşılan zorlukların en önemlilerinden birisi de idare tarafından isteklilere mevzuat gereği tanınan kısıtlı süredir. Bu süre 3 gün olarak dahi belirlenebildiğinden savunma hazırlanırken sadece titiz değil aynı zamanda seri bir şekilde de çalışmak gerekmektedir.
Günümüzde yapılan savunmaların büyük bölümünün yetersiz bulunarak kabul edilmediği, noksan savunmaların ihaleyi kazanamayan bazı firmaların ekonomik olarak zor durumda kalmalarına hatta yok olmalarına sebep olduğu göz önünde bulundurulduğunda, aşırı düşük teklif savunmasının hızlı, eksiksiz ve mevzuata uygun olarak hazırlanması hayati bir önem arz etmektedir.
İhale sürecinde aşırı düşük teklif sorgulamasının tam olarak yapılmasının tek sonucu bulunmamaktadır. Firmanın ihaleyi kazanması ve kar etmesinin yanı sıra ihale sürecinde elde edilecek yüksek meblağlı bir iş deneyimi ile sektördeki rekabette öne çıkmak ve belli büyüklükteki ihalelere katılmanın da önü açılacaktır.
[1] http://www.asiridusukteklif.com/4734-sayili-kamu-ihale-kanunu/
- Published in MAKALELER
Şikayet Süresi Dolduktan Sonra İdareye Başvurulmasının Süre Yönünden Reddedilmesi
- İdareye Şikayet Başvuru Süresi
- 10 Günlük Süre Dolduktan Sonra Başvuru Yapılması
- Süre Yönünden Red
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2018/464662 İhale Kayıt Numaralı “İzmir İli Atık Su Şebeke Hatlarının Temizliği ve Görüntülenmesi İşi” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İzsu) tarafından 02.11.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İzmir İli Atık Su Şebeke Hatlarının Temizliği ve Görüntülenmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 04.01.2019 tarih ve 325 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2019/14 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi.
Başvuru dilekçesinde özetle; taraflarına 20.11.2018 tarihinde tebliğ edilen kesinleşen ihale kararında idarece tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığının bildirilmesi üzerine idareye yaptıkları şikâyet başvurusunun haklı bulunarak düzeltici işlem kararı verildiği ve söz konusu kararın 11.12.2018 tarihinde taraflarına tebliğ edildiği, İzmir İli 3. Kısım 2. Bölge İlçelerinde Bulunan Atıksu Şebeke Hatlarının Temizliği ve Görüntülenmesi işine ilişkin düzeltici komisyon kararında aşırı düşük teklif sahibi ihale üzerinde bırakılan Aydemir Altyapı İnşaat Kanal Tem. Gör. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti., ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Nezirhan İnş. Altyapı Taş. Tah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve aşırı düşük teklif açıklaması sunan diğer firmaların açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, söz konusu firmaların tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin üzerlerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,
Anılan Kanun’un 55’inci maddesinde idareye şikâyet süresinin ihale süreci içerisinde şikâyete konu işlem veya işlemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanun’un 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün olduğu, idarenin şikâyetin verilmesini izleyen on gün içinde gerekçeli bir karar alması gerektiği, belirtilen süre içinde bir karar alınmaması veya süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda karar verme süresinin bitimini veya kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “ Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “ (1) Süreler;
- c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,
ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,
izleyen günden itibaren başlar.” hükmü yer almaktadır.
Başvuru sahibinin, aşırı düşük teklif açıklaması sunan firmaların tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması yönündeki iddiasına ilişkin olarak yapılan inceleme sonucunda, şikâyetçinin 4734 sayılı Kanun ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in yukarıda belirtilen hükümleri gereği şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı 14.11.2018 tarihli ilk kesinleşen ihale kararının tebliğ edildiği tarih olan 20.11.2018 tarihini izleyen 10 (on) gün içinde 30.11.2018 Cuma günü mesai bitimine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 17.12.2018 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunduğu, bu başvuruya idarece verilen cevap üzerine Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.
Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre yönünden reddi gerekmektedir.
