Bakım Onarım Ve Lastik Giderlerinin Tevsiki İçin Sunulan Belgeler Üzerinde Herhangi Bir Meslek Mensubu Kaşesinin Ve İmzasının Bulunmaması
KİK KARARI
- Bakım Onarım ve Lastik Gideri
- Giderlerin Tevsiki
- Meslek Mensubu Tarafından Kaşelenme
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2018/330162 İhale Kayıt Numaralı “2018-2019 Eğitim Öğretim Yılı Temel Eğitim (İlkokul – Ortaokul) Öğrencileri Taşıma Hizmet Alımı İşi” İhalesi
KARAR:
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 4, 5, 12, 13, 16, 17 ve 18’inci kısımlarının aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan S.S. Reşadiye 3 Nolu Servis Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi üzerinde bırakıldığı, fakat adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun yapmadığı şöyle ki;
…
- b) Açıklama ekinde verilen belgelerin içerisinde proforma fatura veya fiyat teklifi olmadığı, var ise Ek.O.5 veya EK.O.6 formlarının yönetmeliğe bu yönüyle aykırı olduğu, imzalayan mali müşavirin S.S. Reşadiye 3. Nolu Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifinin defter ve belgelerini imzalamaya yetkili olmadığı ve adı geçen istekli ile tam tasdik sözleşmesinin bulunmadığı, standart form ekinde olması gereken SMMM’ye ait faaliyet belgesinin olmadığı, bunun yerine SMMM Cumhur Aldemir adına serbest muhasebeci mali müşavirlik ruhsatının eklendiği,
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
- a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
- b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
- c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.…
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…
79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
…
79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.
79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.
Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (…/…/…) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (…/…/…) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
…
79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”
açıklaması,
…
15.08.2018 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 4 isteklinin katıldığı, ihalenin 4, 5, 12, 13, 16, 17 ve 18’inci kısımları için sınır değerin altında teklif sunan S.S. Reşadiye 3 Nolu Servis Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifinden 16.08.2018 tarihinde ilgili kısımlar için aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, ihale komisyonu tarafından adı geçen isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak 29.08.2018 tarihinde onaylanan komisyon kararı ile ihalenin itirazen şikayete konu kısımlarının S.S. Reşadiye 3 Nolu Servis Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi üzerinde bırakıldığı, söz konusu karara karşı yapılan şikayet başvurusunun idarece uygun bulunmaması üzerine yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine 04.10.2018 tarihli ve 2018/UH.I-1810 sayılı Kurul kararı ile idare tarafından açıklamaya esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesi suretiyle 4, 5, 12, 13, 16, 17 ve 18’inci kısımları için teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen S.S. Reşadiye 3 Nolu Servis Motorlu Taşıyıcılar Koop.den yeniden, 12’nci kısım için teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen Selahattin Çardak’tan ve 13’üncü kısım için teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen DE AR Turz. ve Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği kararı verilmiş olup idare tarafından ihalenin ilgili kısımları için teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden 17.10.2018 tarihinde;
“Sayın İstekli;
…
Aşırı düşük teklif vermiş olduğunuz kısımlarla ilgili olarak yaklaşık maliyetinizi etkileyen unsurlardan Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet Alımı İhalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79. Maddesinde belirtilen işin özgünlüğü ile birlikte, Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar;
Araç yakıt gideri
Trafik Sigorta Poliçesi Karayolu Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk sigortası giderleri
Araç Bakım, Onarım ve lastik giderleri
Araç Muayene giderleri
Personel çalıştırılması durumunda Personel sigorta giderleri ve ücreti
Sözleşme giderleri
Yukardaki Maliyetlerin hesaplanmasında aracın veya çalıştırılacak personelin genel giderlerinin ihale konusu işin yapıldığı dönemleri kapsayan tutarlarının açıklamaya konu edilmesi yeterlidir.
Bu açıklamaların yanında hizmetin yerine getirilmesindeki varsa avantajlı koşullarınızın da açıklanması, yazımız ekinde bulunan EK-0.5 ve Ek-0.6 tanzim edilmesi ve üç iş günü içerisinde müdürlüğümüze sunulması hususunda gereğini rica ederim.” ifadelerine yer verilerek aşırı düşük teklif açıklaması istendiği görülmüştür.
İhalenin 4, 5, 12, 16, 17 ve 18’inci kısımlarına ilişkin olarak;
- a) İhale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde hizmet işinde kullanılacak araçların isteklinin kendi malı olması gerektiğine ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesindeki açıklamalar uyarınca araçların kira sözleşmelerinin maliyet unsurlarına ilişkin tevsik edici belgeler arasında sayılmadığı dolayısıyla sunulmasına gerek bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin kullanılan araçların ilgili firma adına kayıtlı olmadığı, araçların kira sözleşmelerinin açıklama ekinde sunulmadığı iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- b) S.S. Reşadiye 3 Nolu Servis Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifinin itirazen şikayete konu edilen kısımlara ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgeler incelendiğinde araçların genel bakımı ve lastikler için firma fiyat tekliflerini içeren belgelerin sunulduğu görülmüştür.
Genel bakım için alınan tekliflerde yağ tutarı, yakıt filtresi, yağ filtresi, hava filtresi, genel bakım ve maliyet kalemlerinin ve bu kalemlerin karşısında fiyatların bulunduğu, söz konusu belgelerin “Huzur Ticaret Yağ Filtre ve Yedek Parça Bakım Servisi” tarafından imzalanıp kaşelendiği görülmüştür.
Lastikler için alınan tekliflerde 4 adet lastik için fiyatın bulunduğu söz konusu belgelerin “Kılıç Petrol Oto Lastik Nakliye İnş. Tur. Gıda” tarafından imzalanıp kaşelendiği görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliği açıklamaları uyarınca fiyat tekliflerinin ve Ek-O.5 ve Ek-O.6 tutanaklarının fiyat teklifi veren kişinin tam tasdik sözleşmesi yaptığı meslek mensubu tarafından kaşelenip/mühürlenip imzalanmasının yeterli olduğu bunun dışında fiyat teklifi alan kişinin tam tasdik sözleşmesi yaptığı meslek mensubunun fiyat tekliflerini kaşeleyip/mühürleyip imzalamasına gerek olmadığı anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından bakım onarım ve lastik giderlerinin tevsiki için sunulan belgeler incelendiğinde, anılan belgelerin yalnızca fiyat içermek ve düzenleyen firma tarafından kaşelenip imzalanmak suretiyle tanzim edildiği, belge üzerinde herhangi bir meslek mensubu kaşesinin ve imzasının bulunmadığı, ayrıca belgenin Kamu İhale Genel Tebliği 79’uncu maddesinde fiyat tekliflerinin taşıması gereken diğer unsurlarıda taşımadığı, dolayısıyla söz konusu belgelerin anılan giderlerin tevsikinde kullanılamayacağı sonucuna varılmıştır.
Yine açıklamalar kısmında sunulan Ek-O.6 ve Ek-O.7 tutanakları incelendiğinde, tutanakların yukarıda yer verilen maliyet kalemlerini değil, ihale üzerinde bırakılan istekli adına hizmet kapsamında yer alan hatların kalem kalem maliyetleri ve ağırlıklı ortalama birim maliyetleri ile toplam birim maliyet tutarlarını gösterir şekilde düzenlendiği, bu haliyle aşırı düşük açıklama yazısında fiyat teklifleri ekinde sunulması istenen tutanakların bakım onarım ve lastik giderleri için sunulmadığı anlaşılmıştır.
Dolayısıyla başvuru sahibinin iddialarının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

- Published in HİZMET AŞIRI DÜŞÜK, KİK KARARLARI, TAŞIMA AŞIRI DÜŞÜK
İdari Ve Teknik Şartname’de Yer Alan Düzenlemelere İhale Usulleri Farkı Olmaksızın İdarelerce Uyulması Gerekmektedir.
KAMU İHALE KURUL KARARI
- Pazarlık Usulüyle Yapılan İhaleler
- Kendi Malı Olma Şartının Aranmamasının Esas Olduğu
- İdarece İstenilen Kriterleri Sağlamama
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2018/625336 İhale Kayıt Numaralı “Personel Taşıma” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Maltepe Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü tarafından 07.12.2018 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “Personel Taşıma” ihalesine ilişkin olarak Özen Turizm Ve Tic. Ltd. Şti. nin 12.12.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.12.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.12.2018 tarih ve 62035 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.12.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2018/1865 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerine bırakılan isteklinin İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesi çerçevesinde değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, idareye bu hususta başvuruda bulunulduğu, idarece şikayet başvurusu üzerine verilen cevap yazısında “İdari ve Teknik Şartname’de yer alan kriterlerin, açık ihale usulüyle yapılan ihalelerde evrak ve iş yoğunluğu oluşturan ciddiyetsiz firmaların katılmasını engellemek için konulan bir kriter olduğu, söz konusu ihalenin pazarlık usulü ile yapıldığı ve pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde firmaların davet edilerek ihalenin gerçekleştiği, bu sebeple istenilen özmal kriterinin herhangi bir önem arz etmediği, bir firmanın yüksek teklif verdiği, diğer iki firmanın ise özmal listesinde bulunan araçların model ve kapasite bilgilerinin İdari ve Teknik Şartnamede belirtilen kriterlerine uygun olmadığının tespit edildiği, belirtilen kriterlerin ihaleyi doğrudan etkileyen bir durum olmadığı ve ciddiyetsiz firmaların katılımını engellemek amacıyla yer verilen bir kriter olduğu, sözleşme imzalanması aşamasında istenilen kriterlere uygun araçların ruhsat fotokopilerinin idareye sunulmasının zorunlu olduğu, ihale üzerine bırakılan isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olduğu ve verilen teklifin kamu yararına olacağı” şeklinde değerlendirme yapıldığı,
Ancak, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun maddelerinin tüm ihale usulleri için ortak olduğu, ihalenin hangi ihale usulüyle yapıldığı önem taşımaksızın tüm ihale usulleri için uygulanma zorunluluğunun bulunduğu, anılan Kanun’un 37’nci maddesi ile İdari Şartname’nin 31.5’inci maddesinde tekliflerin değerlendirilmesi hususuna yer verildiği, yeterlik kriterini sağlamayan isteklilerin tekliflinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde ile Teknik Şartname’de araçlar ile ilgili kriterlere yer verildiği, ihalede mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterlerin anılan Kanun’un 19’uncu maddesine göre açık ihale usulüyle yapılan ihalede geçerli sayılması, ancak aynı Kanun’un 21’inci maddesine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise dikkate alınmadan değerlendirme yapılmasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği, diğer bir deyişle anılan Kanun’un 21’inci maddesinin (c) bendine göre yapılan ihalede kendi malı araçlara ilişkin kriterin önem arz etmediği şeklindeki gerekçenin hiçbir dayanağının bulunmadığı, özmal kriterini sağlamayan isteklinin yeterli kabul edilerek ihalenin bu istekli üzerine bırakılması ile şikayet başvurusunun reddine yönelik kararın mevzuata ve ihale dokümanına uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.
- A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
İncelemeye konu ihalenin Maltepe Açık Ceza İnfaz Kurumu tarafından pazarlık usulü (21/c) kapsamında gerçekleştirilen “Personel Taşıma” işi olduğu, ihalede 4 adet ihale dokümanı satın alındığı/indirildiği, 07.12.2018 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 3 isteklinin katıldığı, Şafak Turizm Tekstil İnş. Eml. Gıda San.ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, başvuru sahibi Özen Turizm ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, Altur Turizm Servis ve Tic. Ltd. Şti.nin ise teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde bulunduğu gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “…b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;
6) İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler…” hükmü,
Aynı Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “…Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.
(2) Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur…” hükmü yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri düzenleyen maddelerinde kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu hükme bağlanmıştır. İdareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aday veya isteklinin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday veya istekliler de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1.İhale konusu hizmetin;
…b) Miktarı ve türü:
30 adet 16+1 kişilik minibüs 2012 ve üzeri model
19 adet 27+1 kişilik midibüs 2009 ve üzeri model…” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “…7.5.2. İhaleye katılacak firmaların yukarıda özelikleri belirtilen araçlardan en az 20 tanesinin firmanın öz malı olması zorunludur. Öz malı olan firmalar araç ruhsatlarını, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Bu belgelerin ihale dosyası içerisinde sunulması zorunludur.” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Genel şartlar” başlıklı 2’nci maddesinde “a)Maltepe Ceza İnfaz Kurumlan Kampüsündeki Ceza İnfaz Kurumlarında görevli personellerin işe geliş ve gidişleri amacıyla personel taşıma servis kiralama işinde kullanılacak toplam 49 adet aracın özellikleri ve çalışma şartlarına ilişkin aranan teknik hususlar aşağıda belirtilmiştir;
30 adet 16+1 kişilik Minibüs 2012 ve üzeri model.
19 adet 27+1 kişilik Midibüs 2009 ve üzeri model.
…
n)İhaleye katılacak firmaların yukarıda özellikleri belirtilen araçlardan en az 20 tanesinin firmanın öz malı olması zorunludur, Öz malı olan firmalar araç ruhsatlarını, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM )raporu ile tevsik edeceklerdir. Bu belgelerin ihale dosyası içerisinde sunulması zorunludur.
Firmanın kendisine ait olmayan araçlar için ise noter huzurunda araç kiralama sözleşmesi yapıldığına dair belgenin aslını veya noter onaylı suretini “Sözleşme esnasında” İdare’ye vereceklerdir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Aktarılan mevzuat hükümlerinden, makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu, ancak idare tarafından işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanın yeterlik kriteri olarak belirlenebileceği, bu durumda makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulmasının zorunlu olduğu, ayrıca isteklilerin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipmanın; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edileceği, tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.