- Published in HİZMET AŞIRI DÜŞÜK, KİK KARARLARI
İdari Şartname Düzenlemesinin Teknik Şartname Düzenlemesi Haline Getirilemeyeceği
KAMU İHALE KURUMU KARARI
- Idari Şartname Düzenlemesinin Yorum Yoluyla Sözleşme Ya Da Teknik Şartname Düzenlemesi Haline Getirilemeyeceği
- Sınır Değer
- Amortisman ve Kiralama Maliyetlerinin Birlikte Açıklanmaması
- Sınır Değerin Altında Verilen Teklif
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2016/362791 İhale Kayıt Numaralı “2017 Yılı Personel Taşımacılığı” İhalesi
KARAR:
Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü İdari İşler Dairesi Başkanlığı tarafından 12.10.2016 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2016/362791 ihale kayıt numaralı “2017 Yılı Personel Taşımacılığı” ihalesine ilişkin olarak, Ayder Turizm Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine, 30.11.2016 tarihli ve 2016/UH.I-2944 sayılı Kurul kararı ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.
Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle, Şem-Dem Turizm Oto. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından açılan davada, Ankara 15. İdare Mahkemesinin E:2017/158, K:2017/600 sayılı kararı ile “…Dosyanın incelenmesinden; davaya konu ihalede Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.1’inci maddesi uyarınca sınır değer hesabı yapılarak sınır değerin altında teklif sunduğu tespiti yapılan Şen – Dem Tur. Oto. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve söz konusu istekliden 13.10.2016 tarihli ve 81453 sayılı EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi konulu yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, söz konusu yazı ekinde “Sözleşme Giderleri (izin, ruhsat, resim, harç, KİK payı vb. giderler), Personel Gideri (kişi x 12 ay), Hizmete verilecek araçların kiralama olması halinde kira bedeli, Yakıt Gideri (hizmette kullanılan araçların yakıt tüketimi ile ilgili teknik verilerine ilişkin ilgili araçların yetkili satıcıdan, katalog v.b. gibi tevsik edici belge ile açıklanacaktır), Araç Bakım-Onarım ve Servis Giderleri, Yazlık-kışlık araç lastik giderleri, Motorlu Taşıtlar Vergisi, Trafik Muayene bedeli, Egzoz Muayene bedeli, Zorunlu trafik sigortası, Kasko (ferdi kaza Sigortası), Amortisman bedeli (bir aracın kasko bedeli üzerinden yıllık), Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği ekindeki EKİ, EKİ/A ve EK 2 belgeleri için yapılacak giderlerin” önemli maliyet bileşenleri olarak belirlendiği;
Aşırı düşük teklif açıklaması istenen anılan isteklinin 14.10.2016 tarihli şikâyet başvurusu üzerine idarece 17.10.2016 tarihli ve 82686 sayılı aşırı düşük teklif açıklama talebi konulu yazı ile aynı istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve söz konusu yazı ekinde önemli maliyet bileşenlerinin “Sözleşme Giderleri (KİK payı, Sözleşme Damga Vergisi, İhale Karar Pulu giderleri), Personel Gideri (kişi x 12 ay), Hizmete verilecek araçların kiralama olması halinde kira bedeli, Yakıt Gideri (hizmette kullanılan araçların yakıt tüketimi ile ilgili teknik verilerine ilişkin ilgili araçların yetkili satıcıdan, katalog v.b. gibi tevsik edici belge ile açıklanacaktır), Araç Bakım-Onarım ve Servis Giderleri, Yazlık-kışlık araç lastik giderleri, Motorlu Taşıtlar Vergisi, Trafik Muayene bedeli, Egzoz Muayene bedeli, Zorunlu trafik sigortası, Kasko (ferdi kaza Sigortası), Amortisman bedeli (bir aracın kasko bedeli üzerinden yıllık), Özel Servis Aracı izin Belgesi bedeli” şeklinde yeniden belirlendiği ve anılan istekli tarafından söz konusu yazıda istenilen açıklamalara cevaben 20.10.2016 tarihli yazı ve ekleri ile aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu ve söz konusu açıklamanın idarece uygun görülerek Şen – Dem Tur. Oto. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.
Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Ayder Tur. Tic. Ltd. Şti.nin itirazen şikayet başvurusu kapsamında Kamu İhale Kurumunca yapılan incelemede;
“Kamu ihale mevzuatı kapsamında yapılacak hizmet alımı ihalelerinde yapılacak aşırı düşük teklif sorgulamalarına ilişkin olarak, idarece sınır değerin altında teklif verdiği tespiti yapılan isteklilere önemli maliyet bileşenlerinin belirlendiği aşırı düşük teklif sorgulama yazılarının gönderileceği ve istekliler tarafından ise belirtilen önemli maliyet bileşenlerine uygun açıklamalarını sunmaları gerektiği ve idarece anılan istekliye gönderilen 17.10.2016 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ve ekinde, hizmete verilecek araçların kiralama olması halinde kira bedelinin ve amortisman (bir aracın kasko bedeli üzerinden) bedelinin ayrı başlıklar altında önemli maliyet bileşeni olarak belirlendiği ancak anılan istekli tarafından tüm araçların kiralama yoluyla temini doğrultusunda açıklama sunulduğu ve amortisman giderlerine ilişkin olarak ise ayrıca bir açıklamanın ise sunulmadığı görülmüştür.
Kendi malı olması istenilen araçlara ilişkin ihale dokümanı düzenlemelerinin yapılabilmesine dayanak olan hükümlere Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesinde yer verildiği görülmüş olup, söz konusu maddede yer alan hükümler incelendiğinde, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde idarece ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin ilgili belgelerin ihale dokümanı kapsamında yeterlik kriteri olarak belirlenebilmesine imkân tanındığı açıktır.
Başvuruya konu ihalede taşıma işinin 33 adet araç ile gerçekleştirilmesinin öngörüldüğü ve söz konusu araçlardan 2011 model ve daha üst model olmak üzere; en az 3 adet 29 kişilik ve üstü, 7 adet 27 kişilik ve üstü koltuk kapasitesine sahip toplam 10 adet aracın kendi malı olarak belirlenmesinin ihale dokümanı kapsamında ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak belirlendiği, ayrıca amortisman ve kiralama giderlerinin teklif fiyata dahil giderler arasında belirlendiği, ihale konusu iş kapsamında istenen söz konusu araçlar dışındaki diğer araçlara ilişkin özel bir düzenlemeye ise yer verilmediği ve anılan istekli tarafından bütün araçların kiralama yoluyla temini doğrultusunda açıklama sunulduğu anlaşılmıştır.
İhale dokümanı kapsamında 33 adet aracın çalıştırılmasının ve söz konusu araçlardan en az 10 adet aracın isteklinin kendi malı olması gerektiği yönünde belirlendiği, araçlara ait kiralama ve amortisman giderinin teklif fiyata dahil giderler arasında yer aldığı, anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında esas alınan 17.11.2016 tarihli ve 82686 sayılı aşırı düşük teklif sorgulama yazısı kapsamında araç kiralama giderleri ile birlikte amortisman bedelinin de önemli maliyet bileşeni olarak belirlendiği ve söz konusu tespitler uyarınca araç kiralama yoluyla aşırı düşük teklifin açıklanmasına engel bir durumun bulunmadığı ancak önemli maliyet bileşeni olarak belirlenen amortisman bedeline ilişkin bir açıklamanın ayrıca yapılması gerekeceği değerlendirildiğinden bu doğrultuda 33 adet araç içerisinde yer alan en az 10 adet aracı kendi malı olarak belirlendiği dikkate alındığında, en az belirtilen sayıda kendi malı araca ait amortisman gideri maliyetinin ve çalıştırılması öngörülen diğer araçların ise kiralama veya amortisman bedellerinin ayrı ayrı hesaplanarak aşırı düşük teklif açıklamasının bu şekilde sunulması gerekeceği, anılan istekli tarafından 33 adet araca ilişkin yalnızca kiralama giderlerinin maliyet bileşeni olarak açıklanarak ve teklif fiyata dahil giderler arasında sayılan ve önemli maliyet bileşeni olarak belirlenen amortisman giderlerine ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadan sunulan söz konusu aşırı düşük teklif açıklamasının bu haliyle kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu; sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Şen-Dem Tur. Oto. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi yönünde düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği görülmektedir.