İdari ve Teknik Şartname’de yer verilen düzenlemelerde, özellikleri belirtilen araçlardan en az 20 adedinin firmanın özmalı olması gerektiği, bu araçların 2012 ve üzeri model 16+1 kişilik minibüs veya 2009 ve üzeri model 27+1 kişilik midibüs kriterini sağlaması gerektiği, isteklilerin özmal araçları araç ruhsatları, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edecekleri, bu belgelerin de teklif kapsamında sunulmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.
İhale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemede, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Şafak Turizm Tekstil İnş. Eml. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi kapsamında kendi malı olan araçları tevsik etmek amacıyla “Asılları tarafımızdan görülmüştür.” şeklinde imzalı olan araç ruhsatları ile SMMM tarafından kaşeli ve imzalı “Taşıt ve amortisman listesi”ni sunduğu, sunulan listede 20 adet taşıt bilgisinin yer aldığı, bu listede bulunan araçların teklif kapsamında sunulan araç ruhsatlarında yer alan araçlar olduğu, bu taşıtların 12 adedinin minibüs ve 8 adedinin otobüs olduğu, 12 adet minibüsün İdari Şartname’de belirtilen kapasite ve model yılı kriterini sağladığı, ancak 8 adet otobüsten 5 adedinin 27+1 kapasite kriterini, 2 adedinin ise 2009 ve üzeri model yılı kriterini sağlamadığı görülmüştür.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri, idarece yapılan düzenlemeler ile açıklamalar ve tespitler bir arada değerlendirildiğinde; idare tarafından İdari Şartname’de isteklilerin ihale konusu işte kullanacakları araçlara yönelik düzenleme yapıldığı, kullanılacak araçların en az 20 adedinin isteklilerin kendi malı olması ve model yılı ile araç kapasitelerine yönelik kriterlere yer verildiği, bu çerçevede ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Şafak Turizm Tekstil İnş. Eml. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından teklifi kapsamında 20 adet araca yönelik belgelerin sunulduğu, sunulan belgelerde teklif edilen araçlardan 7 adedinin idarece istenilen kriterleri sağlamadığı ve anılan isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, idarece şikayet başvurusu üzerine verilen cevap yazısında “…İnceleme neticesinde; idaremiz tarafından 07.12.2018 tarihinde 2018/625336 sayılı ihale kayıt numaralı personel taşıma işine ait ihale dosyasının İdari ve Teknik Şartnamesinde katılımcı firmalardan 16+1 kişilik 2012 model ve üzeri minibüs ve 27+1 kişilik 2009 model ve üzeri midibüs kriterine uygun araçlardan en az 20 tanesinin firmanın öz malı olan araç ruhsatlan istenilmiştir.
İdari ve Teknik Şartname’de belirtilen kriterler Kamu İhale Kanunu’nun 19/a maddesine göre açık ihale usulü ile yapılan açık ihalelerde katılımcılardan evrak ve iş yoğunluğu oluşturan ciddiyetsiz firmaların katılmasını engellemek için konulan bir kriterdir. Söz konusu ihale Kamu İhale Kanunu’nun 21/c maddesine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde katılımcı firmalar davet edilerek yapıldığından katılımcı firmalardan istenilen öz mal kriteri herhangi bir önem arz etmemektedir.
Ayrıca ihaleye katılan tüm firmaların evrakları incelenmiştir.
İhaleye katılan Altur Turizm Servis ve Ltd. Şti. firmasının evraklarının tam olduğu anlaşılmış fakat kurumumuzun belirlemiş olduğu yaklaşık maliyet tutarının üzerinde teklif verdiği ve bu nedenle İhale Komisyonu tarafından kesinleşen ihale kararında firmanın vermiş olduğu teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı belirtilmiştir.
Diğer firma Şafak Tur. Teks. İnş. Emi. Gıda San.ve Tic. Ltd. Şti. firmasının idari Şartname’nin 2.b ve 7.5.2’nci maddesi ile Teknik Şartname’nin 2.a ve 2.n maddesinde istenilen öz malı olan en az 20 araca ait Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Onaylı Taşıt ve Amortisman Listesinin ve araç ruhsatlarını verildiği, fakat bazı araçların modellerinin istenilen kriterlere uygun olmadığı tespit edilmiştir.
Firmanız tarafından verilen teklif zarfında ise; firmanızın İdari Şartname’nin 2.b ve 7.5.2’nci maddesi ile Teknik Şartname’nin 2.a ve 2.n maddesinde istenilen öz malı olarak en az 20 adet araca ait araç ruhsatlarının verildiği, fakat sunulması istenen demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM )raporundan herhangi birinin bulunmadığı, sunulan 20 adet araç ruhsatının da bazı araçların kapasitelerinin istenilen kriterlere uygun olmadığı tespit edilmiştir.
Dolayısıyla bir firmanın yüksek maliyetli teklif verdiği, diğer iki firmanın verdiği öz mal listesinde belirtilen araçların model ve kapasite bilgilerinin İdari ve Teknik şartname’de kriterlerine uygun olmadığı tespit edilmiştir.
Belirtilen kriter, İhale evrakları arasında ihaleyi doğrudan etkileyen bir durum olmayıp, ciddiyetsiz firmaların katılmasını engellemek için konulan bir kriterdir. Personel Taşıma işinde firmaya ait olan 20 adet öz malı araçların olması gerektiği taşıma işinde kullanılıp kullanılmayacağı firmaya aittir.
Kurumumuzun işin yapılmasında belirlemiş olduğu İdari ve Teknik Şartname dahilinde 16+1 kişilik minibüs 2012 model ve üzeri ile 27+1 Kişilik Midibüs 2009 model ve üzeri araçlarla personel taşıma hizmetini yapması gerekmektedir. Yüklenici firma ile sözleşme imzalanması esnasında istenilen kriterlere uygun araçlara ait liste ve ruhsat fotokopilerini idaremize sunulması zorunludur.
İhaleyi kazanan firmanın ekonomik açıdan en avantajlı teklifi verdiği ve verilen bu teklifin kamu yararına olacağı değerlendirilerek yapmış olduğunuz şikâyet başvurunuz reddedilmiştir.” ifadelerine yer verilmiştir.
Her ne kadar idarenin şikayet üzerine aldığı kararda “İdari ve Teknik Şartname’de belirtilen kriterler Kamu İhale Kanunu’nun 19/a maddesine göre açık ihale usulü ile yapılan açık ihalelerde katılımcılardan evrak ve iş yoğunluğu oluşturan ciddiyetsiz firmaların katılmasını engellemek için konulan bir kriterdir. Söz konusu ihale Kamu İhale Kanunu’nun 21/c maddesine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde katılımcı firmalar davet edilerek yapıldığından katılımcı firmalardan istenilen öz mal kriteri herhangi bir önem arz etmemektedir.” şeklinde değerlendirme yapılmış ise de, İdari ve Teknik Şartname’de yer alan düzenlemelere ihale usulleri farkı olmaksızın idarelerce uyulması gerekmektedir.
- B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.
İhalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen başvuru sahibi Özen Turizm ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi kapsamında kendi malı araçları tevsik etmek amacıyla 21 adet araç ruhsatının sunulduğu, sunulan ruhsatların “Asılları tarafımızdan görülmüştür.” şeklinde imzalı olduğu; bu taşıtların 15 adedinin minibüs 6 adedinin otobüs olduğu, teklif edilen minibüslerden 2 adedinin kapasite kriterini, 2 adedinin model yılı kriterini ve 1 adedinin ise hem model yılı hem de kapasite kriterini sağlamadığı, ayrıca teklif edilen 4 otobüsün kapasite kriterini sağlamadığı görülmüştür. Yapılan tespitler çerçevesinde, anılan isteklinin İdari Şartname’de belirtilen kriterleri sağlamadığı anlaşılmış olup değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, ihalede Şafak Turizm Tekstil İnş. Eml. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Özen Turizm ve Tic. Ltd. Şti.nin İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesi ile Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinin (n) bendinde belirtilen kriterleri sağlamadığı ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmış olup, Altur Turizm Servis ve Tic. Ltd. Şti.nin de ihale komisyonu kararı ile teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde bulunduğu gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılmış olması dolayısıyla ihalede başka geçerli teklif sahibinin kalmadığı tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.
- Published in HİZMET AŞIRI DÜŞÜK, KİK KARARLARI, TAŞIMA AŞIRI DÜŞÜK
Fiyat Farkı Ödemelerinde Hazinece Karşılanan Tutarların Dikkate Alınması Ve Hakediş Ödemelerinden Düşülmesi
SAYIŞTAY KARARI
- Fiyat Farkı Hesabı
- Hakedişten Yapılması Gereken Fiyat Farkı Kesintisinin Yapılmaması
- Fiyat Farkının Yanlış Hesaplanması
Konu: A) Malullük, Yaşlılık Ve Ölüm Sigorta Primlerinden İşveren Hissesinin Beş Puanlık Kısmı Hazine Tarafından Karşılanmasına Rağmen, Fiyat Farkı Hesabında Bu Düşüşün Dikkate Alınmaması
- B) İşçilik Dışındaki Diğer Unsurlara Kararnamenin 7 İnci Maddesine Göre Hesap Edilmesi Gereken Fiyat Farkının Anılan İşin Şartname Ve Sözleşmesine Aykırı Olarak Hesap Edilmemesi Nedeniyle Hakedişlerden Yapılması Gereken Fiyat Farkı Kesintisinin Yapılmaması
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;
1-) 1218 sayılı İlam’ın 1. Maddesi ile, 07.07.2008 tarihinde …………TL ihale bedeli ile ………… Şti.’ne ihale edilen “………… Hizmet Alımı” işinde;
- A) 01.10.2008 tarihinden itibaren malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta primlerinden işveren hissesinin beş puanlık kısmı Hazine tarafından karşılanmasına rağmen, fiyat farkı hesabında bu düşüşün dikkate alınmayarak ödeme yapılması nedeniyle …………-TL’ye;
- B) İşçilik dışındaki diğer unsurlara Kararnamenin 7 inci maddesine göre hesap edilmesi gereken fiyat farkının anılan işin Şartname ve Sözleşmesine aykırı olarak hesap edilmemesi nedeniyle hakedişlerden yapılması gereken fiyat farkı kesintisinin yapılmaması sonucu …………-TL’ye olmak üzere toplam …………TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçi dilekçesinde özetle,
(A) Bendi ile ilgili olarak, Hazine tarafından karşılanan tutarların Hazinenin bir desteği olup, hakedişten düşülmesi durumunda, firmanın ilgili yasadan kaynaklanan hakkının engellenmiş olacağını; Hazine tarafından karşılanan tutar, borcunu zamanında ödeyen firmalara tanınan bir hak olduğundan, kesinti yapılmasının eşit muamele ve yasal düzenlemeye aykırı olduğunu belirtmiş ve emsal mahkeme kararlarını dilekçe ekinde sunarak tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.
(B) Bendi ile ilgili olarak, İlam’da konu olan bedelin tahsili için Başkanlık Makamınca ilgili firma hakkında ………… 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2012/630 Esas No ile 08.10.2012 tarihinde dava açıldığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.
Başsavcılık karşılama yazısında,
“Sorumlular ilamın 1/a maddesiyle, 5 puanlık prim desteği (Hazine yardımı) nin, müteahhidin hak edişinden kesilmemesi nedeniyle verilen tazmin hükmünün, desteğin bir teşvik unsuru olarak ödendiğini, hak edişten kesilmesi halinde, desteğin sağlanmamış olacağını, yerel mahkemelerin de bu yönde karar verdiğini ileri sürerek kaldırılmasını istemişlerdir. Talep yerinde olduğundan, tazmin hükmünün sorumlular üzerinden kaldırılması,
Sorumlular ilamın 1/B maddesiyle yanlış fiyat farkı uygulaması nedeniyle verilen tazmin hükmünün, fazla ödemenin tahsili için ahizi hakkında dava açıldığını ileri sürerek kaldırılmasını istemişlerdir.
Ancak, her hangi bir tahsilat sağlanmadığından istemin reddedilmesi,
Uygun mütalaa olunmaktadır.” Denilmiştir.
(A) Bendi ile ilgili olarak, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Prim oranları ve devlete katkısı” başlıklı 81 inci maddesinin (ı) bendinde aynen;
“(Ek: 17/4/2008-5763/24 md.) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıları çalıştıran özel sektör işverenlerinin, bu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutar Hazinece karşılanır. İşveren hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için, işverenlerin çalıştırdıktan sigortalılarla ilgili olarak bu Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna vermeleri, sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarı yasal süresinde ödemeleri, Sosyal Güvenlik Kurumuna prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunmaması şarttır. Ancak Kuruma olan prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarını 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesine göre tecil ve taksitlendiren işverenler ile 29/7/2003 tarihli ve 4958 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununa ve 22/2/2006 tarihli ve 5458 sayılı Sosyal Güvenlik Prim Alacaklarının Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile diğer taksitlendirme ve yapılandırma Kanunlarına göre taksitlendiren ve yapılandıran işverenler bu tecil, taksitlendirme ve yapılandırmaları devam ettiği sürece bu fıkra hükmünden yararlandırılır. Bu fıkra hükümleri Kamu idareleri işyerleri ile bu Kanuna göre sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar ve yurt dışında çalışan sigortalılar hakkında uygulanmaz…” denilmektedir.
01.10.2008 tarihinden sonra yürürlüğe giren düzenlemeye göre, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutar Hazinece karşılanmaya başlanılmıştır. Dolayısıyla Fiyat Farkı Kararnamesinin 8’inci madde esaslarına göre yapılacak fiyat farkı ödemelerinde Hazinece karşılanan tutarların dikkate alınması ve hakediş ödemelerinden düşülmesi gerekir. Aksi halde aynı prim tutarının hem bütçeden hem de Hazineden ödenmesi yolu açılmış olur.
Nitekim bu husus, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Teklif Fiyata Dahil Olacak Masraflar” başlıklı maddesinin 17 nci fıkrasında aynen;
“(Ek: 25/10/2008 – 27035 R.G. / 4 md.) 15/5/2008 tarihli ve 5763 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi ile 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 81 inci maddesinin birinci fıkrasına eklenen (ı) bendinde; özel sektör işverenlerinin, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutarın Hazinece karşılanacağı hüküm altına alınmıştır.
İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı tüm hizmet alımı ihalelerinde, teklifler Hazine tarafından karşılanacak olan işveren sigorta primi tutarı dikkate alınmadan, işveren payları üzerinden hesaplanarak sunulacak ve değerlendirilecektir. Bu çerçevede, fiyat farkı hesaplanması öngörülen ihalelerde sözleşmenin yürütülmesi aşamasında, yüklenicinin yukarıda anılan Kanun hükmü uyarınca prim teşvikinden yararlanması halinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 8 inci maddesinde yer alan, ‘b) İhale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda; asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranları değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark,
…506 sayılı Kanun gereğince işveren nam ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemeler de dikkate alınmak suretiyle bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.’ hükmü gereğince, Hazine tarafından karşılanan prim tutarı, idare tarafından yüklenicinin hakedişinden kesilecektir.” denilmek suretiyle açık bir biçimde ifade edilmiştir.
01.10.2008 tarihinden itibaren malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta primlerinden, işveren hissesinin beş puanlık kısmı Hazine tarafından karşılandığından aynı mahiyetteki ikinci kez prim ödenmesinin önlenmesi için buradaki ödemeden %5 prim tutarının düşülmesi gerekir. %5 prim tutarı düşülmediği takdirde mükerrer ödeme yapılmış olacaktır. Şöyle ki; Firma tarafından gerçekleştirilen hizmet alımı işinde; firma teklif verirken işçi ücreti, primler gibi birçok unsuru içeren toplam maliyetini hesaplamıştır. Firmanın teklifinde, primler de işverenin maliyeti içerisinde yer almakta ve idare tarafından 01.10.2008 tarihine kadar bu primler de firmaya ödenmektedir. İdare işçilerin prim dahil tüm ücretlerini yükleniciye ödemekte, diğer taraftan da Hazine bu işçilere ait işveren payını karşılamaktadır. Böylece işveren payı bir yandan idarece bir yandan da Hazinece ödenmiş olmaktadır.
Bu nedenle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 8 inci madde esaslarına göre yapılacak fiyat farkı ödemelerinde Hazinece karşılanan tutarların dikkate alınması ve hakediş ödemelerinden düşülmesi gerekeceğinden, 1218 sayılı İlam’ın 1. Maddesinin (A) bendi ile verilen tazmin hükmünün mevzuata uygun olduğuna;
(B) bendi ile ilgili olarak;
Tazmin konusu tutarın tahsil edileceği bildirilmekle birlikte, tahsilata ilişkin bir belge gönderilmemesi ve ilam hükmüne de itirazın bulunulmaması nedeniyle 1218 sayılı İlam’ın 1. Maddesinin (B) bendi ile verilen tazmin hükmünün mevzuata uygun olduğuna;
Sonuç olarak, dilekçi talebinin reddedilerek 1218 sayılı İlam’ın 1. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,
- Published in SAYIŞTAY KARARLARI
Firmanın Faaliyet Alanı Dışında Bulunan Bir İhaleye Katılması Değerlendirme Dışı Kalmasına Sebep Olur
- Aşırı Düşük Teklif İncelemesi
- Sınır Değerin Belirlenmesi
- Firmanın Faaliyet Alanının İhale Konusunu Kapsaması
- Teklif Alınan Firmanın Teklif Konusu Alanında Faaliyet Gösterme Zorunluluğu
- Birden Fazla İhaleye İlişkin Olarak Tek Dilekçeyle Başvuruda Bulunulamayacağı
- Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı
KAMU İHALE KURUL KARARI
Toplantı No : 2019/001
Gündem No : 20
Karar Tarihi : 03.01.2019
Karar No : 2019/UH.I-14
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2018/517981 İhale Kayıt Numaralı “2019 Yılı Okul ve Mabetlerin Hijyenik Bakımı Hizmeti Alımı” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Pendik Belediye Başkanlığı tarafından 21.11.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2019 Yılı Okul ve Mabetlerin Hijyenik Bakımı Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Referans Temizlik Otomasyon Med. Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 07.12.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.12.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.12.2018 tarih ve 60232 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.12.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2018/1806 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1- İhale üzerinde bırakılan Ramazan Çapar’ın aşırı düşük teklif açıklaması ile ilgili olarak;
a- İdari Şartname’de işin kısmi zamanlı çalışılarak gerçekleştirileceğinin belirtildiği, “kısmi zamanlı çalışma” ifadesinin haftalık çalışma süresinin en fazla normal haftalık çalışma süresinin 2/3’ü (30 saat) olması anlamına geldiği, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında çalışacak işçiler için tam zamanlı çalışma öngörüldüğü, dolayısıyla işçilik ücretleri ile ilgili savunmalarının ihale dokümanına ve mevzuata aykırı olduğu,
b- Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında sözleşme giderinin teklif edilen bedelin %4’ü oranında hesaplanarak bulunamayacağı, söz konusu giderlerin ilgili mevzuatına göre hesaplanması gerektiği, 3885 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun ekinde yer alan (1) sayılı Tablo’da sözleşmelere ilişkin uygulanacak damga vergisi oranı binde 9,48 olarak, İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararlarına ilişkin uygulanacak damga vergisi oranının ise binde 5,69 olarak belirtildiği, anılan istekli tarafından idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında sözleşme giderlerini oluşturan KİK payının, sözleşme ve ihale kararı damga vergisi giderlerinin ayrı ayrı hesaplanarak açıklanması gerekirken ayrı ayrı açıklanmadığı, dolayısıyla açıklamanın mevzuata aykırı olduğu,
c- Açıklamaya esas fiyat tekliflerinin, fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösteren bir firmadan alınmadığı ve gerçekçi belge ve kayıtlara dayanmadığı, buna bağlı olarak çok düşük fiyat teklifi verildiği, fiyat teklifindeki meslek mensubuna ait “ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığı” beyanının gerçek dışı olduğu, bu hususta sahte ve yanıltıcı belge ile açıklama yapıldığı,
İhale dokümanın Ek-1 ve Ek-2 listelerinde yer verilen “Temizlik ve Sarf Malzeme Listesi” ile “Makine ve Teçhizat Listesi”nde yer alan toplam 68 kalem için piyasadan alınan fiyat tekliflerinin fiyat teklifine konu alanda faaliyet göstermeyen firmalardan alındığı, bu kalemlerin tamamının bir işletme tarafından gerçekleştirilmiş olmasının olanaksız olduğu, bu kalemlerin mükellefin yasal defterinde bulunması için aynı hizmeti daha önce sunmuş olması gerektiği, fiyat teklifi düzenleyen firmalardan Kamu İhale Genel Tebliği açıklamaları uyarınca Ek-O.6 formları ve yasal defterlerin istenip incelenmesi durumunda haklı olduklarının ortaya çıkacağı,
d- Teknik Şartname’de belirtilen iskele, vinç ve aynı Şartname’nin 11’inci maddesinde belirtilen İş Güvenliği ile ilgili olarak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin gerçeği yansıtmadığı, anılan fiyat tekliflerinin 2018 yılı son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmediği, ihale tarihinin 21.11.2018 olduğu dolayısıyla esas alınacak son geçici vergi beyanname döneminin 2018 yılı Temmuz-Ağustos-Eylül ayları olması gerektiği, fiyat teklifi alınan firmanın anılan vergi döneminde faaliyette bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiği,
e- Malzemelerin ve personelin nakli için istenen araçlarla ilgili olarak aşırı düşük teklif açıklamalarına esas fiyat tekliflerinin gerçeği yansıtmadığı, aracın tamir, bakım, muayene, yakıt gibi zorunlu giderleri için Kamu İhale Genel Tebliği’nde öngörülen şekilde açıklama yapılmadığı,
f- Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin maliyet veya satış tutarı tespit tutanaklarına dayalı olarak hazırlanmadığı, tutanakların talep edilmesi halinde bu tutanakların bazılarının hiç düzenlenmediği, mevzuata uygun hazırlanmadığı ve fiyat teklifi ile uyumlu olmadığının görüleceği,
g- Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin maliyet veya satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmediği, mevzuata uygun hazırlanmadığı ve fiyat teklifi ile uyumlu hazırlanmadığının görüleceği, fiyat tekliflerini veren firmanın yeni kurulmuş bir firma olduğu, tutanaklarda belirtilen ortalama birim fiyatları sağlamasının mümkün olamayacağı, faaliyet alanı içinde olmayan kalemler için fiyat teklifi verdiği, bahse konu Ek-O.5 ve Ek-O.6 belgelerinde yer alan meslek mensubuna ait uygunluk beyanının gerçeği yansıtmadığı,
h- Fiyat teklifini veren firmanın yeni kurulmuş bir firma olduğu, ihale tarihi dikkate alındığında aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat teklifinin 2018 yılı son geçici vergi beyanname dönemine ait olması gerekirken bu döneme ait olmadığı,
Fiyat teklifi veren firmaların tekliflerine ilişkin olarak “fiyat teklifi geçerlik” tarihinin de belirtilmesi gerektiği ancak anılan firmaların teklif geçerlik tarihlerini belirtmediği,
ı- Fiyat teklifi veren firmanın şahıs firması olduğu ve vergi dairesindeki ticaret unvanı ile fiyat teklifindeki kaşede yer alan unvanında farklılıklar olduğu, bu durumun Ticaret Kanunu’nun 39.1’inci maddesine aykırı olduğu,
2- Ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif sahibi olarak belirlenen Karaca Reklam Dan. İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ilgili olarak;
a- Firmanın ihale konusu alanda (temizlik) faaliyet göstermediği, anılan firmanın ticaret sicil gazetesinde şirketin amaç ve konusu ile ilgili resmi ve özel ihalelere girip taahhütte bulunabileceğinin belirtildiği ve şirketin amaç ve konusunun kapsamında “temizlik işi”nin yer almadığı, dolayısıyla anılan firmanın istekli sıfatını haiz olamayacağından teklifinin reddedilmesi gerektiği,
b- Firmanın teklif dosyası kapsamında “Pendik Hükümet Konağı’nın Temizlenmesi Hizmet Alımı”nın gerçekleştirilmesine ilişkin olarak iş deneyim belgesi sunduğu, anılan firmanın faaliyet alanı içerisinde olmadığı bir iş kapsamında aldığı iş deneyim belgesinin yok hükmünde olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
Başvuruya konu ihalede 12 adet ihale dokümanı satın alındığı/indirildiği, 8 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonu tarafından yapılan inceleme neticesinde 1 isteklinin teklifinin, sunduğu iş bitirme belgesi uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, 4 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olduğunun tespit edildiği ve açıklama istenildiği, bu kapsamda 2 isteklinin açıklama sunmadığı, 1 isteklinin açıklamasının uygun olmadığı dolayısıyla ihalenin en düşük teklifi veren ve aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Ramazan Çapar üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.
Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
- a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
- b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
- c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ” hükmü yer almaktadır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.
(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.
- a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;
1) Verilen hizmetin ekonomik olması,
2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Bu Tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için öngörülen düzenlemeler, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince ihale edilebilecek personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine uygulanır.
78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.” açıklaması,
Aynı Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.
79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.
79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;
SD: Sınır değeri,
YM: Yaklaşık maliyeti,
n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,
T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,
R: Sınır Değer Tespit Katsayısını
79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.
79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.
79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.
79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.
Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (…/…/…) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (…/…/…) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
…
79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır
79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.
Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.
…
79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.
79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.
79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.
79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;
- a) Adı: 2019 Yılı Okul ve Mabetlerin Hijyenik Bakımı Hizmeti Alımı
- b) Miktarı ve türü: Kısmi zamanlı çalışılarak 132 Adet Okul 274 Adet Mabet 15.000 Metrekare Halı 30.000 Metrekare İnşaat Sonrası Genel Temizlik Hizmeti Alımı – Hizmet Alımı
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
- c) Yapılacağı yer: Pendik İlçesi
ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “Teklif fiyata dahil olan giderler
25.1. Vergi (KDV Hariç), resim, harç ve benzeri giderler, teklif fiyata dahildir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. Teknik Şartname ve İdari Şartnamedeki tüm giderler teklif fiyata dahil edilecektir.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.
33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;
- a) Verilen hizmetin ekonomik olması,
- b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
- c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Teknik Şartname’nin “İşin Tanımı” başlıklı 1’inci maddesinde “İşbu teknik şartname; Pendik İlçe sınırları içerisinde olup; okul binaları ile mabetlerin; (3/7/2005-5393/14 md.), hijyenik bakım hizmetinin gerçekleştirilmesi, muhtelif atık ve artıklardan arındırılması hizmetine ilişkin teknik, bazı idari detaylar ile kontrol ve muayene metotlarına ilişkin diğer hususları kapsamaktadır.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “İşin Süresi, Teslimat ve Diğer Genel Hususlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “İşin süresi; 01.01.2019 ile 31.12.2019 (bu tarihler dâhil) tarihleri arasındadır.
4.1. Hizmetin tüm kısımları işbu teknik şartnameye tümüyle uymak zorundadır. Benzeri ve muadili işler kabul edilmeyecektir.
4.2. İşbu hizmet kapsamında kullanılacak ihtiyaç duyulan ve gerekli görülen her türlü personel, makine, teçhizat, iskele, vinç ve tüketim malzemeleri de dâhil olmak üzere tüm hizmet bileşenleri yüklenici tarafından temin edilecek ve bedelleri teklif birim fiyatlara dâhil edilecektir.
4.3. Hizmetin görüleceği noktalara nakli de dâhil olmak üzere tüm ulaşım yükümlülüğü yükleniciye ait olup bu hususa ilişkin giderler teklif birim fiyatlara dâhil edilecektir.