Yukarıda yazılı mevzuat hükümleri ve tarafların iddiaları birlikte değerlendirildiğinde;
İdari şartnamenin 7.5.2. Maddesinde; “İsteklinin 2011 model ve daha üstü model olmak üzere; en az 2 adet 29 kişilik ve üstü, 7 adet 27 kişilik ve üstü koltuk kapasitesine sahip toplam 10 adet araç kendi öz malı olacaktır.” ifadesine yer verildiği ancak bu araçların idarenin hizmet alımında bilfiil kullanılmasının şart koşulmadığı, dolayısıyla yüklenicinin ihale kapsamında sunacağı hizmette kendi araçlarını kullanabileceği gibi araç kiralama yoluna da başvurabileceği, araçları kiralama yoluyla temin etmesi durumunda da amortisman bedeli doğmayacağı ve aşırı düşük teklif açıklamasında böyle bir kalemin belirtilmesinin gerekmeyeceği hususları gözetildiğinde dava konusu Kamu İhale Kurumu kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır…” şeklinde gerekçe belirtilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Öte yandan 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
1- Kamu İhale Kurulunun 30.11.2016 tarihli ve 2016/UH.I-2944 sayılı kararının Şem-Dem Tur. Oto. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında amortisman bedeline ilişkin olarak herhangi bir açıklama sunmaması nedeniyle anılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmamasına ilişkin kısımlarının ve karar sonucunun iptaline,
2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
- Published in HİZMET AŞIRI DÜŞÜK, KİK KARARLARI
Süresi Geçtikten Sonra Yapılan Aşırı Düşük Teklif Açıklamasının Rekabet, Eşit Muamele ve Güvenirlik İlkesine Aykırı Olması
- Süresi Geçtikten Sonra Yapılan Aşırı Düşük Teklif Açıklaması
- Aşırı Düşük Teklif Açıklamasının Rekabet, Eşit Muamele Ve Güvenirlik İlkesine Aykırı Olması
KAMU İHALE KURUL KARARI
Toplantı No : 2019/003
Gündem No : 43
Karar Tarihi : 09.01.2019
Karar No : 2019/MK-15
BAŞVURU SAHİBİ:
Yapı Sts İnşaat Taahhüt Madencilik Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi-Güven İnş Turz Madentaş San Tic Ltdşti
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bölge Müdürlüğü-1.Bölge İstanbul Diğer Özel Bütçeli Kuruluşlar Karayolları Genel Müdürlüğü
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2018/283076 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 11 (Lüleburgaz), 12 (Mimarsinan) Ve 15 (Kırklareli) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Onarım İle Kar Ve Buz Mücadelesi” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
KARAR:
Karayolları Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan 2018/283076 ihale kayıt numaralı “Karayolları 11 (Lüleburgaz), 12 (Mimarsinan) ve 15 (Kırklareli) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi” ihalesine ilişkin olarak, Yapı Sts İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş.-Güven İnş. Turz. Madentaş San. Tic. Ltd. Şti. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 21.09.2018tarihli ve 2018/UY.I-1748 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.
Davacı Yapı Sts İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş.- Güven İnş. Turz. Mad. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 12. İdare Mahkemesinin E:2018/2333 sayılı kararında “…Dava dosyasının incelenmesinden; davacı şirketler tarafından iş ortaklığı olarak katıldıkları “Karayolları 11 (Lüleburgaz), 12 (Mimarsinan) ve 15 (Kırklareli) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi” ihalesine ilişkin olarak yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
1- Davacı şirketlerin ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığının süresi geçtikten sonra yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının rekabet, eşit muamele ve güvenirlik ilkesine aykırı olarak kabul edildiği iddiasına ilişkin olarak;