4.4. Hizmette kullanılacak malzemelerin yükleme, boşaltma, nakliye, montaj ve demontaj işlemleri de dâhil olmak üzere hizmete ait tüm bileşenler yüklenici firma tarafından yapılacak ve giderleri birim fiyat teklif kalemlerine dâhil edilmek suretiyle yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Makine ve Teçhizata İlişkin Hususlar” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. Ek 2 de tabloda belirtilen Okul veya Mabetlerde kullanılacak Makine ve Teçhizatlar işe başlama tarihi itibariyle, eksiksiz olarak Yayalar Mah. Ankara Cad. No:177 adresinde hazır bulundurulacaktır.
9.2. İş bu hizmet kapsamında kullanılmak üzere yüklenici tarafından temin edilecek makine ve teçhizatlar Ek-2 tabloda belirtilmiştir.
9.3.Yüklenici tarafından temin edilerek bu hizmet kapsamında kullanılacak tüm cihazların kullanım süresince/iş süresince olması muhtemel tüm arıza/bakım/onarım/sarf malzeme ihtiyaçları/giderleri yüklenici tarafından karşılanacak olup bu hususa ilişkin tüm giderler teklif birim fiyatlara dâhil kabul edilecektir.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “İş Emniyeti ve Sağlık Tedbirleri” başlıklı 11’inci maddesinde “11.1. Yüklenici işbu hizmet kapsamında her türlü çevresel tedbiri almakla yükümlüdür. İç cam temizliği ekibinin her türlü emniyet tedbiri yüklenici tarafından alınacaktır. Taahhüdün yerine getirilmesi süresince vuku bulacak her türlü kazalardan ve bu kazaların sebep olacağı zararlardan, can ve mal kaybından ve üçüncü şahıslara karşı yapılacak her türlü zararlardan yüklenici doğrudan doğruya sorumludur.
11.2. Yüklenici işin süresi içerisinde hiçbir uyarıya gerek yapılan veya yapılacak olan temizlik esnasında gerekli bütün emniyet tedbirlerini zamanında almak ve kazalardan korunma usul ve önlemlerini çalışanlarına öğretmekle yükümlüdür.
Kişisel koruyucu ekip ve ekipmanları yüklenici temin ederek gerekli eğitimleri bilgilendirmeleri yaparak teslim ederek kullanım talimatlarını uygulatılmasını sağlayacaktır. Emniyet ve koruma önlemlerine ilişkin giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.
11.3. Yüklenici tarafından kullanılan veya getirilen alet, makine, cihaz vs. İş Güvenliği Yönetmeliklerine uygun olacaktır. Periyodik bakım onarımları yapıldığına dair geçerli evrakları sözleşme imzalandıktan sonra teslim edecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Teknik Şartname’nin “Temizlik ve Sarf Malzeme Listesi” başlıklı 1 no’lu ekinde 58 kalem temizlik ve sarf malzeme listesine yer verildiği,
Anılan Şartname’nin “Makine ve Teçhizat Listesi” başlıklı 2 no’lu ekinde “1-Kuru Vakum Makinesi 5 Adet
2- İticili Yer Yıkama Otomatı (Akülü) 1 Adet
3- İticili Yer Yıkama Otomatı (Elektrikli) 1 Adet
4- Cila Makinesi (Dar Alan Yer Yıkama Makinesi ) 2 Adet
5- Halı Yıkama Makinesi 2 Adet
6- Halı Kurutma Makinesi(Fan) 4 Adet
7- Kombine Temizlik Seti (Su Tanklı ve Döner Fırçalı Zemin Yıkama Makinesi ile Jeneratörlü Köpük Cihazı) 1 Adet
8- Buhar Makinası(küçük) 2 Adet
9- Dik Konumlu Elektrikli Süpürge 1 Adet
10- Basınçlı Yıkama Makinesi 1 Adet” düzenlemesi yer almakta olup anılan cihazlara ilişkin ayrıntılı teknik özelliklere yer verildiği görülmüştür.
İhale İlanı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 13’üncü maddesinde “Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen Teknik Şartname düzenlemelerinden işin süresinin 01.01.2019 ile 31.12.2019 (bu tarihler dâhil) tarihleri arasında olduğu, hizmet kapsamında ihtiyaç duyulan ve gerekli görülen her türlü personel, makine, teçhizat, iskele, vinç ve tüketim malzemeleri de dâhil olmak üzere tüm hizmet bileşenlerinin ve ulaşım yükümlülüğünün yüklenici tarafından karşılanacağı anlaşılmaktadır. Anılan Şartname’nin ilgili kısımlarında 58 kalem temizlik ve sarf malzemesi ile işin ifasına esas oluşturacak farklı sayılarda 10 ayrı makine ve teçhizata ve bunların ayrıntılı asgari teknik özelliklerine yer verildiği görülmüştür.
Başvuruya konu ihalede, iş kapsamında çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlenmediği, personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığına ilişkin herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı dolayısıyla yukarıda yer verilen mevzuat açıklamaları ve doküman düzenlemeleri dikkate alındığında ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olmadığı anlaşılmıştır.
İhale İlanı’nda teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanun’un 38 inci maddesine göre açıklama isteneceğinin düzenleme altına alındığı, ihale komisyonu tarafından tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında 4 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak tespit edildiği, “İhale Komisyonu aşırı düşük tespit tutanağı”nda açıklama istenilecek 4 istekliye ve açıklama getirilmesi gereken hususlara yer verildiği görülmüştür. Bu kapsamda idarece teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin Teknik Şartname’nin eki Ek-1’de belirtilen “temizlik ve sarf malzemesi giderleri”, aynı Şartname’nin eki Ek-2’de belirtilen “makine ve teçhizat giderleri” ve “işçilik giderleri” olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Bu kapsamda gerçekleştirilen değerlendirme neticesinde Ramazan Çapar’a 11.21.2018 tarihinde idarece önemli olduğu tespit edilen kalemlerin (temizlik malzemesi giderleri, makine ve teçhizat giderleri ve işçilik giderleri) yer aldığı aşırı düşük teklif açıklama talep yazısının tebliğ edildiği ve anılan yazı ile istekliden açıklamanın 26.11.2018 tarihi saat 17.00`a kadar yazılı olarak yapılmasının istendiği anlaşılmıştır. Anılan istekli tarafından idareye sunulan 26.11.2018 tarihli aşırı düşük açıklama yazısının idare tarafından uygun bulunduğu, ihalenin Ramazan Çapar üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif sahibinin ise Karaca Reklam Dan. İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklama dosyasında, başvuruya konu hususlar bakımından yapılan inceleme neticesinde;
Başvuru sahibinin 1’inci iddiasının (a) bölümüne ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde;
Anılan isteklinin işçilik giderlerine ilişkin olarak;
1 kişinin ekip sorumlusu olarak 12 ay çalıştırılacağının öngörüldüğü, bu kapsamda ödenecek ücretin brüt asgari ücretin %100 fazlası ile aylık 26 gün üzerinden, yemek bedeli (16 TL) ve yol bedelinin (16 TL) KİK İşçilik Hesaplama Modülü üzerinden hesaplanarak toplam 74.477,28 TL (6.206,44 TL x 12 ay) olarak,
1 kişinin şoför olarak 12 ay çalıştırılacağının öngörüldüğü, bu kapsamda ödenecek ücretin brüt asgari ücretin %50 fazlası ile aylık 26 gün üzerinden, yemek bedeli (16 TL) ve yol bedelinin (16 TL) KİK İşçilik Hesaplama Modülü üzerinden hesaplanarak toplam 58.963,68 TL (4.913,64 TL x 12 ay) olarak,
7 kişinin personel olarak 12 ay çalıştırılacağının öngörüldüğü, bu kapsamda ödenecek ücretin brüt asgari ücretin %20 fazlası ile aylık 26 gün üzerinden, yemek bedeli (16 TL) ve yol bedelinin (16 TL) KİK İşçilik Hesaplama Modülü üzerinden hesaplanarak toplam 347.589,48 TL (4.137,97 TL x 12 ay x 7 kişi) olmak üzere toplam işçilik maliyetinin 481.030,44 TL (74.477,28 TL + 58.963,68 TL + 4.137,97 TL) olarak hesaplandığı görülmüştür.
Yine işçilik giderlerine ilişkin olarak ulusal bayram ve genel tatil günleri (15,5 gün) için işçilik giderlerinin hesaplandığı, bu bağlamda;
1 ekip sorumlusu için 2.671,89 TL olmak üzere,
1 şoför için 2.003,84 TL olmak üzere,
7 personel için 11.221,07 TL olmak üzere toplam ulusal bayram ve genel tatil günleri işçilik maliyetinin 15.896,80 TL olarak hesaplandığı görülmüştür.
Yukarıda yer verilen mevzuat açıklamalarından personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin işçiliğe ilişkin tekliflerini belirlerken sözleşme ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünü kullanmalarının zorunlu olduğu anlaşılmakla birlikte ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir iş kapsamında olmamasına rağmen anılan istekli tarafından işçilik giderlerinin Kik İşçilik Hesaplama Modülü kullanılarak, işçilerin mesai saatlerinin tamamını ihale konusu iş kapsamında harcadıkları varsayımı ile asgari işçilik maliyeti ve ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderlerinin hesaba katılarak belirlendiği, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Başvuru sahibinin 1’inci iddiasının (b), (d), (e) bölümlerine ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde;
İdare tarafından isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında idarece teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin Teknik Şartname’nin eki Ek-1’de belirtilen temizlik malzemesi giderleri, aynı Şartname’nin eki Ek-2’de belirtilen makine ve teçhizat giderleri ve işçilik giderleri olarak belirtildiği, sözleşme giderlerinin (Kik payı, sözleşme ve ihale kararı damga vergileri), iskele, vinç ve iş güvenliği ile ilgili giderlerin ve malzemelerin ve personelin nakli için istenen araçlara ait giderlerin idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği, dolayısıyla isteklilerce aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında başvuruya konu hususların açıklanmasına gerek bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Başvuru sahibinin 1’inci iddiasının (c), (f), (g), (h), (ı) bölümlerine ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde;
Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasına esas olan fiyat teklifleri ile ilgili olarak;
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklanması istenilen temizlik ve sarf malzemesi giderleri ile makine ve teçhizat giderleri için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alma yoluna gidildiği, bu kapsamda;
Önemli teklif bileşeni olarak belirlenen temizlik-sarf malzemelerinden oluşan toplam 58 adet kalem için Bal Ticaret Kırtasiye Dan. Peyz. Hırd. Dem. Ürün. İnş. Hırdavat firmasından 15.11.2018 tarihli fiyat teklifi alındığı, fiyat teklifinin anılan firma tarafından kaşelenip imzalandığı,
Anılan belgede “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (15.11.2018) tarih ve (53) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim” ifadelerine yer verildiği görülmüştür. Belgenin meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı ve belgede TÜRMOB kaşesinin de yer aldığı anlaşılmıştır.
Bir diğer önemli teklif bileşeni olarak belirlenen makine ve teçhizat giderlerinden oluşan toplam 10 adet kalem için Bal Ticaret Kırtasiye Dan. Peyz. Hırd. Dem. Ürün. İnş. Hırdavat firmasından 15.11.2018 tarihli fiyat teklifi alındığı, fiyat teklifinin anılan firma tarafından kaşelenip imzalandığı,
Anılan belgede “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (15.11.2018) tarih ve (53) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim” ifadelerine yer verildiği görülmüştür. Belgenin meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı ve belgede TÜRMOB kaşesinin de yer aldığı anlaşılmıştır.
Açıklama kapsamında Ankara Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası’ndan alınan faaliyet belgesinin sunulduğu, anılan belgede ilgili meslek mensubuna ilişkin bilgilerin yer aldığı görülmüştür.
Diğer yandan, teklif alınan Bal Ticaret Kırtasiye Dan. Peyz. Hırd. Dem. Ürün. İnş. Hırdavat firmasına ait kaşede adı geçen Erdal BAL’a ait imza beyannamesinin de açıklama kapsamında sunulduğu ve imzaların aynı olduğu görülmüştür. Anılan firmanın gerçek kişi tacir olduğu, kaşede yer alan faaliyet alanları içerisinde ihale konusu işin yer almadığı (temizlik) ve Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi üzerinden yapılan incelemede firmanın faaliyet alanına da ulaşılamadığı anlaşılmıştır.
Bu kapsamda 24.12.2018 tarihli yazı ile ilgili meslek mensubundan Bal Ticaret Kırtasiye Dan. Peyz. Hırd. Dem. Ürün. İnş. Hırdavat firmasının faaliyet alanlarına ilişkin bilgilerin yer aldığı (esnaf odası kayıt belgesi vb.) belgeler istenilmiştir. 26.12.2018 tarihli cevabi yazıda Erdal BAL’a ait bilgilerin yer aldığı ve faaliyet alanlarının “İşletme ve diğer idari danışmanlık faaliyetleri (Bir organizasyonun stratejik, mali, pazarlama, üretim, iş süreçleri, proje vb. yönetim hizmetleri ile ticari marka ve imtiyaz konularında danışmanlık)” olarak belirtildiği, dolayısıyla firmanın faaliyet alanları dâhilinde teklife konu işin yer almadığı, anılan şirketin işe başlama tarihinin ise 15.10.2018 tarihi olarak belirtildiği görülmüştür.