İşin bir kısmı için anahtar teslimi götürü bedel, diğer kısmı için birim fiyat teklif olmak üzere karma teklif verileceği düzenlenen dava konusu ihalede, teklifin birim fiyatlı kısmının 1331 km, anahtar teslim götürü bedel kısmın ise 870 km olarak düzenlendiği, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığı tarafından ihale konusu işin anahtar teslim götürü bedel olarak yapılması öngörülen kısmına 19.000.000,00 TL teklif verildiği, 30.07.2018 tarihinde idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, anahtar teslim götürü bedel kısma ilişkin KGM/BAKIM (Muhtelif bakım ve trafik güvenliği işlerinin yapılması) iş kaleminin açıklamasında, 19.000.000,00 TL teklif fiyatının 1331 km’ye bölünerek 14.274,98 TL/Km toplam analiz fiyatının (Kar ve genel gider dahil) belirlendiği (19.000.000,00 TL/ 1331 km= 14.274,98 TL(toplam: 6.374,28; kar ve genel giderler:7.900,70; analizin toplam teklif bedeli; 14.274,98 TL), bu açıklamadan anahtar teslim götürü bedel kısma ilişkin açıklamanın 1331 km üzerinden yapıldığı, verilen süre geçtikten sonra yapılan ikinci açıklamada bu hususun düzeltildiği, ancak verilen süre içerisinde yapılan açıklamanın daha sonra başka bir açıklamayla düzeltilmesinin rekabet, eşit muamele ve güvenirlik ilkesine aykırı olduğu sonucuna varıldığından, dava konusu kararda bu iddia yönünden hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
2- Davacı şirketlerin aşırı düşük teklif açıklamasında bazı analiz girdi miktarlarının idare tarafından verilen analiz formatına aykırı olarak boş bırakıldığı iddiasına ilişkin olarak;
İdarece ihale üzerinde bırakılan istekliye Ekap üzerinden gönderilen 24.07.2018 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde yer alan 8 iş kalemi ile ilgili açıklama istenilecek/istenilmeyecek analiz girdilerinin belirtildiği sıralı analiz girdileri tablosunda;
1 sıra nolu KGM/BAKIM (muhtelif bakım ve trafik güvenliği işlerinin yapılması) (kilometre) iş kaleminin içerisinde yer alan açıklama istenmeyen 03.004 ve 03.070 no’Iu analiz girdisi,
3 sıra nolu KGM/SERİM (Her cins kaplamalı yolda Finişer ile temel malzemesi veya bitümlü sıcak karışım serimi yapılması (nakliye dahil)( Agrega ve BSK idare malı)) (Ton) iş kaleminin içerisinde yer alan açıklama istenmeyen 03.054 no’lu ve 03.045/4 no’lu analiz girdisi,
10 sıra nolu KGM/AGREGA (Agrega temini ve nakli) (Ton) iş kaleminin içerisinde yer alan açıklama istenmeyen 03.004 no’lu analiz girdisi,
2 sıra no’lu KGM/YAMA (Her cins kaplamalı yolda elle ve greyder ile temel malzemesi veya bitümlü sıcak karışım serimi yapılması (nakliye dahil) (Agrega ve BSK idare malı)) (Ton) iş kaleminin içerisinde yer alan açıklama istenmeyen 03.054 ve 03.045/4 no’lu analiz girdilerine ait miktar kısmının “0,000000” olduğu,
İdarece daha sonra söz konusu analizlerin yeniden düzenlenerek (KGM/BAKIM iş kaleminde yer alan 03.004 no’lu analiz girdisi İçin 0,000000060000000; 03.070 no’lu analiz girdisi için 0,0000046000000; KGM/SERİM iş kaleminde yer alan 03.054 nolu analiz girdisi için 0,0000037000000; 03.045/4 no’Iu analiz girdisi için 0,00000320000000; KGM/AGREGA iş kaleminde yer alan 03.004 no’lu analiz girdisi için 0,000000420000000; KGM/YAMA iş kaleminde yer alan 03.054 analiz girdisi için 0,00000370000000; 03.045/4 no’lu analiz girdisi için 0,00000320000000 şeklinde yaklaşık maliyet bileşenleri ile uyumlu hale getirilerek) 30.07.2018 tarihli yazı ekinde Ekaptan tekrar gönderildiği ve açıklamaların idareye verilmesi ile ilgili ek süre verilmeyeceğinin ifade edildiği, anılan iş ortaklığı tarafından, 30/07/2018 tarihinde sunulan KGM/BAKIM pozuna ilişkin açıklamada 03.004 ve 03.070 nolu analiz girdilerine, KGM/AGREGA pozuna ilişkin 03.004 no’Iu analiz girdisine, KGM/YAMA pozuna ilişkin 03.054 no’lu analiz girdisine ve KGM/SERİM pozuna ilişkin 03.054 ve 03.045/4 no’lu analiz girdilerine ait miktar kısmının, idarece verilen düzeltilmiş analiz formatında farklı miktarlar düzenlenmekle birlikte “0,000000” olarak gösterildiği, analiz formatında analiz girdilerine ait miktar kısmının değiştirilemeyeceği, bu nedenle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8. maddesi uyarınca teklifin reddedilmesi gerektiği, dolayısıyla dava konusu kararda bu yönden de hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