İhale konusu işin (temizlik) fiyat teklifini düzenleyen kişinin faaliyet alanı dâhilinde yer almaması hususunun Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan açıklamalarına aykırı olduğu, diğer taraftan anılan kişinin işe başlama tarihinin 15.10.2018 tarihi olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddeleri gereğince Ek-O.5 ve Ek-O.6 tutanaklarının son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesinin zorunlu olduğu, son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihinin esas alındığı, somut olayda ihale tarihinin 21.11.2018 tarihi olduğu dolayısıyla ihale tarihi ve fiyat teklifini düzenleyen kişinin işe başlama tarihi dikkate alındığında alım/satım işlemine dayanak olan tutanakların düzenlenme tarihinin mevzuata uygun son veya bir önceki gecici vergi beyanname döneminde düzenlenmesinin fiilen mümkün olmadığı, tutanakların faaliyete başlama tarihi olan 15.10.2018 tarihinden sonra ve ihale tarihinin (21.11.2018) içinde bulunduğu geçici vergi beyanname döneminde düzenlenebileceği anlaşıldığından bahse konu fiyat teklifinin dayanaktan yoksun olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu anlaşılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
a- İhalede ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif sahibi olarak belirlenen Karaca Reklam Dan. İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan 09.05.2011 tarih ve 7811 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nin “Amaç ve Konu” başlıklı 3’üncü maddesinde şirketin faaliyet alanlarının “İnşaat, Reklam ve Organizasyon ve Turizm” başlıkları altında toplandığı,
Aynı firmaya ait 27.04.2016 tarih ve 9063 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi’nde şirketin faaliyet alanlarına yukarıda belirtilenlere ek olarak “Taşımacılık” işinin de eklendiği, son haliyle firmanın faaliyet alanları dâhilinde ihale konusu işin yer almadığı anlaşılmıştır.
29.06.1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Hükmi şahısların ehliyeti” başlıklı 137’nci maddesinde “Ticaret şirketleri hükmi şahsiyeti haiz olup şirket mukavelesinde yazılı işletme mevzuunun çevresi içinde kalmak şartıyla bütün hakları iktisap ve borçları iltizam edebilirler.” hükmü bulunmakta iken, anılan Kanun’un 13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile 01.07.2012 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırıldığı, yeni Kanun’un “Tüzel kişilik ve ehliyet” başlıklı 125’inci maddesinin ikinci fıkrasında ise önceki Kanun’un aksine “Ticaret şirketleri, Türk Medeni Kanunu’nun 48’inci maddesi çerçevesinde bütün haklardan yararlanabilir ve borçları üstlenebilirler. Bu husustaki kanuni istisnalar saklıdır.” hükmünün getirildiği görülmektedir.
Dolayısıyla 6102 sayılı Kanunla ultra vires (yetki aşımı) ilkesinin kaldırılmasıyla ticaret şirketlerinin, ana sözleşmelerinde yer almayan faaliyet konuları dışında da bütün haklardan yararlanıp, borçları üstlenebilmeleri bakımından Türk Ticaret Kanunu açısından herhangi bir engelin kalmadığı anlaşılmaktadır.
Ancak Türk Ticaret Kanunu’na göre özel kanun niteliğini taşıyan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde istekli olabilecek “ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişim” olarak tanımlanmıştır. Bu bakımdan, ihale konusu alanda faaliyet gösterme şartı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 125’inci maddesi uyarınca kanuni istisna niteliğindedir.
Anılan mevzuat hükmü uyarınca, istekli olabilecek sıfatını kazanmak için ihale konusu alanda faaliyet gösterilmesi gerektiği hususu dikkate alındığında, ihaleye teklif vererek istekli sıfatını kazanan kişi ya da kuruluşların öncelikle bu şartı sağlamaları gerekmektedir.
Başvuruya konu uyuşmazlık kapsamında Türk Ticaret Kanunu’ndaki genel düzenleme yerine özel kanun niteliği taşıyan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’ndaki düzenlemenin esas alınması ve istekli olabilecekler için geçerli olan ihale konusu alanda faaliyet gösterilmesi şartının isteklilerce de öncelikle sağlanması gerekmektedir. Bu bakımdan, ticaret sicil gazetesinde ilan edilen şirket ana sözleşmesinden, ihale konusu alanda faaliyet göstermediği anlaşılan Karaca Reklam Dan. İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.
b- İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “…(9) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz.” hükmü yer almaktadır.
İhalede ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif sahibi olarak belirlenen Karaca Reklam Dan. İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif dosyası kapsamında Pendik Belediyesi Tesisler Müdürlüğü tarafından düzenlenen, Pendik Hükümet Konağı’nın Temizlenmesi Hizmeti Alımı işine ait iş bitirme belgesi sunulduğu, anılan işin sözleşme tarihinin 20.05.2016 olduğu, kabul tarihinin ise 10.05.2017 olduğu anlaşılmıştır.
Başvuru sahibinin, anılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin şirketin faaliyet konusu dâhilinde olmayan bir iş kapsamında alındığı iddiasına yönelik olarak yapılan inceleme neticesinde, başvuruya konu iş deneyim belgesinin başka bir ihalenin konusunu oluşturduğu, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8 inci maddesinin ilgili hükmü gereğince aralarında maddi veya hukuki bir bağlantı veya sebep-sonuç ilişkisi bulunsa dahi, birden fazla ihaleye ilişkin olarak tek dilekçeyle başvuruda bulunulamayacağı hükmü gereğince iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Ramazan Çapar’ın teklifinin reddedilmesi ve Karaca Reklam Dan. İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
- Published in DİĞER HİZMETLER, HİZMET AŞIRI DÜŞÜK, KİK KARARLARI
Yaklaşık Maliyetin Tespitine İlişkin Yöntemlerden Hangisinin Seçileceği Konusunda İdarenin Takdir Yetkisi
- Yaklaşık Maliyetin Tespiti
- İdarenin Takdir Yetkisi
- Sınır Değer
- Piyasa Araştırması
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2018/436436 İhale Kayıt Numaralı “2 Kısım, 501 Tam Sefer, 48 Büyük Otobüs (45 Kişilik) ve 28 Küçük Otobüs (27 Kişilik) Personel Servis Aracı Kiralama” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Hava Kuvvetleri Komutanlığı Karargâh Destek Kıta Grup Komutanlığı tarafından 23.10.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2 Kısım, 501 Tam Sefer, 48 Büyük Otobüs (45 Kişilik) ve 28 Küçük Otobüs (27 Kişilik) Personel Servis Aracı Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Alemsa Turizm Seyahat Taşı. Tem. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 01.11.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.11.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.11.2018 tarih ve 55245 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.11.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2018/1683 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 23.10.2018 tarihinde gerçekleştirilen 2018/436436 İKN’li ihalenin 2’nci kısmına teklif verdikleri, ihaleye katılan firma temsilcilerinin hazır bulunduğu oturumda ihale komisyonu tarafından, teklif zarflarının açılmasından önce, iki kısımdan oluşan ihalenin 1’inci kısmının yaklaşık maliyetinin 11.245.261,63 TL ve şikâyete konu 2’nci kısmın yaklaşık maliyetinin ise 11.760.804,66 TL olarak açıklandığı, ancak firmaları tarafından,
1- Ankara Servis Aracı İşletmecileri Esnaf Odası 2018 – 2019 Yılı Fiyat Tarifesi,
2- İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine ilişkin olarak piyasadan yapılan fiyat araştırması kapsamında elde edilen fiyatlar ve aritmetik ortalamaları,
3- İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar ve aritmetik ortalamaları,
4- Benzer ihalelerde bir önceki ihalede verilen teklif fiyatların TEFE/ÜFE güncellenmeleri,
5- Firmamızca teklif verilen 2’nci kısma ilişkin her bir servis aracının kat edeceği km cinsinden mesafe ve akaryakıt tutarı,
6- İhaleyi oluşturan her iki kısım arasındaki km cinsinden mesafe farkı ve bu farka ilişkin her iki kısma ait tutar farkı,
7- İhalede 2’nci kısma ilişkin isteklilerce sunulan fiyat tekliflerinin mukayesesi yapılarak her türlü hesaplama yöntemi denenmesine rağmen idarece belirlenen yaklaşık maliyet tutarına ulaşılamadığı,
Firmaları tarafından yapılan şikâyet başvurusuna verilen cevapta, İdare tarafından yaklaşık maliyet tutarının belirlenebilmesi için firmalarının da içinde bulunduğu 5 (beş) özel sektör firması ile Ankara Servis İşletmecileri Esnaf Odasına, yaklaşık maliyet araştırma tutanağı, Personel Servis Aracı Kiralanması Hizmet Alımı ile İlgili İdari Şartnamede Yer Alacak Hususlar ve Teknik Şartname örneği gönderilerek, yaklaşık maliyete esas teşkil edecek fiyatlandırmaların talep edildiğinin ve yaklaşık maliyet bedelleri çok yüksek olan 2 (iki) firmanın verdiği fiyatlar çıkarılarak 4 (dört) firmanın verdiği yaklaşık maliyet bedellerinin ortalaması alınarak yaklaşık maliyet tutarının belirlendiğinin belirtildiği,
Söz konusu “yaklaşık maliyet araştırma tutanağı 1 ve 2’nci kısım tablosu” incelendiğinde, seferlere yönelik her şey dahil toplam fiyat istenildiği, kendilerinin de bu çerçevede teklif verdiği, fakat bunun ancak götürü bedel ile yapılan ihalelerde mümkün olduğu, birim fiyat teklif alınmak suretiyle çıkılan bahse konu ihalede ihale dokümanının bütünündeki giderler göz önünde bulundurularak yaklaşık maliyet hesap cetvelinin hazırlanması gerektiği,
Şöyle ki, yaklaşık maliyet hesap cetvelinin, araçlara yönelik giderler (araç amortisman gideri, akaryakıt giderleri, kasko giderleri, trafik sigorta giderleri, koltuk sigortası giderleri, bakım onarım giderleri, araç yazlık ve kışlık lastik, akü giderleri, MTV gideri, egzoz emisyon ölçümü gideri, araç uygunluk), araç sürücü personeline yönelik giderler (çalışma saatleri ile orantılı ücret giderleri, ücrete bağlı SSK prim ve stopaj giderleri, yol ve yemek ücreti giderleri, iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri giderleri, kişisel koruyucu donanım giderleri, sürücü personel uygunluk belge giderleri, kıdem ve ihbar tazminatı giderleri) ve ihaleye yönelik giderlerden (genel giderler, sözleşme giderleri, firma karı) oluşması gerektiği,
Firmaları tarafından yapılan hesaplamalar neticesinde, yaklaşık maliyet tutarının çok düşük belirlenmesi nedeniyle, yukarıda yer verilen gider kalemlerinden en azından bir kısmının yaklaşık maliyet hesap cetveline yansıtılmadığı kanaatinde oldukları, ayrıca hatalı hesaplama yapılması nedeniyle yaklaşık maliyetin çok düşük çıkmasının ihalede sınır değerin yanlış hesaplanması ve aşırı düşük tekliflerin hatalı belirlenmesine de yol açacağı,
Sonuç olarak, idarece hazırlanan yaklaşık maliyet hesap cetvelinin, iş kalemleri ile ilgili bütün unsurları içerip içermediğinin tespit edilerek bahse konu iş kalemleri bir takım gider unsurlarını içermiyor ise, bu gider unsurlarının ilave edilerek yeniden düzenlenmesi,
Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutarda aritmetik hata var ise düzeltilmesi,
Genel giderler ve sözleşme giderleri eklenmemiş ise eklenmesi,
Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak %7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenmemiş ise eklenmesi,
Akaryakıt ve işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuattan kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığı vaki ise, gerekçesi belirtilmek suretiyle bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet tutarının güncellenmesi gerektiği,
Yaklaşık maliyet hesap cetvelinin mevzuata aykırı şekilde düzenlenmesi nedeniyle, tekliflerinin yaklaşık maliyetin üzerinde kaldığı, bunun ise mağduriyetlerine sebep olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,
Anılan Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.
İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.…
(3) İhale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.
(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur.
(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.
…” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.
(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;
- a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,
- b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,
- c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,
ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,
…
Esas alınır.
(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.
(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.
(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;
- a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.
- b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez…
(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.
(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir.
(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü,
İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;
- a) Adı: 2 KISIM, 501 TAM SEFER, 48 BÜYÜK OTOBÜS (45 KİŞİLİK) VE 28 KÜÇÜK OTOBÜS (27 KİŞİLİK) PERSONEL SERVİS ARACI KİRALAMA
- b) Miktarı ve türü: 501 tam sefer; 1’inci kısım için 24 büyük otobüs(45 Kişilik),14 küçük otobüs (27 Kişilik)toplam 1251 Km. ve 2’nci kısım için 24 büyük otobüs(45 Kişilik),14 küçük otobüs(27 Kişilik)toplam 1779 Km personel servis aracı kiralanması hizmet alımı işidir.
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
- c) Yapılacağı yer: Hv.K.K.lığı Şehit Hv.Ulş.Er Ali ÖZTAŞ araç platformu (Bakanlıklar/Ankara) ile sözleşme tasarısında detayları belirtilen güzergahlar arası gidiş ve dönüş
ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.
02.11.2018 tarihli şikâyete konu 2’nci kısma ait kesinleşen ihale komisyonu kararına göre, açık ihale usulüyle yapılan ihaleye 7 isteklinin teklif verdiği, bu isteklilerden Güldenler Tur. Taş. Nak. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve Öz Üstün Tur. Taş. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş oldukları iş deneyim belgeleri İdari Şartname’de belirtilen asgari tutarı sağlamadığı için anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Etimesgut Seyahat İnş. Tur. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.
İdare tarafından Kuruma gönderilen ihale onay belgesi ve eki yaklaşık maliyet hesap cetveli ile yaklaşık maliyetin tespitine yönelik belgeler incelendiğinde;
İhale konusu işin 2 (iki) kısımdan oluştuğu, şikâyete konu olan 2’nci kısmın yaklaşık maliyetinin 11.760.804,66 TL olmak üzere toplam yaklaşık maliyetinin 23.006.066,29 TL olarak belirlendiği,
2’nci kısmın yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde; anılan cetvelin 38 kalemden oluştuğu, söz konusu iş kalemlerine ilişkin açıklamalarda iş kalemi bazında hizmetin gerçekleştirileceği aracın çeşidi, km bilgisi ve güzergâhı bilgilerinin belirtildiği, ayrıca tüm araçların tam sefer yapacağı bilgisine yer verildiği ve %10 oranında yüklenici kârının öngörüldüğü görülmüştür.