3- Davacı şirketlerin ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasında motorinin litreden kilograma dönüştürülmesinde kullanılan katsayının mevzuata aykırı olduğu iddiasına ilişkin olarak;
“İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından analizlerde yer alan motorin birim fiyatının 4,64 TL/kg öngörüldüğü, söz konusu tutarı tevsik etmek amacıyla EPDK tarafından il bazında yayınlanmış fiyat listesinin ve motorin kg birim fiyat hesabının sunulduğu, buna göre İstanbul ili Avrupa yakasında ilan tarihi ile ihale tarihi arasında (11.06.2018-09.07.2018) gerçekleşen en düşük motorin fiyatının 5,13 TL/litre olduğu, %18 KDV hariç fiyatının 4,35 TL olduğu, motorinin litre/kg yoğunluğunun 0,845 alınarak kg fiyatının (4,35/0,845) 5,15 TL olarak belirlendiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesinde yer alan “… İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının %90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. ” açıklaması uyarınca 5,15 x 0,90= 4,64 TL tutarına ulaşıldığı anlaşılmış olup, motorin fiyatına ilişkin açıklamalarda bir aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan anılan İş Ortaklığı tarafından motorin fiyatının kg biriminden tevsik edildiği ve motorin yoğunluğunun 0.845 litre/kg olarak alındığı görülmüş olup, motorinin litreden kilograma dönüşümünde kullanılan katsayıların 0.820 kg/l ~ 0.845 kg/l arasında değiştiği ve anılan iş ortaklığı tarafından kullanılan katsayının belirlenen aralık içinde olduğu anlaşıldığından, 0.845 katsayısının kullanılarak hesaplama yapılmasında mevzuata bir aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.” gerekçesiyle reddedildiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesi uyarınca yapılan hesaplamanın uygun olduğu, dolayısıyla dava konusu kararda bu iddia yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Davacı tarafın iki iddiası yönünden hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin uygulanması halinde ihaleye ilişkin iş ve işlemler devam edeceğinden, telafisi güç zararlar doğabileceği açıktır…” gerekçesiyle davacı tarafın 1. ve 2. iddiası yönünden açıkça hukuka aykırı olan ve uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararlar doğurabileceği sonucuna varılan dava konusu kararın, 2577 sayılı Kanunun 27. maddesi uyarınca teminat alınmaksızın yürütülmesinin durdurulmasına, 3. iddia yönünden ise yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1- Kamu İhale Kurulunun 21.09.2018 tarihli ve 2018/UY.I-1748 sayılı kararının 1’inci ve 2’nci iddialara ilişkin kısmının iptaline,
2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda Alpyol İnş. Enerji Mad. San. ve Tic. A.Ş.- Özceylan Dayanıklı Tüketim Mad. Otomotiv Petrol İnş. Nak. ve Taah. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi.
- Published in KİK KARARLARI, YAPIM AŞIRI DÜŞÜK
Makine Ve Ekipmanlarla İlgili Kriterlerin İdarenin İhtiyaçlarının Uygun Şartlarla Karşılanmasını Sağlayacak Ve Rekabeti De Engellemeyecek Şekilde Belirlenmesi
- İdarenin İhtiyaçlarını Belirlerken Takdir Yetkisinin Bulunması
- Rekabeti Engelleyici Nitelik
- İdarenin İhtiyaçlarını Uygun Zaman ve Şartlarda Sağlama Yükümlülüğü
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2018/192538 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 13 Bölge Müdürlüğü 133 ve 135 Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Yapım ve Onarımı İle Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Karayolları 13. Bölge Müdürlüğü tarafından 11.06.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 13 Bölge Müdürlüğü 133 ve 135 Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Yapım ve Onarımı İle Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Varyap Madencilik Nakliye İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 18.05.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.05.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.06.2018 tarih ve 31653 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. 27.12.2018 tarih ve 2018/MK-423 sayılı Kurul kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.