İhale onay belgesinin ekinde yer verilen yaklaşık maliyetin hesaplanmasına dayanak teşkil eden belgeler incelendiğinde ise, idare tarafından Ankara Servis Aracı İşletmeleri Esnaf Odası ile Ankara Ticaret Odası’na yaklaşık maliyete esas fiyatların belirlenmesi amacıyla yazı yazıldığı, bahse konu yazılara verilen cevaplarda ihale konusu iş kapsamında belirlenen birim fiyatlara (Otobüs (36 ve üzeri) kalkış ücreti 282,00 TL, km ücreti 3,10 TL, midibüs (26-35) kalkış ücreti 249,00 TL, km ücreti 2,60 TL vb.) yer verildiği,
Ayrıca, ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine ilişkin olarak alım konusu iş ile iştigal eden, başvuru sahibinin de aralarında olduğu, 5 (beş) firmadan fiyat araştırması yapıldığı, söz konusu firmalara “HV.K. Komutanlığı KH.DES.KT. Grup Komutanlığı Yaklaşık Maliyet Araştırma Tutanağı 1. Kısım/2.kısım”, “Personel Servis Aracı Kiralanması Hizmet Alımı ile İlgili İdari Şartnamede Yer Alacak Hususlar” ve şikâyete konu ihaleye ait Teknik Şartname’nin gönderildiği görülmüştür.
İdare tarafından, fiyat teklifi alınan firmalardan Çetinkaya Turzm Tic. Ltd. Şti ile başvuru sahibi Alemsa Turizm Seyahat Taşı. Tem. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin fiyat tekliflerinin diğer firmaların verdiği fiyat tekliflerine oranla yüksek olduğu için ortalamaya dahil edilmediği ve anılan firmalar dışında kalan 3 (üç) firmanın fiyat teklifleri ile Ankara Servis Aracı İşletmeleri Esnaf Odasının göndermiş olduğu 2018 yılı standart fiyat listesinin araçların büyüklüğü, yıllık sefer sayısı ve günlük yapılan mesafelere göre hesaplanarak oluşturulan birim fiyatların aritmetik ortalaması alınmak suretiyle şikâyete konu 2‘nci kısma ilişkin yaklaşık maliyetin belirlendiği anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 9’uncu maddesinde hizmet alımı ihalelerinde, ihale yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyetin belirleneceği ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterileceği, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinde idarelerin, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit edecekleri ve bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, madde hükmünde belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması yapılabileceği, yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde ise Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatları, ihaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar, ilgili odalarca belirlenmiş fiyatlar veya ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabileceği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturaların değerlendirmeye alınmayacağı ve buna ilişkin gerekçelerin yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, idare tarafından şikâyete konu 2’nci kısma ilişkin yaklaşık maliyet tespitinin, ilgili odalarca belirlenmiş fiyatlar ile ihale konusu işi oluşturan 38 iş kalemine ilişkin olarak piyasa fiyat araştırması kapsamında elde edilen fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle yapıldığı, fiyat araştırması kapsamında fiyat teklifi istenilen firmalara ihale dokümanında yer alacak bütün hususların belirtildiği dokümanının gönderildiği ve ihale dokümanında yer alan tüm hususlar dikkate alınarak teklif verilmesinin istenildiği, fiyat teklifi veren 2 (iki) firmanın fiyat teklifinin değerlendirmeye alınmadığı ve bu hususa ilişkin gerekçenin yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterildiği belirlenmiştir.
Başvuru sahibinin şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından verilen cevapta da görüldüğü üzere, anılan firmalara gönderilen “Personel Servis Aracı Kiralanması Hizmet Alımı ile İlgili İdari Şartnamede Yer Alacak Hususlar” başlıklı doküman ve şikâyete konu ihaleye ait Teknik Şartname’de yer alan hususlar doğrultusunda şikâyete konu ihaleye ait ihale dokümanının oluşturulduğu, söz konusu dokümanda yaklaşık maliyetin fiyat tespitine yönelik belirleme yapılırken ihale dokümanı kapsamında yer alan ve taşıma hizmeti için gerekli olan her türlü gider bileşeninin teklif fiyata dahil edilmesi gerektiğinin açık olduğu, bu çerçevede idarenin gider bileşenlerini ayrı ayrı belirtilmesine gerek olmadığı, ihale tarihine kadar geçen sürede yürüklükteki asgari ücret tutarında değişiklik bulunmadığı, bu nedenle Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yaklaşık maliyetin güncellenmesine gerek olmadığı, iş kalemlerine ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu elde edilen genel toplam tutarda aritmetik hata olmadığı belirlenmiştir.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, yaklaşık maliyet hesabına sözleşme ve genel giderlerin eklenmesi gerektiği ve ayrıca genel toplama %7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenebileceği anlaşılmakladır. Ayrıca kâr hariç belirlenen genel toplama %7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenebilecektir. Ancak idarenin şikâyete konu 2‘nci kısma ilişkin yaklaşık maliyet hesaplanmasına %7 oranını geçen bir oranda (%10 oranında) yüklenici kârını eklediği ve sözleşme ve genel giderlerin yaklaşık maliyet hesabına dahil etmediği tespit edilmiştir.
Bu kapsamda, idarece hesaplanan genel tutara mevzuat çerçevesinde %7 oranında yüklenici kârı ve sözleşme ve genel giderler eklendiğinde, şikâyete konu 2‘nci kısma ilişkin yaklaşık maliyetin 11.607.593,44 TL’ye ve bu tutar esas alınarak sınır değer tutarının 8.778.480,24 TL’ye tekabül ettiği tespit edilmiştir. Her ne kadar idare tarafından hesaplanan yaklaşık maliyet ile söz konusu veriler çerçevesinde ve mevzuat doğrultusunda hesaplanan yaklaşık maliyet arasında 153.211,22 TL tutarında fark bulunduğu ve idarece kâr oranının yüksek belirlenmesi nedeniyle hesaplanan tutarın sözleşme ve genel giderleri karşılayacak tutarda olduğu, söz konusu farklılığın ihalenin ilanına ilişkin süreleri, ihale usulünün belirlenmesini, yeterlik kriterlerini, sınır değer altında kalan istekli sayısını etkilememesi nedeniyle bahse konu hata esasa etkili bir durum olarak değerlendirilmemesi gerekmektedir.
Sonuç olarak yaklaşık maliyetin hesap sürecindeki işlemlerin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinde belirlenen usule uygun olarak gerçekleştirildiği, Yaklaşık Maliyetin Tespitine İlişkin Yöntemlerden Hangisinin Seçileceği Konusunda İdarenin Takdir Yetkisinin Bulunduğu, mevzuat doğrultusunda hesaplanan yaklaşık maliyet tutarı ile idarece hesaplanan yaklaşık maliyet tutarına ilişkin farklılığın, esasa etkili bir hata olarak değerlendirilmeyeceği hususları birlikte dikkate alındığında, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Published in HİZMET AŞIRI DÜŞÜK, KİK KARARLARI, PERSONEL TAŞIMA
Muadil Yemeklerin İçerik Ve Çiğ Girdi Miktarları Esas Alınarak İsteklilerce Teklif Fiyatlarının Oluşturulabileceği
- Sınır Değer
- Yemek Aşırı Düşük
- İdari Şartnamede Personel Yaş Sınırı Getirilmesi
- Muadil Yemeklerin İçerik Ve Çiğ Girdi Miktarları Esas Alınarak İsteklilerce Teklif Fiyatlarının Oluşturulabileceği
KAMU İHALE KURUL KARARI
Toplantı No : 2018/070
Gündem No : 42
Karar Tarihi : 27.12.2018
Karar No : 2018/UH.I-2106
BAŞVURU SAHİBİ: Bin Aş Grup Yem. İnş. Tur. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.,
İHALEYİ YAPAN İDARE: Metro İstanbul San. ve Tic. A.Ş.,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2018/458692 İhale Kayıt Numaralı “Malzemeli Yemek Pişirme, Servis Etme ve Servis Sonrası Hizmetleri Alımı” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Metro İstanbul San. ve Tic. A.Ş. tarafından 23.11.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Malzemeli Yemek Pişirme, Servis Etme ve Servis Sonrası Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Bin Aş Grup Yem. İnş. Tur. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 19.11.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.11.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.12.2018 tarih ve 58108 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.12.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2018/1749 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) Teknik Şartname’nin J.6 numaralı maddesinde “Yüklenicinin çalıştıracağı personel 18 yaşından gün almış; kadın ise 50, erkek 55 yaşından gün almamış olacaktır.” düzenlemesinin bulunduğu, yaş sınırı getirilmesinin mevzuata uygun olmadığı,
2) Teknik Şartname’nin J.4 numaralı maddesinde “Yüklenici çalıştırdığı personelin İş Hukuku, Sosyal Sigorta Mevzuatı ve diğer kanun ve yönetmeliklerden doğan yükümlülüklerini yerine getirmekle mükelleftir, sigortasız işçi çalıştıramaz. Çalıştırdığı personelin yıllık izinleri verilecek, yıllık izne gönderilmeyen personellerin yıllık izin ücretleri ve Ramazan ayında personele ücretleri tam ödenecek, sigortaları tam yatırılacaktır.” düzenlemesinin bulunduğu, Anayasa ve 4857 sayılı İş Kanunu’nda personelin ücreti karşılığında yıllık izne gönderilmemesine yönelik bir hüküm bulunmadığından bu düzenlemede değişiklik yapılması gerektiği,
3) İdari Şartname’nin 33.2’nci maddesi uyarınca teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenileceği, bu kapsamda Teknik Şartname’de bir aylık örnek menüye yer verildiği, ancak örnek menüdeki yemeklerden karışık dolma (etsiz) ve peynir tatlısının içerik ve gramajlarının aynı Şartname’de bulunmadığı, tekliflerin eşit şartlarda hazırlanması ve aşırı düşük tekliflerin eşit şartlarda açıklanması için örnek menüdeki yemeklerin içerik ve çiğ girdi miktarlarının eksiksiz olarak düzenlenmesi gerektiği,
4) Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir.” hususlarının belirtildiği, Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde ise “21.1. İş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir.
21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri:
21.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemelerine yer verildiği, bu kapsamda 21’inci maddenin kendi içerisinde çelişkili olduğu, sigorta türü ve teminat limitlerinin belirtilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
Teknik Şartname’nin “Personele İlişkin Hükümler” başlıklı (J) bölümünün 6’ncı maddesinde “Yüklenicinin çalıştıracağı personel 18 yaşından gün almış; kadın ise 50, erkek 55 yaşından gün almamış olacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde, “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Personel durumuna ilişkin belgeler” başlıklı 40’ıncı maddesinde “(1) İhale konusu işin niteliği esas alınarak, çalıştırılması öngörülen personelin sayısı ve nitelikleri dokümanda belirtilir. Ancak, idare tarafından ihaleye katılım ve yeterlik kriteri olarak, personel çalıştırıldığına, çalıştırılacağına veya personelin sayısı ya da niteliklerine ilişkin belge istenemez…” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel durumu” başlıklı 66’ncı maddesinde “66.1. Hizmet alımı ihalelerinde, personele yönelik yeterlik kriteri belirlenemeyecek ve bu kapsamda aday veya isteklilerden personele ilişkin herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 40’ıncı maddesi uyarınca, idarece ihtiyaç duyulması halinde ihale konusu işin ifası sırasında istihdamı öngörülen personelin sayısı ve nitelikleri dokümanda belirtilecek, yine idarece gerek görülmesi halinde personelin niteliklerine ilişkin ayrıntılı düzenlemeler ile deneyim süresine ilişkin düzenlemeye teknik şartnamede yer verilecektir. Teknik şartnamede yapılan personele ilişkin düzenlemede personelin niteliği ve/veya deneyim süresi ile ilgili bazı belgeler istenmiş ise bu belgeler sözleşmenin imzalanmasının ardından işe başlanmadan önce yüklenici tarafından idareye sunulacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.
Kamu ihale mevzuatı uyarınca ihale konusu işin niteliği esas alınarak, idarelerce rekabet, eşit muamele, ihtiyacın uygun şartlarla karşılanması ile verimlilik ve fonksiyonellik ilkeleri çerçevesinde çalıştırılması öngörülen personelin niteliklerine ilişkin belirlemelerin ihale dokümanında yapılmasının mümkün olduğu anlaşılmaktadır.
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Eşit davranma ilkesi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “İş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz.” hükmüne yer verilmiş, ayrıca Kanun’un çeşitli maddeleriyle özellik arz eden bazı durumlarda belirli yaş ve cinsiyet gruplarının belirli hallerde ve işlerde çalıştırılmasına kısıtlama getirilmiş olmakla birlikte, çalıştırılacak işçilere üst yaş sınırı getirilmesine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir
Çalışma hakkının yaş bakımından sınırlandırılmasına ilişkin iş mevzuatı hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, bir işte çalıştırılacak işçilere üst yaş sınırı getirilmesinin ancak bu sınırı gerektirecek Kanun’da sayılan hallerin bulunması veya işin niteliği gereği bünyesinde tehlike barındırması gibi nedenlerle belirli bir yaşın üzerindekilerin çalışmasını sakıncalı kılacak haklı gerekçelerin varlığı halinde mümkün olacağı kabul edilmelidir. Ayrıca 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda da yaşlılık aylığı bağlanmasına dair sigortalılara prim gün sayısı ve yaş sınırı getirildiği görülmüştür.
İhale konusu işin yemek pişirme, servis etme ve servis sonrası hizmetleri alımı olduğu dikkate alındığında, personelin yapacağı işin mahiyeti ve niteliği itibarıyla özel olarak bir beden kuvveti, sağlık durumu, hızlı hareket edebilme kabiliyeti gibi özellikler dikkate alınmaksızın personelin tümü için Teknik Şartname’de üst yaş sınırı belirlenemeyeceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olduğu ve idarece yapılan düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
Teknik Şartname’nin “Personele İlişkin Hükümler” başlıklı (J) bölümünün 4’üncü maddesinde “Yüklenici çalıştırdığı personelin İş Hukuku, Sosyal Sigorta Mevzuatı ve diğer kanun ve yönetmeliklerden doğan yükümlülüklerini yerine getirmekle mükelleftir, sigortasız işçi çalıştıramaz. Çalıştırdığı personelin yıllık izinleri verilecek, yıllık izne gönderilmeyen personellerin yıllık izin ücretleri ve Ramazan ayında personele ücretleri tam ödenecek, sigortaları tam yatırılacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.