Başvuruya ilişkin olarak 2018/929-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesinde istenilen kendi malı araçların, makinelerin ve söz konusu makinelere yönelik olarak aranılan özelliklerin ihaleye katılımı engelleyici nitelik taşıdığı ve işin yapımı için gerekli olmadığı, bu kapsamda ihale ilanında ve dokümanında istenilen araçlara ilişkin 2010 ve 2015 model olma şartı ile kar mücadelesi için istenilen kamyonun 290 hp gücünde olma şartının ihaleye katılımı engelleyici nitelikte olduğu, çöp haznesinin 6 m3 kapasiteli olma şartlarına ait herhangi bir açıklama getirilmediği, öte yandan ihale ilanında ve dokümanında araçların, üzerine takılan araç üstü ekipmanlarıyla beraber istenilmesinin ihaleye katılımı daraltarak rekabet ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerini zedelediği, söz konusu araç üstü ekipmanların araca ait özellik niteliği taşımadığı, gerektiğinde sözleşme tarihine kadar geçen sürede ekipmanların tadilinin yapılabileceği, kaldı ki araç üstü ekipmanlara ait özelliklerin her ihalede farklı tanımlanması durumunda söz konusu özelliklerin aracın şase numarasına işleneceği ve başka ihalelerde aynı araçların kullanılamayacağı,
2) Kendi malı olarak istenilen tesis, makine ve teçhizatın tevsiki hususunda İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesinin, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41’inci maddesinin 3’üncü fıkrasına aykırı şekilde düzenlendiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
Başvuru sahibinin 04.06.2018 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikayet başvuru dilekçesi üzerine, 18.07.2018 tarihli 2018/UY.II-1355 sayılı Kurul kararı ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.
Başvuru sahibi tarafından 18.07.2018 tarihli ve 2018/UY.II-1355 sayılı Kurul kararının iptali istemiyle Ankara 6. İdare Mahkemesinde dava açıldığı, bunun üzerine Ankara 6. İdare Mahkemesinin 30.10.2018 tarihli E:2018/1888, K: 2018/2476 sayılı kararı ile “…Davacı tarafından yapılan itirazen şikâyete konu 1. iddiada yer verilen “dava konusu ihale kapsamında istenilen araçların araç üstü ekipmanları ile birlikte istenilmesinin rekabeti daraltacağına” ilişkin kısım hakkında dava konusu Kamu İhale Kurulu kararında herhangi bir gerekçeye yer verilmediği, dolayısıyla, davacının 1. İddiasının 5. Kısmı yönünden davalı idarece eksik inceleme ile işlem tesis edildiği anlaşıldığından, dava konusu kurul kararında bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, Mahkememizin bu kararı, dava konusu kurul kararında yer alan diğer iddialarla ilgili herhangi bir hukuka uygunluk ya da hukuka aykırılık belirlemesi içermemekte olup, davacının 1. İddiasının 5. kısmı yönünden idarece yeniden değerlendirilme yapılmak suretiyle yeniden işlem tesis edilebileceği de açıktır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemin yukarıda belirtilen gerekçeyle iptaline…” şeklinde gerekçe belirtilerek dava konusu işlemin birinci iddiası kapsamında yer alan ihale kapsamında istenilen araçların, araç üstü ekipmanları ile birlikte istenilmesinin rekabeti daraltacağı iddiası[1] ile ilgili kısmının iptaline karar vermiştir.
Söz konusu mahkeme kararı üzerine Kurul tarafından alınan 27.12.2018 tarihli ve 2018/MK-423 sayılı Kurul kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 18.07.2018 tarihli ve 2018/UY.II-1355 sayılı kararının “dava konusu ihale kapsamında istenilen araçların araç üstü ekipmanları ile birlikte istenilmesinin rekabeti daraltacağına” ilişkin iddiası ile ilgili kısmının iptaline,
2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, anılan iddianın esasının yeniden incelenmesine geçilmesine…” şeklinde karar verilmiş olup, ilgili iddia yönünden yapılan inceleme aşağıdaki şekildedir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü,
Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:
6) İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler …” hükmü,
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 29’uncu maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.
(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirilmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur. …” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır.
(2) Ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede, aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.
(3) Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğu noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur…” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, mesleki ve teknik yeterlik kapsamında makine ve ekipmanlara ilişkin öngörülecek kriterlerin idarenin ihtiyaçlarının uygun şartlarla karşılanmasını sağlayacak ve rekabeti de engellemeyecek şekilde belirlenmesi gerekmektedir.
Yüklenicinin, ihale konusu işin yapılabilmesi için yukarıda belirtilen ve bu işin yapılmasında ihtiyaç duyulan/duyulabilecek idare veya kontrol şefi tarafından ayrıca işyerinde bulundurulması istenilen her türlü tesis, makine ve teçhizatı işyerinde bulundurması ve çalıştırması zorunludur. İdari şartnamede, aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.
Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından hazırlanan raporda incelemenin yapıldığı unsurlara ait tevsik edici bilgi ve belgeler (ruhsat, demirbaş veya amortisman defterine de kayıtlı olduğuna dair belgeler) rapor ekinde sunulacaktır. Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.
İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır…” düzenlemesi bulunmaktadır.
İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden, şikâyet konusu ihaleye ilişkin işin, Karayolları 13. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan “Karayolları 13 Bölge Müdürlüğü 133 ve 135 Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Yapım ve Onarım İle Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması” işi olduğu, şikâyete konu ihalenin 11.06.2018 tarihinde açık ihale usulü ile karma teklif alınmak suretiyle yapıldığı, söz konusu ihalede 105 adet ihale dokümanı satın alındığı ve 20 istekli tarafından teklif sunulduğu, başvuru sahibi tarafından 17.05.2018 tarihinde ihale dokümanının alındığı ancak ihaleye teklif verilmediği, 13.07.2018 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Öztaç Pet. Harf. İnş. Nak. Tem. İth. İhr. San. ve Tic. A. Ş. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin Çağlar Yol Yapı San. ve Tic. A. Ş. – İşsan İnş. Tic. ve San. Ltd Şti. – Er-Bu İnş. Tic. A. Ş. İş Ortaklığı olarak belirlendiği görülmüştür.
Başvuruya konu ihale kapsamında, ihale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde;
18 adet “Her Şube için en az yarısı 290 Hp gücünde 6×4 diğerleri asgari 180 Hp gücünde (Ön Kar Bıçağı veya Tuz Serpicili ve ekipmanı monteli) kamyon” istenildiği, söz konusu kamyonun 6 adedinin kendi malı olması gerektiğinin düzenlendiği,
4 adet “Açık Kasalı / CTP ve Trafik Levha Direği Çakma-Sökme Aparatı monteli (Hidrolik tahrikli) CTP Ekibi ve Trafik Ekibi Araçları (Çift Kabinli Kamyon)” istenildiği, söz konusu çift kabinli kamyonun 2 adedinin kendi malı olması gerektiğinin düzenlendiği görülmüştür.
Başvuru sahibinin iddiasında, araç üstü ekipmanların takılı bir biçimde istenilmesinin rekabeti engelleyici nitelik taşıdığı, ayrıca söz konusu araç üstü ekipmanların gerektiğinde sözleşme tarihine kadar geçen sürede tadil ettirilebileceği hususları yer almakta olup, iddia kapsamında işaret edilen araçların 6 adedi kendi malı olarak belirlenen toplamda 18 adet kamyon ve 2 adedi kendi malı olarak belirlenen toplamda 4 adet çift kabinli kamyon olduğu anlaşılmaktadır.
İhale konusu alanda (yol bakım, yapım, onarım ile kar ve buzla mücadele) faaliyet gösteren ve bu tür ihalelere katılan istekliler açısından iddiaya konu özellikleri taşıyan araçların kendi malı olarak istenilmesinde, başvuruya konu ihalede ekipmanı takılı olarak istenilen araç sayısı oranı da dikkate alındığında, aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.
Ayrıca, başvuruya konu ihale kapsamında işin yapımında kullanılacak araçların üzerine takılan ekipmanlarıyla beraber istenilmesinin idarenin kendi ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde ihale konusu işin niteliği ve kapsamı göz önünde bulundurularak ihale konusu işin uygun şartlarda yürütülmesi amacıyla getirildiği, bu çerçevede idarenin takdir yetki ve sorumluluğu kapsamında yapılan düzenlemenin bir idari tasarruf olduğu, anılan düzenlemenin rekabeti engelleyici nitelikte de olmadığı, bu sebeple araçların üzerine takılan ekipmanlarıyla beraber istenilmesine yönelik düzenlemesinin idarenin ihtiyaçlarını uygun şartlarla ve zamanında sağlama sorumluluğu kapsamında değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.
- Published in KİK KARARLARI