4857 sayılı İş Kanunu çerçevesinde yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilememekte, işçinin her hizmet yılına karşılık gelen yıllık iznini gelecek hizmet yılı içinde kullanması gerekmektedir. Bahse konu Kanun’un “Sözleşmenin sona ermesinde izin ücreti” başlıklı 59’uncu maddesinde ise iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücretinin ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
Bu itibarla, “yıllık izne gönderilmeyen personel” şeklinde bir ifade kullanılması uygun olmamakla birlikte, düzenlemenin esasen ücretlerin her şartta ödenmesinin temin edilmesini ve işçi haklarının korunmasını amaçladığı, uygulamada işveren tarafından mevzuata uygun hareket edilmesinin zorunlu olduğu, bu doğrultuda düzenlemenin ihalenin iptalini gerektirecek bir durum oluşturmadığı sonucuna varılmış, bu nedenlerle ikinci iddia uygun bulunmamıştır.
3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenileceği düzenlenmiş, Teknik Şartname’nin ekinde de bir aylık örnek yemek menüsüne ve yemeklerin içerik ve çiğ girdi miktarlarına yer verilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir…” açıklamalarına yer verilmiştir.
Bu kapsamda, Teknik Şartname’de örnek menü ve menüdeki yemeklerin içerik ve çiğ girdi miktarlarına yer verilmesi gerekmekle birlikte, başvuruya konu durumda olduğu gibi az sayıda yemeğin içerik ve çiğ girdi miktarlarına yer verilmediği hallerde bahse konu yemeklere muadil yemeklerin içerik ve çiğ girdi miktarları esas alınarak isteklilerce teklif fiyatlarının oluşturulabileceği, aşırı düşük tekliflerin sorgulanması aşamasında ise açıklama istenirken idarece söz konusu yemeklerin içerik ve çiğ girdi miktarları isteklilere bildirilerek bu eksikliğin telafi edilebileceği, dolayısıyla bu eksikliğin tekliflerin sağlıklı şekilde oluşturulması ve değerlendirilmesini engelleyecek, ihalenin iptal edilmesini gerektirecek boyutta olmadığı, bu nedenlerle başvuru sahibinin üçüncü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “…76.4. Sözleşme taslağının (21.1.) maddesinde iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasına ilişkin yükümlülüğün yükleniciye ait olduğu belirtilmesine rağmen, idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” maddesinde sigorta giderine yer verilmediği ve/veya sözleşme taslağının (21.2.) maddesinde sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmediği hallerde, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği ve sigorta giderinin de teklif fiyata dahil giderler arasında yer almadığı kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir…” açıklamalarına yer verilmiştir.
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde sigorta giderinin de teklif fiyatına dâhil olduğu belirtilmemekte, Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde ise “21.1. İş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir.
21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri:
21.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi bulunmaktadır.
Netice itibarıyla, Sözleşme Tasarısı’nın 21.1’inci maddesinde iş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin yükümlülüğün yükleniciye ait olduğu belirtilmesine rağmen, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” maddesinde sigorta giderine yer verilmemiş ve Sözleşme Tasarısı’nın 21.2’nci maddesinde sigorta türü ile sigorta teminatının kapsam ve limiti belirlenmemiş olmakla birlikte, bu durumlarda Kamu İhale Genel Tebliği’nin 76.4’üncü maddesi uyarınca iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği ve sigorta giderinin de teklif fiyata dahil giderler arasında yer almadığı kabul edilmek suretiyle tekliflerin oluşturulacağı ve değerlendirileceği açık olduğundan, iddiaya konu hususun ihalenin iptal edilmesini gerektirmediği sonucuna varılmış, bu kapsamda dördüncü iddia uygun bulunmamıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,
Oybirliği ile karar verildi.

- Published in HİZMET AŞIRI DÜŞÜK, KİK KARARLARI, YEMEK AŞIRI DÜŞÜK
Yemeklerin Gramajlarına İhale Dokümanında Yer Verilmemesi Durumunda Eşdeğer Yemeklerin Gramajlarının Esas Alınabileceği
- Yemek Aşırı Düşük
- Açık İhale Usulü İle Gerçekleştirilen “Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri İşi Hizmet Alımı
- Yemek İçerikleri ve Gramajları
- Eşdeğer Olabilecek Yemekler
- İdareye Birden Fazla Dilekçe Verilmiş Olması
- Süresinden Sonra Başvuru
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2018/523462 İhale Kayıt Numaralı “Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri İşi Hizmet Alımı” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Ankara Mesleki ve Çevresel Hastalıklar Hastanesi Başhekimliği tarafından 19.11.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri İşi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Karanfil Yemek Emlak Temizlik İnşaat Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin 13.11.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.11.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.11.2018 tarih ve 57275 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.11.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2018/1726 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) Teknik Şartname’de 14 günlük örnek menüye yer verilmesine rağmen bu menülerde yer alan kokteyl komposto, dondurmalı irmik helva, napoliten soslu makarna, sebzeli kuskus, yoğurtlu havuç tava reçetelerine şartnamede yer verilmediği, ayrıca teknik şartnamede olmayan yemeklerin benzer yemeklere göre yapılabileceği ile ilgili maddenin de bulunmadığı, sebzeli kuskus, yoğurtlu havuç tava gibi yemeklerin Şartname’de muadilinin bulunmadığı, dondurmalı irmik tatlısı için temel alınabilecek hiçbir dondurma gramajı ve özelliklerinin yer almadığı, bu durumun 14 günlük menü hesaplamasına ve dolayısıyla sağlıklı teklif vermelerine engel teşkil ettiği,
2) Teknik Şartname’nin 15.3’üncü maddesinde kahvaltıda ve ara öğünde verilecek malzemelerin cinsi belirtilmesine rağmen kullanılacak malzemelerin miktarlarına şartnamede yer verilmediği, bu durumun normal kahvaltı ve ara öğün maliyetlerini hesaplamayı imkansız hale getirdiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
- a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
- b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
- c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.
(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.
- a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;
1) Verilen hizmetin ekonomik olması,
2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
- b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.
- c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir…” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.
79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.
79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;
SD: Sınır değeri,
YM: Yaklaşık maliyeti,
n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,
T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,
R: Sınır Değer Tespit Katsayısını
79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.
79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
…
79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.
…
Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir …” açıklaması yer almaktadır.
Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;
- a) Adı: Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri İşi Hizmet Alımı
- b) Miktarı ve türü:
1 Aşçı, 1 Aşçı Yardımcısı ve 7 Yardımcı Personel olmak üzere toplam 9 Personel ile 12 Ay Süresince Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri İşidir.
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
- c) Yapılacağı yer: Osmangazi Mah. Atlılar Sokak No:45 Keçiören/ANKARA-Ankara Meslek Hastalıkları Hastanesi” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Hizmetin özelliğine göre, sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım,nakliye, sigorta, vergi (KDV Hariç), resim ve harç giderleri yükleniciye aittir. Söz konusu giderler teklif fiyata dahildir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. Bu hizmetin yürütülmesi teknik şartnamede belirtilen nitelikteki toplam 9 personelle yapılacak olup, personellere ait işçilik ücreti, sigorta, yemek, ayni yol gideri ve giyecek giderleri ile malzeme giderleri ve ilaçlama giderleri teklif fiyata dahil edilecektir. (Ayrıntılar Standart Form Teklif Cetvelinde belirtilmiştir.)
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.
sigortalının prime esas kazancının % 2’si” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.
33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;
- a) Verilen hizmetin ekonomik olması,
- b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
- c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Yapılan incelemede, normal kahvaltı ve yemek grubu için 2 haftalık örnek menüye, ayrıca diyet kahvaltı ve ara öğün ile diyet öğle ve akşam yemeği grubu için 2 haftalık örnek menüye Teknik Şartname’de yer verildiği, kokteyl komposto, dondurmalı irmik helva, napoliten soslu makarna, sebzeli kuskus makarna, sebzeli kuskus, yoğurtlu havuç tava yemeklerinin normal kahvaltı ve yemek grubu için hazırlanan 2 haftalık örnek menüde yer aldığı tespit edilmiştir.
Bununla birlikte Teknik Şartname’deki düzenlemeler incelendiğinde iddia konusu kokteyl komposto, dondurmalı irmik helva, napoliten soslu makarna, sebzeli kuskus, yoğurtlu havuç tava yemeklerinin çiğ girdi miktarlarına gramaj listesinde yer verilmediği görülmüştür.
Her ne kadar başvuru sahibinin iddiasında belirttiği yemeklerin gramajlarına ihale dokümanında yer verilmediği görülmüş olsa da aynı örnek yemek menüsü içerisinde birbirine yakın yemek çeşitlerine yer verildiği, bu kapsamda ihale dokümanında yer alan gramaj listeleri incelendiğinde başvuru sahibinin iddiasında yer verdiği yemeklerine içerik ve gramaj bakımından eşdeğer olabilecek; kokteyl komposto için vişne kompostosu, erik kompostosu, ayva kompostosu ve erik kompostosu bulunduğu, dondurmalı irmik helva için irmik helvası bulunduğu, napoliten soslu makarna için soslu makarna bulunduğu, sebzeli kuskus için sade pilav ve peynirli makarna bulunduğu, yoğurtlu havuç tava için yoğurtlu havuç karnabahar kızartma bulunduğu bu nedenle söz konusu yemeklerin içeriklerinin ve gramajlarının şikâyete konu yemeklere emsal olabilecek nitelikte olduğu, dolayısıyla isteklilerin eşdeğer olabilecek yemeklerin gramajları esas alınarak tekliflerini oluşturabileceği değerlendirildiğinde söz konusu yemeklere ilişkin eksikliğin isteklilerin teklif hazırlamasına engel bir durum oluşturmayacağı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yapılan tespitler çerçevesinde, idarece hazırlanan menülerde yer alan kokteyl komposto, sebzeli kuskus, yoğurtlu havuç tava ve napoliten soslu makarna yemeklerine ilişkin içerik ve gramaj bilgilerinin ihale dokümanı kapsamında verilmediği, bununla birlikte söz konusu yemeklere eşdeğer olabilecek yemeklerin bulunduğu, başvuruya konu işte deneyim sahibi isteklilerin basiretli tüccar olarak hareket edip söz konusu yemeklere eşdeğer olabilecek yemekleri esas almak suretiyle teklif maliyetlerini hazırlayabileceği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “…Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;
…
- c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,
karar verilir….” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.
(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.
(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü yer almaktadır.
İhale işlem dosyası incelendiğinde, başvuru sahibinin birbirinden farklı iddialar içeren iki ayrı dilekçeyle idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, ihale dokümanına yönelik başvurunun en geç ihale tarihinden (19.11.2018) üç iş günü öncesine kadar, en geç 13.11.2018 tarihinde yapılması gerekirken başvuru sahibinin kahvaltıda ve ara öğünde verilecek malzemelerin miktarlarına şartnamede yer verilmediği yönündeki iddiasına yer verdiği dilekçeyle 15.11.2018 tarihinde idareye başvuruda bulunduğu, dolayısıyla söz konusu iddiayı içeren şikâyet başvurusunun süresinde yapılmadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla idareye süresinde şikâyet başvurusunda bulunulmadığı anlaşıldığından ikinci iddiaya ilişkin başvurunun süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

- Published in HİZMET AŞIRI DÜŞÜK, KİK KARARLARI, YEMEK AŞIRI DÜŞÜK
Aşırı Düşük Teklif Savunması Nasıl Hazırlanır?
- Aşırı Düşük Teklif Savunması Hazırlanması
- Aşırı Düşük Sorgulama
- Teklifi Oluşturan Bileşenler
- Kamu İhale Kanununun 38. maddesi
Kamu ihale Kanununun 38. maddesi[1], bir istekli tarafından ihaleye sunulan teklifin, diğer istekli tekliflerine ve yaklaşık maliyet tutarına oranla aşırı düşük kalması, başka bir anlatımla sunulan teklifin yeterli ekonomik değerlere sahip olmaması durumunda, Aşırı Düşük Teklif Sorgulaması yapılmasını şart koşmuştur. Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına dair verilen kararlarda, karmaşık Kamu İhale Mevzuatının konuya dair hükümleri istisnasız uygulanmaktadır. Bu durum çoğu firma açısından ihale dışı kalma tehlikesi ile karşı karşıya kalınması anlamını taşımaktadır. Teklifleri Aşırı düşük bulunan firmaların birçoğu İhale mevzuatı çerçevesinde açıklama yapamamakta, Kamu İhale Kurumu`nun önüne giden pek çok Aşırı Düşük Teklif Savunması da Kurum tarafından yetersiz bulunarak isteklilerin teklifi değerlendirme dışı bırakılmaktadır.
Kamu ihale Hukukunun en karmaşık kurumlarından birisi aşırı düşük teklif savunması hazırlanmasıdır. İstekliler tarafından yapılan tekliflerin idare tarafından değerlendirilmesi sonucunda aşırı düşük olarak belirlenmesi, firmaların dikkatli olmasını gerektiren karmaşık ve zorlu bir aşamanın başlangıcıdır. Firmaların aşırı düşük sorgulaması karşısında ihalenin uhdelerinde kalmasını temin edebilmek için aşırı düşük savunmalarının Kamu İhale Mevzuatıyla uyumlu, en küçük bir noksanlık barındırmayan ve kusursuz olarak hazırlanmış olması gerekmektedir.
Teklifleri aşırı düşük bulunan isteklilerin, teklifi oluşturan bileşenlere ilişkin, maliyetler ve diğer unsurlar açıklamaları sırasında şekli belgeleri kullanarak savunma yapma mecburiyeti söz konusudur. Hizmet alımı ihaleleri ile Yapım isleri ihalelerinin açıklanmasında çok sayıda farklılık bulunmakta olup, mevzuatta isteklilerce kavranamayan çok sayıda kavram bulunmaktadır. Aşırı düşük tekliflere Savunma hazırlanması özel uzmanlık gerektiren bir durum olduğundan istekli firmaların bu konuda danışmanlık almaları önem taşımaktadır.
Hazırlanacak savunma dosyasında sunulması gereken tüm belgeler ve savunma yazıları 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu, İhaleye İlişkin Yönetmelikler ve Kamu İhale Genel Tebliğine uygun hazırlanmalı, yetkili kurumlardan temin edilecek belgelerle tevsik edilmelidir.
Aşırı düşük teklif savunması yapılırken karşılaşılan zorlukların en önemlilerinden birisi de idare tarafından isteklilere mevzuat gereği tanınan kısıtlı süredir. Bu süre 3 gün olarak dahi belirlenebildiğinden savunma hazırlanırken sadece titiz değil aynı zamanda seri bir şekilde de çalışmak gerekmektedir.
Günümüzde yapılan savunmaların büyük bölümünün yetersiz bulunarak kabul edilmediği, noksan savunmaların ihaleyi kazanamayan bazı firmaların ekonomik olarak zor durumda kalmalarına hatta yok olmalarına sebep olduğu göz önünde bulundurulduğunda, aşırı düşük teklif savunmasının hızlı, eksiksiz ve mevzuata uygun olarak hazırlanması hayati bir önem arz etmektedir.
İhale sürecinde aşırı düşük teklif sorgulamasının tam olarak yapılmasının tek sonucu bulunmamaktadır. Firmanın ihaleyi kazanması ve kar etmesinin yanı sıra ihale sürecinde elde edilecek yüksek meblağlı bir iş deneyimi ile sektördeki rekabette öne çıkmak ve belli büyüklükteki ihalelere katılmanın da önü açılacaktır.
[1] http://www.asiridusukteklif.com/4734-sayili-kamu-ihale-kanunu/
- Published in MAKALELER
İhale Dokümanına İlişkin Başvuruların Evrakın EKAP’tan İndirilmesinden İtibaren On Gün İçinde Yapılması
- İhale Dokümanını Şikayet
- Hizmet Alım İhalesi
- Kamu İhale Kurumu Kararı
- İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2018/624792 İhale Kayıt Numaralı “Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Ek Hizmet Binaları İçin 36 Aylık Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 03.01.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Ek Hizmet Binaları İçin 36 Aylık Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 10.01.2019 tarih ve 1492 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2019/48 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi.
Başvuru dilekçesinde özetle; Teknik Şartname’de belirtilen menülerde bazı yemeklere ilişkin gramaj bilgisine yer verilmediğinden işin maliyetinin sağlıklı hesaplanamayacağı, ayrıca Teknik Şartname’de personele verilecek olan ücret tarifeleri ile birim fiyat teklif cetvelinde verilecek olan ücretlerin birbiri ile uyuşmadığı, tüm istekliler tarafından işçilik giderinin eşit olarak hesaplanmasının mümkün olmadığı, Teknik Şartname’de Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olarak örnek menünün 7’şer gün üzerinden düzenlendiği, örnek menüde yer alan “meyve” ürünü için çeşit belirtilmediğinden maliyetinin doğru hesaplanamayacağı, rekabet ve eşitliğe aykırı söz konusu düzenlemeler nedeniyle işin maliyetini sağlıklı bir şekilde hesaplayamadıkları için ihaleye katılamadıkları ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.
İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır…” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.
(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü yer almaktadır.
Yapılan incelemede başvuru sahibinin iddialarının ihale dokümanına ilişkin olduğu, şikâyetçinin 07.12.2018 tarihinde EKAP üzerinden ihale dokümanını indirdiği, şikâyetçinin 4734 sayılı Kanun ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in yukarda belirtilen hükümleri gereği şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı 07.12.2018 tarihini izleyen on gün içinde 17.12.2018 Pazartesi günü mesai bitimine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 27.12.2018 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.
Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre yönünden reddi gerekmektedir.
- Published in HİZMET AŞIRI DÜŞÜK, KİK KARARLARI
İdari Şartname Düzenlemesinin Teknik Şartname Düzenlemesi Haline Getirilemeyeceği
KAMU İHALE KURUMU KARARI
- Idari Şartname Düzenlemesinin Yorum Yoluyla Sözleşme Ya Da Teknik Şartname Düzenlemesi Haline Getirilemeyeceği
- Sınır Değer
- Amortisman ve Kiralama Maliyetlerinin Birlikte Açıklanmaması
- Sınır Değerin Altında Verilen Teklif
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2016/362791 İhale Kayıt Numaralı “2017 Yılı Personel Taşımacılığı” İhalesi
KARAR:
Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü İdari İşler Dairesi Başkanlığı tarafından 12.10.2016 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2016/362791 ihale kayıt numaralı “2017 Yılı Personel Taşımacılığı” ihalesine ilişkin olarak, Ayder Turizm Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine, 30.11.2016 tarihli ve 2016/UH.I-2944 sayılı Kurul kararı ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.
Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle, Şem-Dem Turizm Oto. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından açılan davada, Ankara 15. İdare Mahkemesinin E:2017/158, K:2017/600 sayılı kararı ile “…Dosyanın incelenmesinden; davaya konu ihalede Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.1’inci maddesi uyarınca sınır değer hesabı yapılarak sınır değerin altında teklif sunduğu tespiti yapılan Şen – Dem Tur. Oto. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve söz konusu istekliden 13.10.2016 tarihli ve 81453 sayılı EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi konulu yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, söz konusu yazı ekinde “Sözleşme Giderleri (izin, ruhsat, resim, harç, KİK payı vb. giderler), Personel Gideri (kişi x 12 ay), Hizmete verilecek araçların kiralama olması halinde kira bedeli, Yakıt Gideri (hizmette kullanılan araçların yakıt tüketimi ile ilgili teknik verilerine ilişkin ilgili araçların yetkili satıcıdan, katalog v.b. gibi tevsik edici belge ile açıklanacaktır), Araç Bakım-Onarım ve Servis Giderleri, Yazlık-kışlık araç lastik giderleri, Motorlu Taşıtlar Vergisi, Trafik Muayene bedeli, Egzoz Muayene bedeli, Zorunlu trafik sigortası, Kasko (ferdi kaza Sigortası), Amortisman bedeli (bir aracın kasko bedeli üzerinden yıllık), Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği ekindeki EKİ, EKİ/A ve EK 2 belgeleri için yapılacak giderlerin” önemli maliyet bileşenleri olarak belirlendiği;
Aşırı düşük teklif açıklaması istenen anılan isteklinin 14.10.2016 tarihli şikâyet başvurusu üzerine idarece 17.10.2016 tarihli ve 82686 sayılı aşırı düşük teklif açıklama talebi konulu yazı ile aynı istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve söz konusu yazı ekinde önemli maliyet bileşenlerinin “Sözleşme Giderleri (KİK payı, Sözleşme Damga Vergisi, İhale Karar Pulu giderleri), Personel Gideri (kişi x 12 ay), Hizmete verilecek araçların kiralama olması halinde kira bedeli, Yakıt Gideri (hizmette kullanılan araçların yakıt tüketimi ile ilgili teknik verilerine ilişkin ilgili araçların yetkili satıcıdan, katalog v.b. gibi tevsik edici belge ile açıklanacaktır), Araç Bakım-Onarım ve Servis Giderleri, Yazlık-kışlık araç lastik giderleri, Motorlu Taşıtlar Vergisi, Trafik Muayene bedeli, Egzoz Muayene bedeli, Zorunlu trafik sigortası, Kasko (ferdi kaza Sigortası), Amortisman bedeli (bir aracın kasko bedeli üzerinden yıllık), Özel Servis Aracı izin Belgesi bedeli” şeklinde yeniden belirlendiği ve anılan istekli tarafından söz konusu yazıda istenilen açıklamalara cevaben 20.10.2016 tarihli yazı ve ekleri ile aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu ve söz konusu açıklamanın idarece uygun görülerek Şen – Dem Tur. Oto. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.
Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Ayder Tur. Tic. Ltd. Şti.nin itirazen şikayet başvurusu kapsamında Kamu İhale Kurumunca yapılan incelemede;
“Kamu ihale mevzuatı kapsamında yapılacak hizmet alımı ihalelerinde yapılacak aşırı düşük teklif sorgulamalarına ilişkin olarak, idarece sınır değerin altında teklif verdiği tespiti yapılan isteklilere önemli maliyet bileşenlerinin belirlendiği aşırı düşük teklif sorgulama yazılarının gönderileceği ve istekliler tarafından ise belirtilen önemli maliyet bileşenlerine uygun açıklamalarını sunmaları gerektiği ve idarece anılan istekliye gönderilen 17.10.2016 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ve ekinde, hizmete verilecek araçların kiralama olması halinde kira bedelinin ve amortisman (bir aracın kasko bedeli üzerinden) bedelinin ayrı başlıklar altında önemli maliyet bileşeni olarak belirlendiği ancak anılan istekli tarafından tüm araçların kiralama yoluyla temini doğrultusunda açıklama sunulduğu ve amortisman giderlerine ilişkin olarak ise ayrıca bir açıklamanın ise sunulmadığı görülmüştür.
Kendi malı olması istenilen araçlara ilişkin ihale dokümanı düzenlemelerinin yapılabilmesine dayanak olan hükümlere Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesinde yer verildiği görülmüş olup, söz konusu maddede yer alan hükümler incelendiğinde, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde idarece ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin ilgili belgelerin ihale dokümanı kapsamında yeterlik kriteri olarak belirlenebilmesine imkân tanındığı açıktır.
Başvuruya konu ihalede taşıma işinin 33 adet araç ile gerçekleştirilmesinin öngörüldüğü ve söz konusu araçlardan 2011 model ve daha üst model olmak üzere; en az 3 adet 29 kişilik ve üstü, 7 adet 27 kişilik ve üstü koltuk kapasitesine sahip toplam 10 adet aracın kendi malı olarak belirlenmesinin ihale dokümanı kapsamında ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak belirlendiği, ayrıca amortisman ve kiralama giderlerinin teklif fiyata dahil giderler arasında belirlendiği, ihale konusu iş kapsamında istenen söz konusu araçlar dışındaki diğer araçlara ilişkin özel bir düzenlemeye ise yer verilmediği ve anılan istekli tarafından bütün araçların kiralama yoluyla temini doğrultusunda açıklama sunulduğu anlaşılmıştır.
İhale dokümanı kapsamında 33 adet aracın çalıştırılmasının ve söz konusu araçlardan en az 10 adet aracın isteklinin kendi malı olması gerektiği yönünde belirlendiği, araçlara ait kiralama ve amortisman giderinin teklif fiyata dahil giderler arasında yer aldığı, anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında esas alınan 17.11.2016 tarihli ve 82686 sayılı aşırı düşük teklif sorgulama yazısı kapsamında araç kiralama giderleri ile birlikte amortisman bedelinin de önemli maliyet bileşeni olarak belirlendiği ve söz konusu tespitler uyarınca araç kiralama yoluyla aşırı düşük teklifin açıklanmasına engel bir durumun bulunmadığı ancak önemli maliyet bileşeni olarak belirlenen amortisman bedeline ilişkin bir açıklamanın ayrıca yapılması gerekeceği değerlendirildiğinden bu doğrultuda 33 adet araç içerisinde yer alan en az 10 adet aracı kendi malı olarak belirlendiği dikkate alındığında, en az belirtilen sayıda kendi malı araca ait amortisman gideri maliyetinin ve çalıştırılması öngörülen diğer araçların ise kiralama veya amortisman bedellerinin ayrı ayrı hesaplanarak aşırı düşük teklif açıklamasının bu şekilde sunulması gerekeceği, anılan istekli tarafından 33 adet araca ilişkin yalnızca kiralama giderlerinin maliyet bileşeni olarak açıklanarak ve teklif fiyata dahil giderler arasında sayılan ve önemli maliyet bileşeni olarak belirlenen amortisman giderlerine ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadan sunulan söz konusu aşırı düşük teklif açıklamasının bu haliyle kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu; sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Şen-Dem Tur. Oto. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi yönünde düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği görülmektedir.
Yukarıda yazılı mevzuat hükümleri ve tarafların iddiaları birlikte değerlendirildiğinde;
İdari şartnamenin 7.5.2. Maddesinde; “İsteklinin 2011 model ve daha üstü model olmak üzere; en az 2 adet 29 kişilik ve üstü, 7 adet 27 kişilik ve üstü koltuk kapasitesine sahip toplam 10 adet araç kendi öz malı olacaktır.” ifadesine yer verildiği ancak bu araçların idarenin hizmet alımında bilfiil kullanılmasının şart koşulmadığı, dolayısıyla yüklenicinin ihale kapsamında sunacağı hizmette kendi araçlarını kullanabileceği gibi araç kiralama yoluna da başvurabileceği, araçları kiralama yoluyla temin etmesi durumunda da amortisman bedeli doğmayacağı ve aşırı düşük teklif açıklamasında böyle bir kalemin belirtilmesinin gerekmeyeceği hususları gözetildiğinde dava konusu Kamu İhale Kurumu kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır…” şeklinde gerekçe belirtilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Öte yandan 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
1- Kamu İhale Kurulunun 30.11.2016 tarihli ve 2016/UH.I-2944 sayılı kararının Şem-Dem Tur. Oto. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında amortisman bedeline ilişkin olarak herhangi bir açıklama sunmaması nedeniyle anılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmamasına ilişkin kısımlarının ve karar sonucunun iptaline,
2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
- Published in HİZMET AŞIRI DÜŞÜK, KİK KARARLARI
